صنعا در احادیث شیعه
در بعضا از روایات نبوی به شهر صنعا اشاره گردیدهاست. به عنوان مثال در سال پنجم هجری قمری در روایتی دربارۀ نبرد خندق نقل گردیدهاست که نبی(ص) فرمودند که در هنگام حفر خندق، قصرها و مملکتهای یمن و صنعا را مشاهده کردند و جبرئیل به وی بشارت بخشید که امت اسلامی بر آنها چیره مسجد قبا مشهد خواهند شد.
[۱۱] همینطور در روایتی دیگر نبی(ص) به اصحاب خویش بشارت میدهد که گسترۀ اسلام در شبهجزیرۀ ایالات متحده عربی از صنعا در جنوب تا کویرهای حَضرَموت (در راس ایالات متحده عربی کنونی) بزرگ آدرس مسجد قبا مشهد شود.[۱۲]
خلال بشارتهای نبوی، احادیث مرتبط با قیام یمانی، تحت عنوان یکی آرمهای قطعی ظهور امام مهدی(عج)، نیز به یمن اشاره دارا هستند.[۱۳] در احادیث مرتبط با قیام یمانی، به شهرهای صَنعا، عَدَن، کِنده و ناحیه اَدر میان اشاره گردیده است.[۱۴] بعضی معتقدند احادیث مرتبط با صنعا، مستفیض میباشد و از روش شیعه و اهلسنت رزرو مسجد قبا مشهد نقل گردیدهاست.
[۱۵] همینطور برای مثال حادثه ها پیش از خروج سفیانی، قیام و خروج فردی دارای شهرت به «کاسِر العَین» در شهر صنعا میباشد.[۱۶] علی کورانی، محقق و مولف لبنانی، این نظر را دارد کاسر العین علامتای پیش از سفیانی میباشد که در صنعا قیام مینماید البته غالب نمیشود و بعداز آن یمانی ظهور مینماید؛ ولی بعضا دیگر از محققین بر این باورند که کاسر العین خیر مربوط به یمانی میباشد و خیر سفیانی، بلکه فقط اتفاقای قبل از سفیانی میباشد و هیچ شاهد حدیثی بر رابطه آنان شماره تلفن مسجد قبا مشهد نیست.[۱۷]
تاریخچه تشیع در صنعا
به گفتۀ دانشمندان، شهر صنعا که در بالا قلعهای در قلمرو هَمْدانیان بود، نخستین دفعه در متنها قرن پنجم قبل از ولادت مذکور میباشد.[۱۸] طبق این منابع ایرانیان در سال ۵۷۵م صنعا را فتح کردند و تا سال ۶۲۸م که یمن اسلام را عهده دار شد، بر این شهر حکومت کردند.[۱۹] بعد از اسلام و در سال ۱۰ق همگی اشخاص خویشان هَمْدان، توسط امام علی(ع) به اسلام گرویدند.[۲۰] با ظهور عباسیان و در سال ۱۲۹ق شیعهها یمن به رهبری ابوحمزه و عبدالله بن یحیی (ملقب به طالب الحق) از عباسیان پشتیبانی کردند و «صنعا» را تصرف کردند؛ ولی بهدنبال لشکرکشی به مدینه از سپاه اموی ناکامی خوردند و درپی آن صنعا را نیز به امویان واگذار کردند.[۲۱]
پایتختِ شیعه ها صُلَیحی و زیدی
محراب مسجد الامام علی بن ابیطالب (صنعا) این مسجد بعداز داخل شدن امام علی(ع) به یمن و فتح آن در سال هشتم هجری، تأسیس شدهاست.
طبق گزارشهای تاریخی، امامت زیدیه در سال ۲۸۴ق بوسیله امام الهادی الی الحق یحیی بن الحسین (۲۴۵-۲۹۸ق) در شهر صعده یمن تأسیس شد،[۲۲] ولی صنعا به ندرت به مهم ترین مرکز ها سیاسی و فکری زیدیه تبدیل شد.[۲۳] این دولت نخستین زیدی در ۲۹۸ق در جریان تضارب با اسماعیلیان و قبایل مخالف فروپاشید.[۲۴] علی بن محمد صلیحی (از شیعه ها اسماعیلی یمن) در سال ۴۳۹ق حکومت صلیحیان را تأسیس کرد[۲۵] و از سوی مُستنصر بالله، خلیفه فاطمی مصر، گزینه تأیید قرار گرفت.[۲۶] وی آخر و عاقبت در سال ۴۵۵ق سراسر یمن را پایین دستور خویش درآورد[۲۷] و صنعا را پایتخت خویش خاطرنشان کرد.[۲۸] حکومت صلیحیان در سال ۵۳۲ق فروپاشید؛[۲۹] ولی مورخان معتقدند که امامت زیدی با وقفههای مکرر، تحت عنوان یک نیروی سیاسی و مذهبی اصلی از قرن نهم میلادی تا ۱۹۶۲م پابرجا ماند. به گفتهٔ این دانشمندان، زیدیان عمدتاً در ارتفاعات شمالی و در بخشها فضا صنعا، حوزهای که جمعاًً به یمنِ عُلیا پر اسم و رسم میباشد، مستقر بودند.[۳۰]
صنعا در احادیث شیعه
در بعضا از روایات نبوی به شهر صنعا اشاره گردیدهاست. به عنوان مثال در سال پنجم هجری قمری در روایتی دربارۀ نبرد خندق نقل گردیدهاست که نبی(ص) فرمودند که در هنگام حفر خندق، قصرها و مملکتهای یمن و صنعا را مشاهده کردند و جبرئیل به وی بشارت بخشید که امت اسلامی بر آنها چیره مسجد قبا مشهد خواهند شد.
