اسماعیلیه
بعداز مرگ جعفر درستگو در سال(۷۶۵ م ۱۴۸ق)، انشعاب اصلی چهره اعطا کرد. اسماعیل بن جعفر که در مقطعی از سوی پدرش تحت عنوان امام آجل منصوب گردیده بود، ده سال پیش از بابا در سال (۷۵۵ م ۱۳۸ق) درگذشت. در حالی که اثنی عشری دلیل مینمایند که وی یا این که هیچوقت وارث ظاهری نبوده یا این که پیش از پدرش نمردهمیباشد و از این رو موسی کاظم وارث حقیقی و واقعی امامت میباشد. اسماعیلیان برهان مینمایند شماره تلفن مسجد قبا مشهد که یا این که مرگ اسماعیل برای مراقبت وی از آزار رسانی عباسیان وانمود شده است (پس وی امام آجل میباشد) یااینکه امامت به پسرش محمد بن اسماعیل رسیدهمیباشد.[۲۴] مرگ اسماعیل را در طول پدرش انکار کرده و گفتند: وی نمرده و نخواهد مرد، و وی مهدی قائم میباشد، چون پدرش بعداز خویش، به امامت وی اشاره کرده، رهروان خویش را پایبند ولایت وی ایجاد کرد. مامان اسماعیل و برادرش عبدالله، دختر حسین بن حسن بن علی بن ابیطالب بود و فاطمه اسم داشت.[۲۵] از اسماعیلیان آدرس مسجد قبا مشهد خاص، فرقهٔ مبارکه منشعب شدند که معتقد بودند، بعد از جعفر راستگو نوهٔ وی محمد بن اسماعیل که مادرش کنیز بود امام میباشد و میگفتند در زمانه جعفر بن محمد، پسرش اسماعیل، بدان شغل نامزد بود و زیرا درگذشت، امام راستگو، پسر اورا جانشین خویش تشکیل داد و امامت حق محمد میباشد و دیگری را سزاوار وجود ندارد. چه بعد از حسن و حسین امامت از اخوی به اخوی دیگر نرسد و جز در فرزندان و باقیماندگان امامان جایز نباشد و عبدالله و موسی دو اخوی اسماعیل را حقی در امامت وجود ندارد.[۲۶] بعضی منابع سنت و شیعهٔ اثنیعشریه، مسجد قبا مشهد اسماعیل را فردی بدکار و شرابخوار معرفی مینمایند و از این جهت اورا لایقٔ امامت و جانشینی پدرش ندانستند، در صورتیکه امام درست گو امامت اسماعیل را سازه بر اصل بداء نسخه ها کرد و فرمود:
«ما بدالله فی شیئی کما بدالله فی اسماعیل ابنی…»[۲۷]
خطابیه
این مجموعه منسوباند به محمد بن ابی زینب الاسدی ملقب به اجدع مکنی به ابوالخطاب، پیشوای فرقهای از غُلات که از شاگردان امام درستگو بود. ابوالخطاب به الوهیت امام علی قائل بود و امام راستگو را نیز معبود میدانست. اسحاق (ابن ندیم) گوید: «ابوالخطاب دعوت به خدایی امیرالمؤمنین علی (ع) می کرد و مبارک قداح از اتباع او بود»[۲۸]
نوبختی گوید:
زیرا به او (استدلال کوفه) اطلاع رسانی دادند کهاین اسماعیلیان همگیٔ شغل های حرام را جایز داشته و مردمان را پیغمبری ابوالخطاب میخوانند، روزی هفتاد بدن از وی در مسجد کوفه گرد آمده بودند. کسان خویش را بفرستاد و تمامی آنهارا بکشت. فقط یک بدن از وی، به اسم ابوسلمه تندرست بن مکرم جمال که ابوخدیجه کنیه داشت و آسیب بسیار خورده و در شمار کشتگان آمده بود جان به در موفقیت.[۲۹]
شمیطیه یا این که سمیطیه
این مجموعه به اسم پیشوای خویش، یحیی بن ابی سمیط، یا این که به عهد شهرستانی در ملل و نحل، شمیط، سمیطیه نامیده شدند. این دسته معتقدند که امامت از امام راستگو به پسرش محمد ملقب به دیباج که مادرش کنیز بود و حمیده اسم داشت می رسد و در خاندانش باقی ماند. می بایست دانست که موسی و اسحاق، دو پسر دیگر امام راستگو با محمد از یک مامان بودند.[۳۰] نوبختی گوید:
آوردهاند که محمد بن جعفر، در هنگام کودکی روزی نزد بابا آمد. همچنان که به سوی وی میدوید، دامن خرقه اش پای گیر وی شد و خاک از صورت اش بزودود و اعلام کرد: از پدرم شنیدم که میذکر کرد در حالتی که تورا فرزندی باشد که منرا ماند، اسم اینجانب بر او گذار، چون وی به مانند اینجانب و پیغمبر میباشد و بر سنت وی باشد.[۳۱]
افطحیه
این دسته منسوبند به عبدالله بن جعفر درست گو. و زیرا عبدالله، دارنده خصوصی پهن بود و به قولی پاها یا این که بینی پهنی داشت اورا افطح[۳۲] خواندند. وی بعداز اسماعیل بن جعفر تبارکترین فرزند امام راستگو بود که بعداز امام دعوی امامت کرد. رهروان وی، به دو گروه تقسیم شدند. تیمای که زیرا در مسائل مذهبی اورا آدرس نیافتند، از پذیرفتن ادعای وی جلوگیری کردند. تیمای هم که به امامت وی نظریه داشتند، بعداز مرگش زیرا فرزندی نداشت، توده متعددی از آنان به موسی بن جعفر فرزند دیگر امام درستگو گرویدند. زندگانی عبدالله، بعد از امام درستگو نزدیک به هفتاد روز بودهمیباشد و قبر وی در بسطام، در کنار قبر علی بن عیسی بسطامی میباشد.[۳۳]
اثنی عشری (دوازده امامی)
این مجموعه، بهدنبال علی و یازده نفر از نوادگان وی و موسوم به اثنی عشریه می باشند که بعد از هفت امام (علی، حسن، حسین، سجاد، باقر و راستگو و کاظم) به ترتیب به امامت علی بن موسی (رضا)، محمد بن علی (تقی)، علی بن محمد (نقی)، حسن بن علی (عسکری) و محمد بن حسن میباشند. اینان اعتقادوباور داراهستند که محمد بن حسن، مهدی موعود میباشد که در سن ۵ سالگی به امامت رسیده و بهادله پرهیز از به کشته شدنش، آفریدگار اورا به غایب بودن برده و این غایب بودن ۶۹ سال طولانی شد و بعداز آن به عالم مادی رجوع و برگشت و بعد از یکسری روز مجدد به غایب بودن رفت و این غایب بودن تا درحال حاضر به ارتفاع انجامیدهمیباشد.[۳۴]
مالکی
مالکی اسم یکیاز شاخههای مذهب سُنّی از آئین اسلام میباشد. شاخه مالکی از مذهبها دینی و بهدنبال ابوعبدالله صاحب بن انس از ائمه چهارگانه سنت و جماعت میباشد. وی امام دارالهجره و امام المدینه می گویند.
او در سالهای ۹۰ تا ۹۵ هجری قمری در مدینه متولد شده است. وفات او را در مسافتٔ
سالهای ۱۷۴ تا ۱۷۹ می دانند.
حنفی
گران قدرترین مذهب اسلامی می باشد و فی مابین مسلمان ها دارنده بیشترین بهدنبال میباشد. امام این مذهب ابو حنیفه نعمان بن اثبات است که از شهر چاریکار ولایت پروان افغانستان بود از معروفترین القاب او امام العالمین است.
شافعی
شافعی اسم یک کدام از شاخههای کیش سنی از آیین اسلام میباشد. و از مذهبها دینی و در ادامه ابوعبدالله محمد ادریس شافعی و از ائمه چهارگانه سنت و جماعت میباشد. مذهب شافعی از محمد، ابوبکر، قدمت، عثمان، علی تقلید مینمایند.
شافعی مابین سالهای ۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در غزه چشم به جهان گشود و در سال ۲۰۴ وفات یافت.
او با درون کردن مذهب حنفی با مالکی روشی نوین را سازه بنیان که از حدیث در آن فایده میجست.
حنبلی
این فرقه بهدنبال یک کدام از دیگر از ائمه اربعه اهل سنت میباشد. که درپی صاحب و مالک ابن انس می باشند، ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل متکلم و فقید مسلمان در ۷۸۰ میلادی(۱۶۴ ه.ق) در بغداد زاده شد؛ بابا و مادرش از بومی مرو بودند. اسم بدون نقص او (احمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادریس بن عبدالله الشیبانی المروزی البغدادی). سفرهای متعددی کرد؛ در بغداد برآمد، و در ۸۵۵ [۲۴۱ ه.ق] در به عبارتیجا درگذشت. مدرسه فقه حنبلی، یک کدام از فرق اربعهٔ سنت، بعداز مرگ او توسطٔ شاگردانش ساخت شد. این مدرسه جریان متقابلی بود که تعبیر زیراللفظی قرآن، روایات، تقلیل قیمت قیاس و اجماع را آیتم اعتنا قرار میبخشید. علی علی عسکری
وهابیت
وهابیت:این تیم علاقه مندان محمد بن عبدالوهاب می باشند که در اواخر قرن دوازده هجری به رواج اذهان ابن تیمیه پرداختند. اصول عقاید وهابیت را میاقتدار در نکات زیر خلاصه کرد:
یقین به واسطهها در بین اخلاق و رفتار و آفریدگار با توحید در الوهیت منافات دارااست.
مشرکان بعدازظهر رسالت در موضوع ربوبیت مشرک نبودند.
با این که علت بت پرستان، تقرب به پروردگار و طلب شفاعت از معبودان خود در پیشگاه آفریدگار بود، قرآن مهربان شغل آنانرا کفر دانستهمیباشد.
هرگونه کار که شبیه ایفا مشرکان بعدازظهر رسالت باشد مثل استغاثه و مساعدت از غیر معبود، نذر و قربانی برای غیر پروردگار، و طلب شفاعت از غیر پروردگار بی دینی میباشد.
شیعهها را کافر میدانند.
بی دینی مسلمانها از کفر مشرکان بعد از ظهر رسالت کلان خیس میباشد و…
مذهبها کلامی
ماتریدی
اشعری
عدّهای از اهل سنت میباشند که امامت را قبول نداشته و کارایی مینمایند در بین ظواهر گرایی اهل حدیث و عقلگرایی معتزله عده نمایند البته بیشتر به ظاهرگرایان میل داشته صفات معبود را غیر از ذات دانسته و صحبتالله را قدیم می دانند.
اثری
اسماعیلیه
بعداز مرگ جعفر درستگو در سال(۷۶۵ م ۱۴۸ق)، انشعاب اصلی چهره اعطا کرد. اسماعیل بن جعفر که در مقطعی از سوی پدرش تحت عنوان امام آجل منصوب گردیده بود، ده سال پیش از بابا در سال (۷۵۵ م ۱۳۸ق) درگذشت. در حالی که اثنی عشری دلیل مینمایند که وی یا این که هیچوقت وارث ظاهری نبوده یا این که پیش از پدرش نمردهمیباشد و از این رو موسی کاظم وارث حقیقی و واقعی امامت میباشد. اسماعیلیان برهان مینمایند شماره تلفن مسجد قبا مشهد که یا این که مرگ اسماعیل برای مراقبت وی از آزار رسانی عباسیان وانمود شده است (پس وی امام آجل میباشد) یااینکه امامت به پسرش محمد بن اسماعیل رسیدهمیباشد.[۲۴] مرگ اسماعیل را در طول پدرش انکار کرده و گفتند: وی نمرده و نخواهد مرد، و وی مهدی قائم میباشد، چون پدرش بعداز خویش، به امامت وی اشاره کرده، رهروان خویش را پایبند ولایت وی ایجاد کرد. مامان اسماعیل و برادرش عبدالله، دختر حسین بن حسن بن علی بن ابیطالب بود و فاطمه اسم داشت.[۲۵] از اسماعیلیان آدرس مسجد قبا مشهد خاص، فرقهٔ مبارکه منشعب شدند که معتقد بودند، بعد از جعفر راستگو نوهٔ وی محمد بن اسماعیل که مادرش کنیز بود امام میباشد و میگفتند در زمانه جعفر بن محمد، پسرش اسماعیل، بدان شغل نامزد بود و زیرا درگذشت، امام راستگو، پسر اورا جانشین خویش تشکیل داد و امامت حق محمد میباشد و دیگری را سزاوار وجود ندارد. چه بعد از حسن و حسین امامت از اخوی به اخوی دیگر نرسد و جز در فرزندان و باقیماندگان امامان جایز نباشد و عبدالله و موسی دو اخوی اسماعیل را حقی در امامت وجود ندارد.[۲۶] بعضی منابع سنت و شیعهٔ اثنیعشریه، مسجد قبا مشهد اسماعیل را فردی بدکار و شرابخوار معرفی مینمایند و از این جهت اورا لایقٔ امامت و جانشینی پدرش ندانستند، در صورتیکه امام درست گو امامت اسماعیل را سازه بر اصل بداء نسخه ها کرد و فرمود:
«ما بدالله فی شیئی کما بدالله فی اسماعیل ابنی…»[۲۷]
خطابیه
این مجموعه منسوباند به محمد بن ابی زینب الاسدی ملقب به اجدع مکنی به ابوالخطاب، پیشوای فرقهای از غُلات که از شاگردان امام درستگو بود. ابوالخطاب به الوهیت امام علی قائل بود و امام راستگو را نیز معبود میدانست. اسحاق (ابن ندیم) گوید: «ابوالخطاب دعوت به خدایی امیرالمؤمنین علی (ع) می کرد و مبارک قداح از اتباع او بود»[۲۸]
نوبختی گوید:
زیرا به او (استدلال کوفه) اطلاع رسانی دادند کهاین اسماعیلیان همگیٔ شغل های حرام را جایز داشته و مردمان را پیغمبری ابوالخطاب میخوانند، روزی هفتاد بدن از وی در مسجد کوفه گرد آمده بودند. کسان خویش را بفرستاد و تمامی آنهارا بکشت. فقط یک بدن از وی، به اسم ابوسلمه تندرست بن مکرم جمال که ابوخدیجه کنیه داشت و آسیب بسیار خورده و در شمار کشتگان آمده بود جان به در موفقیت.[۲۹]
شمیطیه یا این که سمیطیه
این مجموعه به اسم پیشوای خویش، یحیی بن ابی سمیط، یا این که به عهد شهرستانی در ملل و نحل، شمیط، سمیطیه نامیده شدند. این دسته معتقدند که امامت از امام راستگو به پسرش محمد ملقب به دیباج که مادرش کنیز بود و حمیده اسم داشت می رسد و در خاندانش باقی ماند. می بایست دانست که موسی و اسحاق، دو پسر دیگر امام راستگو با محمد از یک مامان بودند.[۳۰] نوبختی گوید:
آوردهاند که محمد بن جعفر، در هنگام کودکی روزی نزد بابا آمد. همچنان که به سوی وی میدوید، دامن خرقه اش پای گیر وی شد و خاک از صورت اش بزودود و اعلام کرد: از پدرم شنیدم که میذکر کرد در حالتی که تورا فرزندی باشد که منرا ماند، اسم اینجانب بر او گذار، چون وی به مانند اینجانب و پیغمبر میباشد و بر سنت وی باشد.[۳۱]
افطحیه
این دسته منسوبند به عبدالله بن جعفر درست گو. و زیرا عبدالله، دارنده خصوصی پهن بود و به قولی پاها یا این که بینی پهنی داشت اورا افطح[۳۲] خواندند. وی بعداز اسماعیل بن جعفر تبارکترین فرزند امام راستگو بود که بعداز امام دعوی امامت کرد. رهروان وی، به دو گروه تقسیم شدند. تیمای که زیرا در مسائل مذهبی اورا آدرس نیافتند، از پذیرفتن ادعای وی جلوگیری کردند. تیمای هم که به امامت وی نظریه داشتند، بعداز مرگش زیرا فرزندی نداشت، توده متعددی از آنان به موسی بن جعفر فرزند دیگر امام درستگو گرویدند. زندگانی عبدالله، بعد از امام درستگو نزدیک به هفتاد روز بودهمیباشد و قبر وی در بسطام، در کنار قبر علی بن عیسی بسطامی میباشد.[۳۳]
اثنی عشری (دوازده امامی)
این مجموعه، بهدنبال علی و یازده نفر از نوادگان وی و موسوم به اثنی عشریه می باشند که بعد از هفت امام (علی، حسن، حسین، سجاد، باقر و راستگو و کاظم) به ترتیب به امامت علی بن موسی (رضا)، محمد بن علی (تقی)، علی بن محمد (نقی)، حسن بن علی (عسکری) و محمد بن حسن میباشند. اینان اعتقادوباور داراهستند که محمد بن حسن، مهدی موعود میباشد که در سن ۵ سالگی به امامت رسیده و بهادله پرهیز از به کشته شدنش، آفریدگار اورا به غایب بودن برده و این غایب بودن ۶۹ سال طولانی شد و بعداز آن به عالم مادی رجوع و برگشت و بعد از یکسری روز مجدد به غایب بودن رفت و این غایب بودن تا درحال حاضر به ارتفاع انجامیدهمیباشد.[۳۴]
مالکی
مالکی اسم یکیاز شاخههای مذهب سُنّی از آئین اسلام میباشد. شاخه مالکی از مذهبها دینی و بهدنبال ابوعبدالله صاحب بن انس از ائمه چهارگانه سنت و جماعت میباشد. وی امام دارالهجره و امام المدینه می گویند.
او در سالهای ۹۰ تا ۹۵ هجری قمری در مدینه متولد شده است. وفات او را در مسافتٔ
سالهای ۱۷۴ تا ۱۷۹ می دانند.
حنفی
گران قدرترین مذهب اسلامی می باشد و فی مابین مسلمان ها دارنده بیشترین بهدنبال میباشد. امام این مذهب ابو حنیفه نعمان بن اثبات است که از شهر چاریکار ولایت پروان افغانستان بود از معروفترین القاب او امام العالمین است.
شافعی
شافعی اسم یک کدام از شاخههای کیش سنی از آیین اسلام میباشد. و از مذهبها دینی و در ادامه ابوعبدالله محمد ادریس شافعی و از ائمه چهارگانه سنت و جماعت میباشد. مذهب شافعی از محمد، ابوبکر، قدمت، عثمان، علی تقلید مینمایند.
شافعی مابین سالهای ۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در غزه چشم به جهان گشود و در سال ۲۰۴ وفات یافت.
او با درون کردن مذهب حنفی با مالکی روشی نوین را سازه بنیان که از حدیث در آن فایده میجست.
حنبلی
این فرقه بهدنبال یک کدام از دیگر از ائمه اربعه اهل سنت میباشد. که درپی صاحب و مالک ابن انس می باشند، ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل متکلم و فقید مسلمان در ۷۸۰ میلادی(۱۶۴ ه.ق) در بغداد زاده شد؛ بابا و مادرش از بومی مرو بودند. اسم بدون نقص او (احمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادریس بن عبدالله الشیبانی المروزی البغدادی). سفرهای متعددی کرد؛ در بغداد برآمد، و در ۸۵۵ [۲۴۱ ه.ق] در به عبارتیجا درگذشت. مدرسه فقه حنبلی، یک کدام از فرق اربعهٔ سنت، بعداز مرگ او توسطٔ شاگردانش ساخت شد. این مدرسه جریان متقابلی بود که تعبیر زیراللفظی قرآن، روایات، تقلیل قیمت قیاس و اجماع را آیتم اعتنا قرار میبخشید. علی علی عسکری
وهابیت
وهابیت:این تیم علاقه مندان محمد بن عبدالوهاب می باشند که در اواخر قرن دوازده هجری به رواج اذهان ابن تیمیه پرداختند. اصول عقاید وهابیت را میاقتدار در نکات زیر خلاصه کرد:
یقین به واسطهها در بین اخلاق و رفتار و آفریدگار با توحید در الوهیت منافات دارااست.
مشرکان بعدازظهر رسالت در موضوع ربوبیت مشرک نبودند.
با این که علت بت پرستان، تقرب به پروردگار و طلب شفاعت از معبودان خود در پیشگاه آفریدگار بود، قرآن مهربان شغل آنانرا کفر دانستهمیباشد.
هرگونه کار که شبیه ایفا مشرکان بعدازظهر رسالت باشد مثل استغاثه و مساعدت از غیر معبود، نذر و قربانی برای غیر پروردگار، و طلب شفاعت از غیر پروردگار بی دینی میباشد.
شیعهها را کافر میدانند.
بی دینی مسلمانها از کفر مشرکان بعد از ظهر رسالت کلان خیس میباشد و…
مذهبها کلامی
ماتریدی
اشعری
عدّهای از اهل سنت میباشند که امامت را قبول نداشته و کارایی مینمایند در بین ظواهر گرایی اهل حدیث و عقلگرایی معتزله عده نمایند البته بیشتر به ظاهرگرایان میل داشته صفات معبود را غیر از ذات دانسته و صحبتالله را قدیم می دانند.
اثری
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم