عبیدالله بن علی حلبی راوی، محدّث و فقید نام دار شیعی در قرن دوم قمری و از اصحاب امام درست گو(ع). بیشترین آوازه عبیدالله حلبی به سبب ساز تألیف کتابی با تیتر الجامع یا این که الکتاب بوده میباشد که به همین جهت گزینه ثنا امام راستگو(ع) نیز قرار مسجد قبا مشهد گرفت.
نسب
ابوشُعْبه، جدّ عبیدالله حلبی، از راویان حدیث از امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. همینطور دو اخوی او، ابوجعفرمحمد بن علی بن ابیشعبه حلبی[۱] و عمران بن علی بن ابیشعبه حلبی[۲] و برادرزاده او یحیی بن عمران بن علی بن ابیشعبه حلبی[۳] از راویان حدیث و گزینه وثوق شیعه می باشند. خانواده حلبی یکیاز اقوام شیعه پر اسم و رسم به وثاقت و گزینه استناد در کوفه بودند و به اسم جدشان، به قوم و قبیله ابی شعبه آوازه آدرس مسجد قبا مشهد داشتند.[۴]
نجاشی[۵] از لینک و پیوند ولاء دربین این قوم و قوم و قبیله بنی تَیم اللات بن ثعلبه حرف گفته و روحانی طوسی[۶] آنهارا از موالی بنوعِجْل رزرو مسجد قبا مشهد دانسته میباشد.
باعث آوازه به حلبی
به تصریح نجاشی[۷] منجر آوازه عبیداللّه بن علی به حلبی، رفت و آمد او و اخوی و پدرش به شهر حلب، برای شغل های تجاری، شماره تلفن مسجد قبا مشهد بوده میباشد.[۸]
تالیفات
کتاب الجامع
عمده آوازه عبیدالله حلبی به منجر تألیف کتابی با تیتر الجامع یا این که الکتاب بوده میباشد. آورده شده اولیه تاثیر دینی فی مابین شیعه ها بوده میباشد.[۹] ولی به لحاظ میرسد اول کتاب شرعی شیعه ها، کتاب علی بن ابی رافع از اصحاب امام علی(ع) باشد که حدود یک قرن گذشته میزیسته میباشد.
به نوشته نجاشی[۱۰] و روضه خوان طوسی[۱۱]، وی کتاب خویش را به امام درستگو(ع) عرضه کرد و امام آن را ستود. این کتاب از متن ها رایج بین امامیه بوده میباشد.
روضه خوان طوسی[۱۲] چندین شیوه در قصه این کتاب را بیان و تصریح نموده است کهاین کتاب محلّ اتکا علما و محدّثان میباشد.[۱۳]
الجامع و اسماعیلیه قصه کتاب حلبی بین اسماعیلیه نیز متداول بوده میباشد. گفتهاند که دو داعی پر رنگ اسماعیلی، به نامهای حلوانی و سفیانی، که پیش از تشکیل حکومت فاطمیان در شمال آفریقا در آن نواحی شغل داشتند، کتاب حلبی را ماجرا کردهاند.[۱۴]
داعی اسماعیلی، ابوعبداللّه جعفربن احمدبن هیثم، این کتاب را، به گزارش افلح بن هارون عبانی (داعی، روحانی و فقید فامیل مَلُوسَه، از قبایل طرفدار اسماعیلیه)، ماجرا نموده است.[۱۵]
حکم دهنده نعمان از این کتاب در تألیف کتاب خویش، الایضاح، استعمال و مطالب زیادی از آن نقل نموده است.[۱۶]
کتاب المسائل
ابن شهر آشوب[۱۷] از کتابی به اسم المسائل، تألیف حلبی، ذکر شده که ظاهراً این کتاب را ندیده و اطلاعاتش براساس نقل قولهایی از آن در الایضاح حاکم نعمان بوده میباشد.
عبیدالله حلبی در کتاب المسائل، همچون دیگر اثرها تألیف گردیده بدین اسم در بعدازظهر حضور ائمه،[۱۸]در آغاز سوالهای خویش را از امام و در پی، جوابهای امام را آورده میباشد.
کتاب المسائل حلبی دربردارنده سوالهای وی از امام درستگو(ع) و جوابهای حضرت به آنان بوده میباشد.
روحانی صدوق از این تاثیر در کتاب مَن لایحضُرُه الفقیه[۱۹] مطالبی نقل نموده است.
کتاب المسائل همینطور در مشت حکم دهنده نعمان بوده و وی نقل عهدهایی از آن را در الایضاح[۲۰]آورده میباشد.[۲۱]
راویان از عبیدالله حلبی
از مشهورترین عده ای که از عبیداللّه بن علی حلبی حدیث نقل کردهاند، میقدرت به حماد بن عثمان[۲۲]، ابراهیم بن عبدالحمید،[۲۳] علی بن رئاب[۲۴] و احمد بن عائذ[۲۵]اشاره نمود.
پانویس
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۲۵.
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۲۵.
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۴۴.
نجاشی، رجال، ص۲۳۰ ۲۳۱
نجاشی، رجال، ص۲۳۰
رجال، ص۲۳۴
نجاشی، رجال، ص۲۳۰
برقی، ص۲۳
عبیدالله بن علی حلبی راوی، محدّث و فقید نام دار شیعی در قرن دوم قمری و از اصحاب امام درست گو(ع). بیشترین آوازه عبیدالله حلبی به سبب ساز تألیف کتابی با تیتر الجامع یا این که الکتاب بوده میباشد که به همین جهت گزینه ثنا امام راستگو(ع) نیز قرار مسجد قبا مشهد گرفت.
نسب
ابوشُعْبه، جدّ عبیدالله حلبی، از راویان حدیث از امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. همینطور دو اخوی او، ابوجعفرمحمد بن علی بن ابیشعبه حلبی[۱] و عمران بن علی بن ابیشعبه حلبی[۲] و برادرزاده او یحیی بن عمران بن علی بن ابیشعبه حلبی[۳] از راویان حدیث و گزینه وثوق شیعه می باشند. خانواده حلبی یکیاز اقوام شیعه پر اسم و رسم به وثاقت و گزینه استناد در کوفه بودند و به اسم جدشان، به قوم و قبیله ابی شعبه آوازه آدرس مسجد قبا مشهد داشتند.[۴]
نجاشی[۵] از لینک و پیوند ولاء دربین این قوم و قوم و قبیله بنی تَیم اللات بن ثعلبه حرف گفته و روحانی طوسی[۶] آنهارا از موالی بنوعِجْل رزرو مسجد قبا مشهد دانسته میباشد.
باعث آوازه به حلبی
به تصریح نجاشی[۷] منجر آوازه عبیداللّه بن علی به حلبی، رفت و آمد او و اخوی و پدرش به شهر حلب، برای شغل های تجاری، شماره تلفن مسجد قبا مشهد بوده میباشد.[۸]
تالیفات
کتاب الجامع
عمده آوازه عبیدالله حلبی به منجر تألیف کتابی با تیتر الجامع یا این که الکتاب بوده میباشد. آورده شده اولیه تاثیر دینی فی مابین شیعه ها بوده میباشد.[۹] ولی به لحاظ میرسد اول کتاب شرعی شیعه ها، کتاب علی بن ابی رافع از اصحاب امام علی(ع) باشد که حدود یک قرن گذشته میزیسته میباشد.
به نوشته نجاشی[۱۰] و روضه خوان طوسی[۱۱]، وی کتاب خویش را به امام درستگو(ع) عرضه کرد و امام آن را ستود. این کتاب از متن ها رایج بین امامیه بوده میباشد.
روضه خوان طوسی[۱۲] چندین شیوه در قصه این کتاب را بیان و تصریح نموده است کهاین کتاب محلّ اتکا علما و محدّثان میباشد.[۱۳]
الجامع و اسماعیلیه قصه کتاب حلبی بین اسماعیلیه نیز متداول بوده میباشد. گفتهاند که دو داعی پر رنگ اسماعیلی، به نامهای حلوانی و سفیانی، که پیش از تشکیل حکومت فاطمیان در شمال آفریقا در آن نواحی شغل داشتند، کتاب حلبی را ماجرا کردهاند.[۱۴]
داعی اسماعیلی، ابوعبداللّه جعفربن احمدبن هیثم، این کتاب را، به گزارش افلح بن هارون عبانی (داعی، روحانی و فقید فامیل مَلُوسَه، از قبایل طرفدار اسماعیلیه)، ماجرا نموده است.[۱۵]
حکم دهنده نعمان از این کتاب در تألیف کتاب خویش، الایضاح، استعمال و مطالب زیادی از آن نقل نموده است.[۱۶]
کتاب المسائل
ابن شهر آشوب[۱۷] از کتابی به اسم المسائل، تألیف حلبی، ذکر شده که ظاهراً این کتاب را ندیده و اطلاعاتش براساس نقل قولهایی از آن در الایضاح حاکم نعمان بوده میباشد.
عبیدالله حلبی در کتاب المسائل، همچون دیگر اثرها تألیف گردیده بدین اسم در بعدازظهر حضور ائمه،[۱۸]در آغاز سوالهای خویش را از امام و در پی، جوابهای امام را آورده میباشد.
کتاب المسائل حلبی دربردارنده سوالهای وی از امام درستگو(ع) و جوابهای حضرت به آنان بوده میباشد.
روحانی صدوق از این تاثیر در کتاب مَن لایحضُرُه الفقیه[۱۹] مطالبی نقل نموده است.
کتاب المسائل همینطور در مشت حکم دهنده نعمان بوده و وی نقل عهدهایی از آن را در الایضاح[۲۰]آورده میباشد.[۲۱]
راویان از عبیدالله حلبی
از مشهورترین عده ای که از عبیداللّه بن علی حلبی حدیث نقل کردهاند، میقدرت به حماد بن عثمان[۲۲]، ابراهیم بن عبدالحمید،[۲۳] علی بن رئاب[۲۴] و احمد بن عائذ[۲۵]اشاره نمود.
پانویس
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۲۵.
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۲۵.
نجاشی، رجال نجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۴۴.
نجاشی، رجال، ص۲۳۰ ۲۳۱
نجاشی، رجال، ص۲۳۰
رجال، ص۲۳۴
نجاشی، رجال، ص۲۳۰
برقی، ص۲۳
آدرس مسجد قبا مشهد و راهنمای مراجعه به این مسجد