?????? ???? ???? ??? ????

علاّمه طباطبایی (ره) در زیر این آیه شریفه مسجد قبا مشهد می ­گوید: «خواسته از به همدم داشتن زینت در آحاد مساجد، آن می‌باشد که انسان به هنگام حضور در مسجد، زینت ­های نیکو و پسندیده را به یار و همدم مسجد قبا مشهد داشته باشد. البتّه این عمل طبعاً برای نماز و طواف و سایر کارهایی که جنبه خیال خدا دارد، می ­باشد. پس فرمان معبود به «زینت کردن» در هنگام ورود به مساجد، در حقیقت به معنای مطلوب بودن زینت برای نماز و دیگر عبادات مشابه میباشد و مشتمل بر زینت کردن در نمازهای عید و جماعات یومیّه و سایر عبادات نیز می گردد».[۴]
اما زینت به چیزی گفته میشود که انسان، خود را به وسیله آن تر و تمیز می ­کند و شامل هر چیز زیبا و پسندیده ای می ­خواهد شد. بدین ترتیب آیه شریفه بیانگر آن می باشد که پروردگار آدرس مسجد قبا مشهد متعال دوست دارد بندگان او تروتمیز و مرتّب به خانه وی داخل شوند. رعایت متانت بندگی نیز همین را می ­طلبد. همچنان که آدم به هنگام نشانی مسجد قبا مشهد ملاقات با کسانی که از جهتی دارای برجستگی و امتیاز هستند کارایی می ­کند تا آن­جا که ممکن می‌باشد با وضعیّتی نیکو و پسندیده، آن‌ها را ملاقات نماید، در جایگاه ورود و جلوس به خانه ربّ الارباب و پروردگار خویش نیز بایستی به مراتب تروتمیز و مزیّن باشد.
نکته مهم ­تری که درین­جا قابل طرح است، این می باشد که بی شکّ مراد از زینت، صرفا آراسته بودن به امور ظاهری نیست و نمی توان اذعان کرد هر کس خود را به زیورهای گوناگون همچون لباس تمیز و نیکو و بوی خوش و مانند اینها آراسته می باشد، ولی با انگیزه ریا و خودنمایی یا دیگر اغراض فاسد به خانه حقّ تعالی رفت و آمد می کند، به‌این آیه شریفه و فرمان الهی فعالیت نموده است. به این دلیل که رزرو مسجد قبا مشهد زینت کردن برای هر مجلس و محفلی باید همگون و متناسب با صاحب آن محفل و مجلس باشد و در‌صورتی‌که مسجد، خانه حقّ بزرگ و مالک مجلس نیز او هست، چه طور ممکن هست معبود متعال انسان ریاکار و یا کسی را که دارای رزرو مسجد قبا مشهد دیگر اغراض باطل است، به حضور پذیرفته و او‌را مورد لطف و توجّه خاصّ خویش قرار دهد؟
بنابراین مراد از «زینت»، تنها امور ظاهری و مادّی نیست؛ بلکه تروتمیز شدن به زیور فضایل معنوی؛ مانند اخلاص و خیال و خاطر خداوند و حقیقت بندگی نیز از مصادیق مهّم زینت در مسجد می‌باشد. مفاد استعمال لفظ «زینت» در سخن عرب نیز این معنا را تأیید می کند.
امیر المؤمنین (ع) در نهج البلاغه می فرماید: شماره تلفن مسجد قبا مشهد «عفاف مایه زینت فقر و ناداری و شکر نمودن سبب ساز زینت توانایی و ثروت هست».[۵]
با این­که عفّت و شکر، هر دو از امور معنوی می باشند؛ اما از آن دو به عنوان زینت خاطر شده است. علاوه بر این، اولیای آیین، ما‌را به آراسته شدن به زیور فضایل معنوی در هنگام ورود به مسجد فرمان داده اند. امیر المؤمنین (ع) می فرماید: «خداوند عزّوجلّ به عیسی بن مریم (ع) وحی فرمود که به بنی اسرائیل بگو: جز با دل­های پاکیزه شماره تلفن مسجد قبا مشهد و دیدگان خاشع و دوستان پاک به هیچ یک از خانه ­های من وارد نشوید …».[۶]

به روایتی بیش تر از ۲۵۰ مسجد کهن و تاریخی مسجد قبا مشهد در آذربایجان شرقی وجود دارااست که از قدیم الایام تحت عنوان مهم‌ترین مقر تربیت و رشد جامعه مطرح بوده و از صدها سال گذشته سلسله ها و حکومت های متفاوت با واقف بودن به مداقه این قضیه مساجد جامع و بزرگی را در شهرها سازه کردند که راس تجمع عموم و تصمیم گیری های اساسی حکومتی بوده و مساجد تحت عنوان یکی‌از شاخص های فرهنگی و فقاهتی همواره گزینه اعتنا بوده میباشد.
مساجد کهن و زیبای تبریز نمودی از عینیت یافتن این شهر سابق تحت عنوان اولیه پایتخت عالم تشیع و استقرار مقر تشیع در کشور‌ایران بوده که یکی‌از شایسته ترین جاذبه های توریسم آدرس مسجد قبا مشهد شرعی و مذهبی به حساب آورده می شود.

مساجد قدیمی و تاریخی تبریز تحت عنوان نگین تاریخ بناهای اسلامی و شاهکارهای معماری به عنوان مثال مسجد کبود یا این که فیروزه اسلام، جامع، مسجد مالک الامر، مدرس طلبه تبریز،علیشاه تبریز(ارگ) و مسجد جامع رزرو مسجد قبا مشهد مرند نمود توریسم فقهی و مذهبی و معماری اسلامی در کشور ایران میباشد.
مسجد در تاریخ سابق مسلمانها قبله گاه و خلوتگه باغ سر عاشقان و مریدان حضرت حق بوده و همواره نوای نماز و ندای دعای مومنان در دل شب و عمق سحر تا آسمان ها بلند بوده میباشد.
تنوع و کثرت مساجد تاریخی از پیشین های بدور در تبریز، نشان شکوه و عظمت و روح اسلام گرایی عموم خطه آذربایجان میباشد.
نگاهی زود گذر به تاریخچه شماره تلفن مسجد قبا مشهد مساجد آذربایجان حاکی از نام و نشان و رده بلند این خطه از میهن اسلامی در رواج اسلام و مذهب و تمدن شیعه در کشور ایران میباشد.

مکتب غیائیه خرگرد به طور چهارضلعی مسجد قبا مشهد و دارنده چهار حیاط بلندمرتبه به پهنای ۴/۵ متر و طول ۱۱ متـر اسـت. ساختمان مکتب به طور دوطبقه درست شده و در هر طبقه ۱۶ حجره و در کل دارنده ۳۲ حجـره میباشد.
مساحت مکتب غیائیه خرگرد × ۹۲ و صحن داخلی آن ۲۸ × ۲۲ متر مربع میباشد
قاعده مستطیل صورت آن در کناره ها پخ و طول آن دو طبقه میباشد.
ساختمان سازه آدرس مسجد قبا مشهد نوع ویژه طرح بهتر نمازخانه و مکتب چهارایوانی میباشد که مثال سلجوقی آن در به عبارتی حوزه‌ (نظامیه خرگرد) جانور بوده، منتها با مقیاسی بزرگ تقلید نموده است.
مکتب غیاثیه خرگرد در طبقه دوم، حجره هایی جهت علم آموزی علم ها طلاب مکتب دارااست.
این مکتب چهار ایوانی، یک ورودی در سمت جنوب داراست که به هشتی مربع شکلی منتهی میشود.
همینطور دارنده دو فضای مسجد مانند در طرفین حیاط ورودی میباشد که گنبدی صورت بوده و با تزییناتی گچبری مزین گردیده‌است.
یک کدام از خصوصیات مکتب غیاثیه خردگیر بادگیر بنا شده در پشت تراس جنوب غربی آن میباشد که دیرین ترین بادگیر در جمهوری اسلامی ایران شناخته گردیده و به جهت اقلیم گرم و کم آب آن حیطه ، قوانینی مناسب برای زیست آماده نموده است

موادسازنده و اجزاء مکتب رزرو مسجد قبا مشهد غیاثیه خرگرد
ورودی
مکتب غیائیه خرگرد دارنده یک ورودی اساسی با سردری رفیع در وسط ضلع شمال شرقی میباشد که در قاعده و طول از سطح نما خارج زده و با تزئینات کاشی آبی رنگ و سپید یادآور ذوق تیموری در نماهای پرشکوه میباشد.

سردر ورودی درون یک هشتی مربع می‌شود که یک طبقه طول داراست با طاق کلمبوس کاربندی که مستقیماً به حیاط و دهانه های دو طرف دیگر به هشتی تالارهای گنبددار پشت نمای شماره تلفن مسجد قبا مشهد مکتب غیاثیه خرگرد منتهی می گردند.

مطابق پیشینه تاریخی، زمان سامانیان مسجد قبا مشهد زمان ای میباشد که در آن از الگوهای هندسی منظم در پوشش فضاهای مدولار مستعمل میباشد. در معماری سلجوقی این الگوها برای پوشش دهانه های طاق های دایره ای وار مستعمل که تأثیر مهمی در بسط مقرنس کاری داشته میباشد. این عنصر دکوری در معماری باستان و نیز معماری سنتی و اسلامی کشور ایران به خصوص معماری مسجد از رده والایی شامل است؛ و در نوع خویش نمایشی از هنر استادکاران رشته به حساب می آید..

هرچند قديمي ترين مثال هاي تزئینات مقرنس از قرن چهار هجري به بعد از آن در ساختمانهای معماری اسلامی اهل ایران به كار ميرفته، البته از قرن پنج هجري ترویج يافته و بطور خاص طي قرنها مياني اسلامي كاربرد آن به نقط ی اوج رسيده میباشد. زمان ايلخاني باتوجه به ويژگيهاي خاص خویش ازجمله ورود رسميِ بسياري از ارکان هنر خاور به دور آدرس مسجد قبا مشهد كه تا پيش از آن بدان شکل در هنر معماری اسلامي ايران تجارب نشده بود، در عرصه تزيينات مقرنس نيز حائز اهميت خاصي میباشد؛ بطوري كه در تاثیر توسعه و گسترش فني و تزئيني از پيشرفت هاي بسيار زيادي در زمينه طراحي و اعمال منتفع شد.

اجزاء مقرنس چیست (muqarnas)
ترکیبی رزرو مسجد قبا مشهد از اجزا کوچکی میباشد که با نظم خاصی روی هم قرار میگیرند و به ندرت از دیوارهای اساس جلو آمده، بالا میروند و به رأس سقف که « شمسه » نامیده میگردد ختم میشوند. و براین اساس سقف مطبق و لبریز شکنج را پدید میاورند. معمولا در تحت نیم طاق ورودی ها و حیاط ها، در گوشواره گنبدها و کنج حیاط ها به عمل می رود و در مواقعی هم یک طاق بدون نقص را می پوشاند. مقرنس در رمز ردیف ها، منارها، نمای بیرونی ساختمان بلند ها و تزیینات داخلی اتاق ها نیز به چشم شماره تلفن مسجد قبا مشهد می‌خورد.

سالن هنر سابق (طبقه همکف)
اثرها باستانی به اکران گذارده گردیده در سالن مسجد قبا مشهد هنر سابق حائز اهمیت خاصی می‌باشند و به‌تیتر سابق‌ترین اثرها یافت گردیده از تمدن اهل ایران، درنگ هنرمندان آن بعدازظهر را به ما علامت می دهند.

سالن باستان یک (طبقه همکف)
در سالن باستان یک، تبلور هنر زمانه هخامنشی، اشکانی و ساسانی را خواهید مشاهده کرد. اثر ها شاخصی زیرا ریتون هخامنشی با عمر ۲۵۰۰ ساله، پیاله سفالی به‌صورت پا از زمان اشکانی، گردنبندهای خوشگل از متاع سنگ، عقیق و شیشه و تندیس شیشه‌ای سلطان ساسانی درین سالن قرار دارا هستند. اشیای این نصیب درخشش و شکوفایی هنر کشور‌ایران قبل از اسلام را در قضیه‌های متفاوت به اکران می گذارند.

سالن باستان دو (طبقه همکف)
سالن باستان دو کامل شدن‌کننده دو سالن آدرس مسجد قبا مشهد قبل در پروسه اکرانِ تاریخ و هنر اهل ایران میباشد. در‌این نصیب اثراتی از اواخر عصر ساسانی تا دو سده نخستین زمان اسلامی به دیده میخورند.

سالن هنر اهل ایران اسلامی (طبقه همکف)
گلچینی از زیباترین اثرها هنری در سالن هنر اهل ایران اسلامی قرار دارا‌هستند؛ اشیایی که با مهارت و ابتکار فراوان هنرمندان سده‌های اول اسلامی به‌خصوص سده سوم هجری و بعد از آن تا زمان قاجار کردار گردیده‌اند.

تنوع اثرها و مهارت هنرمندان اهل ایران در پوسته بنا‌های معماری مانند درب منبت‌کاری گردیده، سفالینه‌های منقوش، کاشی‌های زرین‌فام، نزاع افزار و خنجر جوهردار، سکه طلا جواهرات، قطعه خوشنویسی و نگارگری در‌این سالن بسیار دیده‌نواز و قابل فکر می‌باشند.

بعد از عبور از سالن هنر اهل ایران رزرو مسجد قبا مشهد اسلامی وارد راهرویی خواهید شد که سازندگان کاخ مرمر طهران را به شما معرفی می‌نماید.

عکس سازندگان این سازه و گستردن مختصری از نقش آنها در تشکیل داد سازه در‌این نصیب روی دیوارها پیاده سازی شد‌ه‌است. بعداز عبور از سرسرای دوم و گذر از پله‌ها به تالارهای طبقه بالا خواهید رسید که از سمت راست شروع می شوند.
با ورود شماره تلفن مسجد قبا مشهد به سرسرای دوم و فضای رابط در میان پلکان عمارت تا تحت گنبد در طبقه بالا، شاهد شکوه و نازکی خیره‌کننده‌ای در تزیینات سازه خواهید بود.

گرمابه وکیل ، مانند بقیه گرمابه های سابق هم بعد از مسجد قبا مشهد ظهر خویش از سه بخـش ورودی، محل تعویض لباس (بینه) و گرم منزل تشکیل‌شده میباشد.
بین در خزینه وکیل شیراز از دو قسمت درست شده میباشد که قسمت مهم آن فضایی هشتی مانند با تاق قانونی بندی و تزیین های آهک بری بر سقف و دیوارهاست. در میان در، بر طبق معمول، به نحوی پیاده سازی گردیده که تبادل حرارت بینه و گرم منزل به دستکم برساند و بازدارنده روئت کرد بدون واسطه بین آن آدرس مسجد قبا مشهد دو شود.
گرم منزل گرمابه فضایی با قاعده مربع و خرد خیس از سربینه میباشد که چهار ردیف سنگی و تاق رسـمی بندی بر فراز آن‌ها قسمت میانی را صورت داده اند.
وجود دو فضای غرفه مانند عمیق در دو سـوی مقابل، محوری معین برای گرم منزل پدید آورده میباشد. هر مورد از این فضاها تاقی قانونی بندی و حوضی در وسط داراست.
در ضلع شمالی گرم منزل خزینه وکیل ، سه حمام جای دارد. گرمابه میانی، با قاعده مربع مخصـوص آب گرم بـود و دو خرینه طرفین با آب سرد و ولرم مالامال می شـد.
گلخن و انبار سوخت گرمابه وکیل شیراز در پشت رزرو مسجد قبا مشهد حمام ها قراردارد. در دو سـوی نصیب حمام ها، دو فرمانروا نشین با قاعده مستطیل صورت واقع میباشد . در سـوی شمال شـرقی و فارغ خزینه، گاورو قراردارد.
در دو ضلع شرق و غرب گرم منزل دو فضای فرمان روا نشین با حوضچه های فواره دار و ازاره هـای سنگی جهت استحمام اعیان و آبگینه فواره دار مرمری ویژه میهمانان مقام بالا و مقامات بلندپایه دولتـی احـداث شـده و در جنوب آن، دو فضای حکم کننده نشین یارا دارنده ازاره ها و خیر های آب گرم و سرد و بی گـرم بـوده که در ضلع جنوبی گرم منزل قرار گرفته و هریک توسط شش ستون پلکان سنگی به صحن گرم منزل مربوط میباشد.
چهار آبگینه خرد در چهار سکوی شماره تلفن مسجد قبا مشهد روبه روی هم محورهای فرعی سربینه را صورت داده اند که پاشویه بوده اند . در جلوی هرکدام از ایـن آبگینه ها پله‌پله میباشد و براین اساس مراجعان پیش از وصال به سکوها پاهای خویش را در آن می شستند

معماری آرامگاه خیام برگرفته از معاش وی و فکر‌های قدمت خیام میباشد
آرامگاه خیام از نظر نوآوری و ایجاد کرد و مسجد قبا مشهد معماری یکی‌از مهم ترین ساختمان های مجال خویش میباشد. طول آن 22 متر و استخوان بندی اشبتنی با هسته ی فلزی میباشد
سه شخصیت مهم و علمی خیام یعنی فقید بودن او به شعر، ریاضی و نجوم بر ایده مهم پیاده سازی اثر گذار بود.
دایره آدرس مسجد قبا مشهد کف، به ۱۰ بخش تقسیم شد بطوری که ساختمان بلند یادبود بر ۱۰ مبنا ساکن باشد؛ عدد ۱۰ او‌لین عدد دو رقمی ریاضی و اساس بخش اعظمی از اعداد میباشد.
در آرامگاه خیام از هریک از شالوده ها دو تیغه مورب به طرف بالا تکان می نماید، به ترتیبی که با تقاطع این تیغه ها وسعت کلی ساختمان بلند در محیط ساخته میشود و زیرا تیغه ها مورب اند خطوط افقی آنان می بایست ناظر به شالوده عمودی ساختمان بلند باشد.
پس تیغه ها به طور مارپیچ صورت به طرف بالاحرکت نمایند تا با هم تلاقی نمایند و از طرف دیگر رمز در بیاورند که خویش یک صورت بغرنج ریاضی و هندسی میباشد. این صورت با عدد ۱۰ هر دو سمبل علم ریاضی خیام اند.
بر خورد تیغه ها با یکدیگر و فضاهای مالامال و خالی و بخصوص در بالاستاره های درهمی را به وجود می‌آورند که از لابلای آن‌ها افق آبی رنگ نیشابور پیداست و به‌تدریج به طرف نوک گنبد ستاره ها خرد خیس میگردند و تا پایان رزرو مسجد قبا مشهد یک ستاره پنج مالامال آن‌ها‌را تکمیل نماید.ستاره ها و عرش، اشاره به شخصیت نجومی خیام دارااست
عکس العمل تیغه ها با هم در آرامگاه خیام ۱۰ لوزی بلندمرتبه می‌سازند که می بایست با کاشی کاری لبریز شوند. شایسته ترین تزیین خویش رباعیات خیام بود که به طور خط شکسته و در هم به طریق سیاه مشق های خطاطان بزرگی زیرا میر عماد و بعضا استادان شکسته نویس با کاشی به طور نقوش انتزاعی سرتاسر لوزی ها را مالامال نماید.
در تاریخ معماری جمهوری اسلامی ایران این نخسین بار بود که خط شکسته نستعلیق در تزئینات یک سازه به شغل می‌رفت. از باطن نیز همین لوزی ها مملو از شعر با نقش گل و برگ و پیچک، با کاشی معرق تزیین شدندو کاملا اشاره به شخصیت شعر سرا خیام دارا هستند
یک لوزی دیگر نیز در کنار لوزی بلندمرتبه تاسیس گردیده و در بالای لوزی دوم و در حدود نوک گنبد، لوزی سوم کوچکتری جای دارد. تمام این اساس‌ها در نوک گنبد به هم لینک می خورند و سقف گنبد آرامگاه خیام یا این که کلاهک گنبد را صورت می دهند. بیشتر بخش‌های این سقف گنبد صورت به طور مشبک و توخالی میباشد که صورت ستاره‌ای را به وجود شماره تلفن مسجد قبا مشهد می آورد که گشوده هم یادآور دانش نجوم خیام میباشد

آرامگاه صائب تبریزی در اصفهان و در مسجد قبا مشهد محله لبنان قرار گرفته میباشد. مدل معماری بقاع صائب تبریزی وابسته به روزگار صفویان میباشد. همت سازندگان آرامگاه بر این بوده که بنای آرامگاه را متناسب با مجال حیات صائب بسازند.

آرامگاه صائب تبریزی در باغی واقع گردیده که پوشیده از درختان بلند و سرو میباشد که نمادی از شعرهای دل انگیز اویند. رنگ پوسته تشکیل داد بنای آرامگاه صائب، رنگ فیروزه ای میباشد که نمادی اصیل در تشکیل داد بناهای آرامگاهی کشور ایران به حساب میآید.میرزا محمد علی صائب تبریزی در سال 1592 میلادی ( 1016 هجری قمری ) در تبریز دیده به جهان گشود و در سال 1676 میلادی در اصفهان وفات یافت. صائب تبریزی را بعد از مرگ در گلشن فردی خودش آدرس مسجد قبا مشهد دفن کردند.

در زمان زندیه و قاجار، این گلشن رو به ویرانی بنیان و از محلة عباس آباد صرفا نامی باقیمانده بود و بس، ولی سکوئی در ضلع شمالی گلشن ویران باقی بود و عموم گرد آن انباشته شده، دعا می‌خواندند که به قبر آقا مشهور بود. قبل از آنکه بنای آرامگاه ساخته رزرو مسجد قبا مشهد خواهد شد، بنابر دلایل نامعلوم، جزو موقوفات مسجد لنبان به اکانت می‌آمد

والی وقف جهت فایده برای مسجد، گلشن را اجاره داده بود و مستأجر، قفل بزرگی بر در گلشن زده و هیچ کس حق ورود به آن را نداشت. در سال 1317 مرحوم معلم جلال همائی این جای را حفاری کرد و سنگ قبر صائب و دیگرافراد را پیدا کرد در واقع تا قبل از سال ۱۳۱۷ هیچ کس از وجود مقبرۀ صائب تبریزی خبر نداشت.

غبار بیماری آلزایمر حتی برای دو قرن می تواند چنان پرده بر خواطر برافکند که هیچ تاثیر و آدرس از آنچه روزی بوده میباشد باقی نباشد. آرامگاه این شعر سرا نامی که فقط دو قرن پیش, از دیار شماره تلفن مسجد قبا مشهد خاکی لبریز کشیده و رفته میباشد به باد آلزامیر امانت گردیده بود

آرامگاه سعدی دارای شهرت به سعدیه به مسجد قبا مشهد محل معاش و دفن شعر سرا پررنگ پارسی گوی، یکی جاذبه های توریسم شهر زیبای شیراز میباشد. این آرامگاه در انتهای خیابان بوستان و کنار گلشن دلگشا در دامنه کوه در شمال شرق شیراز جای‌دارد.

در حوالی حرم، قبور متعددی از بزرگان آیین وجود دارا هستند که سازه به وصیت خویش، در آنجا مدفون گردیده اند مثلا مهم‌ترین های آن می اقتدار شوریده شیرازی را اسم پیروزی که آرامگاهش توسط رواق به آرامگاه سعدی متصل گردیده است.
آرامگاه سعدی برای نخستین دفعه در قرن هفتم بوسیله شمس الدین محمد صاحب و مالک دیوانی وزیر دارای اسم و رسم اباقاخان، به صورت بقعه ای بر فراز قبر سعدی آدرس مسجد قبا مشهد ساخته شد.

در سال 998 به حکم حکمران عجم، خانقاه روضه خوان ویران شوید و اثری از آن باقی نماند. در سال 1187 ه ق. به امر کریم و مهربان خان زند، بنایی مشهور به عمارتی ملوکانه از گچ و خشت بر بالای مزار سعدی سازه شوید.

بنایی که در طی کریم ومهربان خان تشکیل‌شده بود تا سال 1327 ه. ش. برپا بود. در عصر قاجاریه (سال 1301) به وسیله فتحعلی خان مالک دیوان نوسازی شد و یکسری سال بعد از آن نیز حبیب ا… خان قوام الملک امر تعمیر و ترمیم قسمتی شماره تلفن مسجد قبا مشهد از سازه را صادر کرد و تولیت آن به آخوند ملا زین العابدین شیرازی ودیعت شد.

در سال 1329 بوسیله علی اصغر حکمت و انجمن اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران، بنای کنونی به مکان ساختمان کهن آرامگاه سعدی ساخته شد و مراسم بهره‌برداری قانونی آن در اردیبهشت 1331 برگزار شوید. این سازه با اقتباس از کاخ چهل ردیف و تلفیقی از معماری قدیم و نو اهل ایران به وسیله محسن فروغی ساخته شد و یکی زیباترین بناهای آرامگاهی شماره تلفن مسجد قبا مشهد جمهوری اسلامی ایران میباشد.

مسجد فهرج با 1400 سال عمر از اثر ها عصر مسجد قبا مشهد ساسانیان و در روستایی به همین اسم در جنوب شرقی شهر یزد و در مسیر بافق جای دارد. این سازه در نصیب سابق روستا و در سمت جنوب شرقی فضای مربع صورت کوچکی که به “حسینیه” دارای اسم و رسم است، قرار گرفته میباشد.

به لحاظ میرسد بنای اساسی مسجد فهرج مانده از اثرها زمان ساسانیان میباشد که در طول خلافت قدمت ،نصفه نخستین قرن هجری به مسجد تبدیل شد‌ه‌است و به روایتی از کهن ترین مساجد کشور‌ایران به‌حساب می‌آید. گفته می‌شود که ایجاد کرد مسجد جامع فهرج با اعتنا به غرض مهم سپاه اعراب در فتح سریع سرزمینهای نو، فقطً برای آدرس مسجد قبا مشهد برگزاری نماز و ذکر نمادین حضور اسلام در‌این بخش ها بود.

ماجرا دیگری درباره پیشینه این مسجد تاریخی وجود داراست که با اعتنا به وجود بعضی از مختصات معماری ساسانی در مسجد جامع فهرج که در قرن ها اول اسلامی در کشور‌ایران متداول بود نمی تواند به تنهایی دلیلی برای تشکیل شماره تلفن مسجد قبا مشهد داد آن در قرن اولیه یا این که دوم هجری باشد.

البته وجود تزئینات و جزئیات اصیل معماری به ویژه مقایسه تطبیقی آنان با بقیه مساجد نخستین درجهان اسلام این عقیده را بیشتر تقویت می نماید که مسجد جامع فهرج در قرن ۳ هجری شماره تلفن مسجد قبا مشهد قمری و به احتمال زیاد در نصفه دوم این قرن در فهرج تاسیس شده است.