مُحَدِّث یا این که حدیثشناس کسی میباشد که علم کافی درباره حدیث، راویان حدیث، اصطلاحات حدیثی، روایات درست و ضعیف و اشکالات روایات دارااست. محدثان معمولاً کتابهای کامل حدیثی نوشتهاند. مشهورترین محدثان شیعه کُلِینی، روحانی صدوق و روضه خوان طوسی نویسندگان کتاب ها اربعه میباشند. علامه مجلسی و روحانی حُرّ عاملی نیز تحت عنوان محدثان نام دار عصر صفویه مذکور میگردند. در روزگار متأخر نیز میرزا حسین نوری تالیف کننده مستدرک الوسائل و روضه خوان عباس قمی مولف سفینة البِحار با تیتر محدث شناخته مسجد قبا مشهد میشوند.
تعریفوتمجید
به نوشته مامقانی در کتاب مقباس الهدایة محدث کسی میباشد که شیوه های ثابت حدیث، اسم راویان و عدل و داد آنها را بداند و نیز بداند که چیزی به حدیث اضافه یا این که نادر گردیده است یا این که خیر.[۱] محمدرضا مامقانی در تعلیقه خویش بر مقباس الهدایه میگوید که محدث کسی میباشد که دانش حدیث و اصطلاحات آن را بداند و لفظ ها غریب الحدیث و نیز اشکال حدیث آدرس مسجد قبا مشهد را بشناسد.
[۲] وی همینطور به گزارش کتاب کشاف اصطلاحات الفنون، شنیدن، تایپ کردن، خواندن کردن و نگهداری کردن حدیث و هجرت به شهرهای متعدد برای شنیدن حدیث را جزو خصوصیتهای محدث بیان نموده است.[۳] شهید ثانی بعد از ذکر تفاوت در بین حدیث و خبر و این که حدیث حرف معصوم اعم از رسول و امام میباشد؛ محدث را کسی میداند که از لحاظ علمی درگیر سنت رسول و امامان رزرو مسجد قبا مشهد باشد.[۴]
به گفته مامقانی در صورتی در کتابهای رجالی کسی را با تیتر محدث تعریف نمایند این تعریف مدح وی به حساب میآید. هر یکسری نمیقدرت این تفسیر را توثیق وی اکانت کرد.[۵]
تفاوت محدث با راوی و رجالی
مامقانی اصطلاحاتی مثل راوی، مُسنِد، محدِّث و حافظ را با هم مقایسه نموده است.[۶] وی مینویسد راوی کسی میباشد که فقطً قصه را نقل مینماید چه با مدرک چه بی گواهی. رده راوی زیرخیس از محدث میباشد.[۷] وی همینطور تصریح مینماید هر کس تنها حدیث را شنیده، محدث نامیده نمیشود.[۸]مُسْنِد کسی میباشد که داستان را با سلسه اسنادش نقل مینماید خواه دانش به آنها داشته باشد یا این که صرفا ناقل شماره تلفن مسجد قبا مشهد باشد.[۹]
نویسندگان کتابهای دانش درایه می گویند فقید رجالی کسی میباشد که صرفا راویان حدیث و خصوصیتهای آنها را به طور منفرد می شناسید و درباره دارای اعتبار بودن یا این که نبودن هر راوی لحاظ میدهد. اما محدث کسی میباشد که ضمن آشنایی راویان به طور منفرد، درباره گواهی و متن روایات هم صاحب و مالکلحاظ میباشد و می تواند ضعیف یا این که درست بودن حدیث را تشخیص دهد.[۱۰]
محدث به معنای اخباری
در بعضا از منابع محدث به اشخاصی گفته میشود که در مقابل میل کلامیِ عقلگرا و اصولی، میل اخباری دارا هستند و بیشتر بر حدیث توکل مینمایند و با اسم اصحاب حدیث هم شناخته میگردند.[۱۱]
