(۱۳۰۸ - ۱۳۷۵ش)، از رهبران مذهبی و سیاسی شیعهها افغانستان که بعد از روی عمل داخل شدن دولت مارکسیستی در سال ۱۳۵۷ش، سر کردگی حکومت محلی هزارهها را با تیتر شورای انقلابی رخداد اسلامی افغانستان بر ذمه داشت. وی قبل از سر کردگی بر شورای رخداد، خلال ایجاد کرد مدرسه های علمیه در زادگاهش در ولایت بامیان، به درس دادن علم ها اسلامی و تربیت طلاب درگیر بود.معاشطومار،سیدعلی در سال ۱۳۰۸ش در شهر وَرَس از ولایت بامیان زاده شد. بابا وی سیدنبی و جدش سید طاهر، هر دو از روحانیون شیعه بودند.[۱] بهشتی، مهر ۱۳۷۵ش درگذشت و در محل تولد خویش به خاک ودیعه شد.[۲] محمدجمال فکوری بهشتی، از فرزندان او، در سه زمان پایان بهنمایندگی از ولایت بامیان به پارلمان افغانستان شیوه مسجد قبا مشهد یافته بود.[۳]
تحصیلات حوزوی،بهشتی ورسی تحصیلات را نزد بابا خویش استارت کرد و مقدمات علم ها حوزوی را ضمن بابا، از روحانی ابراهیم عالمی و روحانی محمد علی دایکندی آموخت. بعد از آن حدود شش سال در شهر یَکاَولَنگ دروس سطح و بعضی از کتابهای سطح خوب را فراگرفت و از به عبارتی فرصت به درس دادن برخی از دروس درگیر آدرس مسجد قبا مشهد شد.[۴]
بهشتی در سال ۱۳۳۴ش وارد حوزه علمیه نجف شد. وی خلال گذراندن سطح خوب، در درس بیرون فقه سید محسن حکیم و سید محمود حسینی شاهرودی، و بیرون اصول سید ابوالقاسم خویی حضور یافت. بهشتی در حین حضور خویش در حوزه علمیه نجف، آموزش علم ها تعبیر و تفسیر، حکمت و دانش هیئت را نیز از نگاه به دور رزرو مسجد قبا مشهد نمیداشت.[۵]
شغلهای علمی و فرهنگی،سید علی بهشتی ورسی، در سال ۱۳۴۱ش به افغانستان رجوع و برگشت و در محل تولد خویش روستای سنگتخت ورس سکنی گزید. وی مکتب علمیهای با همکاری نیکوکاران ایجاد کرد و به فراگیری علم ها شرعی پرداخت. مکتب دیگری که به وی منسوب شده، مکتب علمیه باقریه در سراب بامیان میباشد که به پیشنهاد روضه خوان باقر سرابی سازه شماره تلفن مسجد قبا مشهد گذارده شد.[۶]
بهشتی با درس دادن علم ها اسلامی، تربیت طلاب و مبلغان مذهبی و حل و فصل اختلافات عموم، نفوذ پهناورای بین عموم بهدست آورد.[۷]
اثر ها و تالیفات
از سید علی بهشتی ورسی کتابها و اثراتی در چنگ میباشد، برای مثال:
تقریرات درس بیرون فقه سید محسن حکیم
تقریرات درس بیرون اصول فقه سید ابوالقاسم خویی
تقریرات درس بیرون فقه سید محمود شاهرودی
الارجوزة فی اصول الفقه
نوشتهها و یادداشتهایی در تفصیل رسائل، ضوابط و تفصیل منظومه
تجربیات و جنگ
خلق و خوی[۸]
شغلهای سیاسی
مثلا شغل های سیاسی بهشتی میاقتدار بدین مورد ها اشاره نمود:
نزاع با دولت کمونیستی
با روی عمل داخل شدن دولت کمونیستی در افغانستان در سال ۱۳۵۷ش، بهشتی از رهبران جهاد و جنگ بود. وی به امداد عموم توانست ورس را از سلطه دولت مرکزی آزاد نماید و همینطور به عموم دیگر بخشها هزارهجات هم برای خروج از احاطه دولت کمونیستی امداد رساند.[۹]
سر گروهی بر شورای رخداد
بعد از آنکه عموم هزارهجات خویش را از سلطه دولت کمونیستی بیرون کردند، در شهریور ۱۳۵۸ش، نمایندگان ۴۲ حیطه در ورس اجتماع کردند و شورای انقلابی حادثه اسلامی افغانستان را تشکیل دادند. نمایندگان طوایف سنیمذهب ولایت غور هم درین شورا حضور داشتند.[۱۰] مالکان، عالمان و جوان ها درسخوانده عضو این شورا بودند و سید علی بهشتی را تحت عنوان مدیر برگزیدند و توانستند هزارهجات را به صورت منظم اداره نمایند و حکومت خودمختار تشکیل دهند.[۱۱]
وی در سال ۱۳۶۳ش بعداز شدت به دست آوردن زد خورد شورای واقعه با دستههای شیعه حریف، به حوزه ناوور از توابع غزنین پناهنده شد. دولت محلی شورای رخداد به رغم توفیق در اداره هزارهجات، فقط تا سال ۱۳۶۴ش دوام یافت.[۱۲] با این حالا شورای انقلابی حادثه اسلامی افغانستان، تحت عنوان یک حزب سیاسی، باقی ماند و در سال ۱۳۶۸ش و درپی تشکیل حزب وحدت اسلامی، بدین حزب پیوست.[۱۳]
پانویس
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۵۹.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
«سیدمحمد جمال فکوری بهشتی»، وبسایت شورای ملی افغانستان.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۵۹ و ۲۶۰.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۰.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۰ و ۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
(۱۳۰۸ - ۱۳۷۵ش)، از رهبران مذهبی و سیاسی شیعهها افغانستان که بعد از روی عمل داخل شدن دولت مارکسیستی در سال ۱۳۵۷ش، سر کردگی حکومت محلی هزارهها را با تیتر شورای انقلابی رخداد اسلامی افغانستان بر ذمه داشت. وی قبل از سر کردگی بر شورای رخداد، خلال ایجاد کرد مدرسه های علمیه در زادگاهش در ولایت بامیان، به درس دادن علم ها اسلامی و تربیت طلاب درگیر بود.معاشطومار،سیدعلی در سال ۱۳۰۸ش در شهر وَرَس از ولایت بامیان زاده شد. بابا وی سیدنبی و جدش سید طاهر، هر دو از روحانیون شیعه بودند.[۱] بهشتی، مهر ۱۳۷۵ش درگذشت و در محل تولد خویش به خاک ودیعه شد.[۲] محمدجمال فکوری بهشتی، از فرزندان او، در سه زمان پایان بهنمایندگی از ولایت بامیان به پارلمان افغانستان شیوه مسجد قبا مشهد یافته بود.[۳]
تحصیلات حوزوی،بهشتی ورسی تحصیلات را نزد بابا خویش استارت کرد و مقدمات علم ها حوزوی را ضمن بابا، از روحانی ابراهیم عالمی و روحانی محمد علی دایکندی آموخت. بعد از آن حدود شش سال در شهر یَکاَولَنگ دروس سطح و بعضی از کتابهای سطح خوب را فراگرفت و از به عبارتی فرصت به درس دادن برخی از دروس درگیر آدرس مسجد قبا مشهد شد.[۴]
بهشتی در سال ۱۳۳۴ش وارد حوزه علمیه نجف شد. وی خلال گذراندن سطح خوب، در درس بیرون فقه سید محسن حکیم و سید محمود حسینی شاهرودی، و بیرون اصول سید ابوالقاسم خویی حضور یافت. بهشتی در حین حضور خویش در حوزه علمیه نجف، آموزش علم ها تعبیر و تفسیر، حکمت و دانش هیئت را نیز از نگاه به دور رزرو مسجد قبا مشهد نمیداشت.[۵]
شغلهای علمی و فرهنگی،سید علی بهشتی ورسی، در سال ۱۳۴۱ش به افغانستان رجوع و برگشت و در محل تولد خویش روستای سنگتخت ورس سکنی گزید. وی مکتب علمیهای با همکاری نیکوکاران ایجاد کرد و به فراگیری علم ها شرعی پرداخت. مکتب دیگری که به وی منسوب شده، مکتب علمیه باقریه در سراب بامیان میباشد که به پیشنهاد روضه خوان باقر سرابی سازه شماره تلفن مسجد قبا مشهد گذارده شد.[۶]
بهشتی با درس دادن علم ها اسلامی، تربیت طلاب و مبلغان مذهبی و حل و فصل اختلافات عموم، نفوذ پهناورای بین عموم بهدست آورد.[۷]
اثر ها و تالیفات
از سید علی بهشتی ورسی کتابها و اثراتی در چنگ میباشد، برای مثال:
تقریرات درس بیرون فقه سید محسن حکیم
تقریرات درس بیرون اصول فقه سید ابوالقاسم خویی
تقریرات درس بیرون فقه سید محمود شاهرودی
الارجوزة فی اصول الفقه
نوشتهها و یادداشتهایی در تفصیل رسائل، ضوابط و تفصیل منظومه
تجربیات و جنگ
خلق و خوی[۸]
شغلهای سیاسی
مثلا شغل های سیاسی بهشتی میاقتدار بدین مورد ها اشاره نمود:
نزاع با دولت کمونیستی
با روی عمل داخل شدن دولت کمونیستی در افغانستان در سال ۱۳۵۷ش، بهشتی از رهبران جهاد و جنگ بود. وی به امداد عموم توانست ورس را از سلطه دولت مرکزی آزاد نماید و همینطور به عموم دیگر بخشها هزارهجات هم برای خروج از احاطه دولت کمونیستی امداد رساند.[۹]
سر گروهی بر شورای رخداد
بعد از آنکه عموم هزارهجات خویش را از سلطه دولت کمونیستی بیرون کردند، در شهریور ۱۳۵۸ش، نمایندگان ۴۲ حیطه در ورس اجتماع کردند و شورای انقلابی حادثه اسلامی افغانستان را تشکیل دادند. نمایندگان طوایف سنیمذهب ولایت غور هم درین شورا حضور داشتند.[۱۰] مالکان، عالمان و جوان ها درسخوانده عضو این شورا بودند و سید علی بهشتی را تحت عنوان مدیر برگزیدند و توانستند هزارهجات را به صورت منظم اداره نمایند و حکومت خودمختار تشکیل دهند.[۱۱]
وی در سال ۱۳۶۳ش بعداز شدت به دست آوردن زد خورد شورای واقعه با دستههای شیعه حریف، به حوزه ناوور از توابع غزنین پناهنده شد. دولت محلی شورای رخداد به رغم توفیق در اداره هزارهجات، فقط تا سال ۱۳۶۴ش دوام یافت.[۱۲] با این حالا شورای انقلابی حادثه اسلامی افغانستان، تحت عنوان یک حزب سیاسی، باقی ماند و در سال ۱۳۶۸ش و درپی تشکیل حزب وحدت اسلامی، بدین حزب پیوست.[۱۳]
پانویس
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۵۹.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
«سیدمحمد جمال فکوری بهشتی»، وبسایت شورای ملی افغانستان.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۵۹ و ۲۶۰.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۰.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۰ و ۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۱.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۶۲.
سوالات مهم قبل از رزرو مسجد قبا مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب و هماهنگی مراسم