[۱۱] همینطور در روایتی دیگر نبی(ص) به اصحاب خویش بشارت میدهد که گسترۀ اسلام در شبهجزیرۀ ایالات متحده عربی از صنعا در جنوب تا کویرهای حَضرَموت (در راس ایالات متحده عربی کنونی) بزرگ آدرس مسجد قبا مشهد شود.[۱۲]
خلال بشارتهای نبوی، احادیث مرتبط با قیام یمانی، تحت عنوان یکی آرمهای قطعی ظهور امام مهدی(عج)، نیز به یمن اشاره دارا هستند.[۱۳] در احادیث مرتبط با قیام یمانی، به شهرهای صَنعا، عَدَن، کِنده و ناحیه اَدر میان اشاره گردیده است.[۱۴] بعضی معتقدند احادیث مرتبط با صنعا، مستفیض میباشد و از روش شیعه و اهلسنت رزرو مسجد قبا مشهد نقل گردیدهاست.
[۱۵] همینطور برای مثال حادثه ها پیش از خروج سفیانی، قیام و خروج فردی دارای شهرت به «کاسِر العَین» در شهر صنعا میباشد.[۱۶] علی کورانی، محقق و مولف لبنانی، این نظر را دارد کاسر العین علامتای پیش از سفیانی میباشد که در صنعا قیام مینماید البته غالب نمیشود و بعداز آن یمانی ظهور مینماید؛ ولی بعضا دیگر از محققین بر این باورند که کاسر العین خیر مربوط به یمانی میباشد و خیر سفیانی، بلکه فقط اتفاقای قبل از سفیانی میباشد و هیچ شاهد حدیثی بر رابطه آنان شماره تلفن مسجد قبا مشهد نیست.[۱۷]
تاریخچه تشیع در صنعا
به گفتۀ دانشمندان، شهر صنعا که در بالا قلعهای در قلمرو هَمْدانیان بود، نخستین دفعه در متنها قرن پنجم قبل از ولادت مذکور میباشد.[۱۸] طبق این منابع ایرانیان در سال ۵۷۵م صنعا را فتح کردند و تا سال ۶۲۸م که یمن اسلام را عهده دار شد، بر این شهر حکومت کردند.[۱۹] بعد از اسلام و در سال ۱۰ق همگی اشخاص خویشان هَمْدان، توسط امام علی(ع) به اسلام گرویدند.[۲۰] با ظهور عباسیان و در سال ۱۲۹ق شیعهها یمن به رهبری ابوحمزه و عبدالله بن یحیی (ملقب به طالب الحق) از عباسیان پشتیبانی کردند و «صنعا» را تصرف کردند؛ ولی بهدنبال لشکرکشی به مدینه از سپاه اموی ناکامی خوردند و درپی آن صنعا را نیز به امویان واگذار کردند.[۲۱]
پایتختِ شیعه ها صُلَیحی و زیدی
محراب مسجد الامام علی بن ابیطالب (صنعا) این مسجد بعداز داخل شدن امام علی(ع) به یمن و فتح آن در سال هشتم هجری، تأسیس شدهاست.
طبق گزارشهای تاریخی، امامت زیدیه در سال ۲۸۴ق بوسیله امام الهادی الی الحق یحیی بن الحسین (۲۴۵-۲۹۸ق) در شهر صعده یمن تأسیس شد،[۲۲] ولی صنعا به ندرت به مهم ترین مرکز ها سیاسی و فکری زیدیه تبدیل شد.[۲۳] این دولت نخستین زیدی در ۲۹۸ق در جریان تضارب با اسماعیلیان و قبایل مخالف فروپاشید.[۲۴] علی بن محمد صلیحی (از شیعه ها اسماعیلی یمن) در سال ۴۳۹ق حکومت صلیحیان را تأسیس کرد[۲۵] و از سوی مُستنصر بالله، خلیفه فاطمی مصر، گزینه تأیید قرار گرفت.[۲۶] وی آخر و عاقبت در سال ۴۵۵ق سراسر یمن را پایین دستور خویش درآورد[۲۷] و صنعا را پایتخت خویش خاطرنشان کرد.[۲۸] حکومت صلیحیان در سال ۵۳۲ق فروپاشید؛[۲۹] ولی مورخان معتقدند که امامت زیدی با وقفههای مکرر، تحت عنوان یک نیروی سیاسی و مذهبی اصلی از قرن نهم میلادی تا ۱۹۶۲م پابرجا ماند. به گفتهٔ این دانشمندان، زیدیان عمدتاً در ارتفاعات شمالی و در بخشها فضا صنعا، حوزهای که جمعاًً به یمنِ عُلیا پر اسم و رسم میباشد، مستقر بودند.[۳۰]
آدرس مسجد قبا مشهد و راهنمای مراجعه به این مسجد