مشهورترین محدثان شیعه
پرونده:علامه مجلسی.jpg
یک نگارگری از محمدباقر مجلسی، از مشهورترین محدثان امامیه
محدثان شیعه را دستکم به دو روش تیمبندی کردهاند. در آغاز بر پایه ی ادوار معاش و روند تاریخی[۱۲] و دیگری مبنی بر مکتبها و منطقههای حدیثپژوهی مثل مدرسه حدیثی قم، مدرسه حدیثی کوفه و مانند آن.[۱۳]
نویسندگان کتاب ها اربعه
نویسندگان کتاب ها اربعه حدیثی شیعه، کهنترین محدثان شیعه می باشند که اثر ها آنها باقیمانده میباشد. محمد بن یعقوب کلینی (درگذشت:۳۲۹ق) تالیف کننده الکافی، محمد بن علی بن بابویه (درگذشت:۳۸۱ق) دارای شهرت به روحانی صدوق تالیف کننده اینجانب لایحضره الفقیه و تعدادی تاثیر حدیثی دیگر و محمد بن حسن طوسی (درگذشت:۴۶۰ق) دارای اسم و رسم به روحانی طوسی تالیف کننده تهذیب الاحکام و الاستبصار که در قرن چهارم و پنجم هجری قمری میزیستهاند.[۱۴]
محدثان زمان صفویه
محدثان زمان حاکمیت صفویه در کشورایران که همزمان با پرورش اخباریگری میباشد، نقش فراوانی در ارتقاء به جا مانده حدیثی شیعه داشتند[۱۵] و جامعه ها حدیثی زیادی درین زمان نوشتند.[۱۶] بحار الانوار تحت عنوان والاترین گروه حدیثی شیعه فرآورده این زمان میباشد. محمدمحسن سود کاشانی (درگذشت:۱۰۹۱ق) مولف الوافی، روحانی حر عاملی (درگذشت:۱۱۰۴ق) مؤلف وسائل الشیعه و محمدباقر مجلسی (درگذشت:۱۱۱۰ق) مؤلف بحارالانوار درین زمان میزیستهاند.[۱۷]
محدثان متأخر شیعه
در قرنهای ۱۴ و ۱۵ قمری میرزا حسین نوری (م۱۳۲۰ق)مشهور به محدث نوری مولف مستدرک الوسائل[۱۸] و روضه خوان عباس قمی (م۱۳۵۹ق) تالیف کننده سفینة البحار جزو محدثان معروف شیعه معرفی گردیدهاند.[۱۹]
مُحَدِّث یا این که حدیثشناس کسی میباشد که علم کافی درباره حدیث، راویان حدیث، اصطلاحات حدیثی، روایات درست و ضعیف و اشکالات روایات دارااست. محدثان معمولاً کتابهای کامل حدیثی نوشتهاند. مشهورترین محدثان شیعه کُلِینی، روحانی صدوق و روضه خوان طوسی نویسندگان کتاب ها اربعه میباشند. علامه مجلسی و روحانی حُرّ عاملی نیز تحت عنوان محدثان نام دار عصر صفویه مذکور میگردند. در روزگار متأخر نیز میرزا حسین نوری تالیف کننده مستدرک الوسائل و روضه خوان عباس قمی مولف سفینة البِحار با تیتر محدث شناخته مسجد قبا مشهد میشوند.
تعریفوتمجید
به نوشته مامقانی در کتاب مقباس الهدایة محدث کسی میباشد که شیوه های ثابت حدیث، اسم راویان و عدل و داد آنها را بداند و نیز بداند که چیزی به حدیث اضافه یا این که نادر گردیده است یا این که خیر.[۱] محمدرضا مامقانی در تعلیقه خویش بر مقباس الهدایه میگوید که محدث کسی میباشد که دانش حدیث و اصطلاحات آن را بداند و لفظ ها غریب الحدیث و نیز اشکال حدیث آدرس مسجد قبا مشهد را بشناسد.
[۲] وی همینطور به گزارش کتاب کشاف اصطلاحات الفنون، شنیدن، تایپ کردن، خواندن کردن و نگهداری کردن حدیث و هجرت به شهرهای متعدد برای شنیدن حدیث را جزو خصوصیتهای محدث بیان نموده است.[۳] شهید ثانی بعد از ذکر تفاوت در بین حدیث و خبر و این که حدیث حرف معصوم اعم از رسول و امام میباشد؛ محدث را کسی میداند که از لحاظ علمی درگیر سنت رسول و امامان رزرو مسجد قبا مشهد باشد.[۴]
به گفته مامقانی در صورتی در کتابهای رجالی کسی را با تیتر محدث تعریف نمایند این تعریف مدح وی به حساب میآید. هر یکسری نمیقدرت این تفسیر را توثیق وی اکانت کرد.[۵]
تفاوت محدث با راوی و رجالی
مامقانی اصطلاحاتی مثل راوی، مُسنِد، محدِّث و حافظ را با هم مقایسه نموده است.[۶] وی مینویسد راوی کسی میباشد که فقطً قصه را نقل مینماید چه با مدرک چه بی گواهی. رده راوی زیرخیس از محدث میباشد.[۷] وی همینطور تصریح مینماید هر کس تنها حدیث را شنیده، محدث نامیده نمیشود.[۸]مُسْنِد کسی میباشد که داستان را با سلسه اسنادش نقل مینماید خواه دانش به آنها داشته باشد یا این که صرفا ناقل شماره تلفن مسجد قبا مشهد باشد.[۹]
نویسندگان کتابهای دانش درایه می گویند فقید رجالی کسی میباشد که صرفا راویان حدیث و خصوصیتهای آنها را به طور منفرد می شناسید و درباره دارای اعتبار بودن یا این که نبودن هر راوی لحاظ میدهد. اما محدث کسی میباشد که ضمن آشنایی راویان به طور منفرد، درباره گواهی و متن روایات هم صاحب و مالکلحاظ میباشد و می تواند ضعیف یا این که درست بودن حدیث را تشخیص دهد.[۱۰]
محدث به معنای اخباری
در بعضا از منابع محدث به اشخاصی گفته میشود که در مقابل میل کلامیِ عقلگرا و اصولی، میل اخباری دارا هستند و بیشتر بر حدیث توکل مینمایند و با اسم اصحاب حدیث هم شناخته میگردند.[۱۱]
مشهورترین محدثان شیعه
پرونده:علامه مجلسی.jpg
یک نگارگری از محمدباقر مجلسی، از مشهورترین محدثان امامیه
محدثان شیعه را دستکم به دو روش تیمبندی کردهاند. در آغاز بر پایه ی ادوار معاش و روند تاریخی[۱۲] و دیگری مبنی بر مکتبها و منطقههای حدیثپژوهی مثل مدرسه حدیثی قم، مدرسه حدیثی کوفه و مانند آن.[۱۳]
نویسندگان کتاب ها اربعه
نویسندگان کتاب ها اربعه حدیثی شیعه، کهنترین محدثان شیعه می باشند که اثر ها آنها باقیمانده میباشد. محمد بن یعقوب کلینی (درگذشت:۳۲۹ق) تالیف کننده الکافی، محمد بن علی بن بابویه (درگذشت:۳۸۱ق) دارای شهرت به روحانی صدوق تالیف کننده اینجانب لایحضره الفقیه و تعدادی تاثیر حدیثی دیگر و محمد بن حسن طوسی (درگذشت:۴۶۰ق) دارای اسم و رسم به روحانی طوسی تالیف کننده تهذیب الاحکام و الاستبصار که در قرن چهارم و پنجم هجری قمری میزیستهاند.[۱۴]
محدثان زمان صفویه
محدثان زمان حاکمیت صفویه در کشورایران که همزمان با پرورش اخباریگری میباشد، نقش فراوانی در ارتقاء به جا مانده حدیثی شیعه داشتند[۱۵] و جامعه ها حدیثی زیادی درین زمان نوشتند.[۱۶] بحار الانوار تحت عنوان والاترین گروه حدیثی شیعه فرآورده این زمان میباشد. محمدمحسن سود کاشانی (درگذشت:۱۰۹۱ق) مولف الوافی، روحانی حر عاملی (درگذشت:۱۱۰۴ق) مؤلف وسائل الشیعه و محمدباقر مجلسی (درگذشت:۱۱۱۰ق) مؤلف بحارالانوار درین زمان میزیستهاند.[۱۷]
محدثان متأخر شیعه
در قرنهای ۱۴ و ۱۵ قمری میرزا حسین نوری (م۱۳۲۰ق)مشهور به محدث نوری مولف مستدرک الوسائل[۱۸] و روضه خوان عباس قمی (م۱۳۵۹ق) تالیف کننده سفینة البحار جزو محدثان معروف شیعه معرفی گردیدهاند.[۱۹]
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم