?????? ???? ???? ??? ????

حضور در غزوات
ابوایوب در تمامی غزوات رسول(ص) کمپانی داشت و مورخان اورا از حاضران در پیکار‌های بدر و احد و خندق دانسته‌اند.[۱۳] او صرفا یک توشه، از آن رو که فرماندهی سپاه مسلمان‌ها را مرد جوانی برعهده داشت، از کمپانی در پیکار تعلل رفت و بعداز آن پیوسته از این فعالیت نادم بود.[۱۴] از ضمن متن ها تاریخی، روح اطاعت، وفاداری و احترام خاص وی به فرستاده(ص) به چشم مسجد قبا مشهد میخورد.[۱۵]

به داستان ابن هشام[۱۶] او به دستور نبی(ص) در اخراج منافقانی که در مسجد مدینه، مسلمانها را استهزا می‌کردند و بعضی از آن ها از قوم او بودند، پیش گام شد. براساس برخی احادیث، آیه‌ای از قرآن[۱۷] در واقعه افک، اشاره به مدح ابوایوب و همسرش آدرس مسجد قبا مشهد داراست.[۱۸]

امامت جماعت برای صحابه
به هنگام محاصره منزل عثمان بوسیله معارضان، مسلمان‌ها نماز را به امامت ابوایوب در مسجد مدینه برپا می‌داشتند[۱۹] و همو در زمره شهودی بود که در آن ایام از عثمان قسم گرفتند تا از آن پس بر پایه ی کتاب خداوند و سنّت فرستاده(ص) کار رزرو مسجد قبا مشهد نماید.[۲۰]

بیعت و ملازمت با علی(ع)
وی بعد از قتل عثمان از اولیه عده ای بود که دست بیعت به علی(ع) اعطا کرد و انصار را بدان ترغیب کرد.[۲۱]

حضور در مبارزه‌های فرصت امام(ع)
ابوایوب در مجموع نبرد‌هایی که علی(ع) در آنان سرگرم شد، حضور داشت،[۲۲] البته ابن سعد فقط نهروان[۲۳] و واقدی، صفین را بیان نموده است.[۲۴] رشادت‌های اعجاب انگیز ابوایوب را کلیه حافظه شماره تلفن مسجد قبا مشهد کرده‌اند.[۲۵]

در جنگ نهروان، علی(ع) او را به فرماندهی سواره نظام گماشت و قبل از آغاز پیکار، اورا برای احتجاج با خوارج و اندرز آن ها ارسال کرد[۲۶] و وقتی که از او پرسیده شد: با اینکه از صحابه بلندمرتبه پیامبری، چه گونه در رکاب علی(ع) با اهل قبله قتال می کنی؟ جواب بخشید: فرستاده پروردگار(ص) از ما عهد و پیمان گرفت که به ملازمت علی(ع) با ناکثین و قاسطین و مارقین نزاع کنیم.[۲۷] او به همپا قیس بن سعد بن عباده به نمایندگی از امیرمومنان(ع) با خوارج به مذاکره پرداخت.[۲۸] وی همینطور در ۳۵ق یار با گروهی در کوفه شهید شدن بخشید که حدیث غدیر را از رسول(ص) شنیده میباشد.[۲۹]

حکم دهنده مدینه از سوی علی(ع)
او بعد از مبارزه نهروان از سوی علی(ع) به امارت مدینه گماشته شد[۳۰]، البته بعداز آنکه معاویه در ۴۰ق، بُرمز بن ارطاة را با ۳۰۰۰ مرد جنگی به حجاز ارسال کرد، ابوایوب مدینه را رها کرد و در عراق به علی(ع) پیوست. بُراز بعداز هجوم به مدینه و اشغال شهر، منزل اورا به حریق کشید.[۳۱]

حضور در نبرد علیه رومیان
ابوایوب بعداز شهید شدن علی(ع) توشه دیگر برای نزاع به سرحدّات رفت. طبری[۳۲] آورده میباشد که یزید بن معاویه در ۴۹ق به قصد نزاع با رومیان رهسپار شد و ابوایوب انصاری را که سالخورده بود، به هم پا پیروزی.

وثاقت و مقام روایی
ابوایوب را همگی رجال‌شناسان اهل سنت ستوده و بعضا نیز توثیق کرده‌اند،[۳۳] البته علمای شیعه فقط به مدح او اکتفا کرده و از تصریح به توثیق وی دوری نموده‌اند[۳۴]، حتّی ابن داوود حلی[۳۵] او را در شمار مُهملین آورده میباشد.

رجال‌شناسان شیعه در توجیه کمپانی وی در نبرد با مشرکان ذیل دستور معاویه و پسرش یزید، به رغم هواداری سفت وی از حق خلافت علی(ع) اختلاف دارا هستند. ادب بن شاذان این شغل اورا غفلت و نادرست در اجتهاد نسبت داده و میافزاید هرچند وی از خلیفه دوران خویش خشنود نبوده، البته به قصد پیشبرد و تقویت اسلام درین نبردها کمپانی جسته میباشد[۳۶] شاهد این مدعی مشاجراتی میباشد که دربین وی و معاویه فیس داده میباشد،[۳۷] ولی آیت الله خویی[۳۸] علاوه بر رد این عقیده، احتمال می دهد که او مبنی بر اذن امام معصوم حسن بن علی(ع) فعالیت کرده‌با‌شد.

حضور در غزوات
ابوایوب در تمامی غزوات رسول(ص) کمپانی داشت و مورخان اورا از حاضران در پیکار‌های بدر و احد و خندق دانسته‌اند.[۱۳] او صرفا یک توشه، از آن رو که فرماندهی سپاه مسلمان‌ها را مرد جوانی برعهده داشت، از کمپانی در پیکار تعلل رفت و بعداز آن پیوسته از این فعالیت نادم بود.[۱۴] از ضمن متن ها تاریخی، روح اطاعت، وفاداری و احترام خاص وی به فرستاده(ص) به چشم مسجد قبا مشهد میخورد.[۱۵]

به داستان ابن هشام[۱۶] او به دستور نبی(ص) در اخراج منافقانی که در مسجد مدینه، مسلمانها را استهزا می‌کردند و بعضی از آن ها از قوم او بودند، پیش گام شد. براساس برخی احادیث، آیه‌ای از قرآن[۱۷] در واقعه افک، اشاره به مدح ابوایوب و همسرش آدرس مسجد قبا مشهد داراست.[۱۸]

امامت جماعت برای صحابه
به هنگام محاصره منزل عثمان بوسیله معارضان، مسلمان‌ها نماز را به امامت ابوایوب در مسجد مدینه برپا می‌داشتند[۱۹] و همو در زمره شهودی بود که در آن ایام از عثمان قسم گرفتند تا از آن پس بر پایه ی کتاب خداوند و سنّت فرستاده(ص) کار رزرو مسجد قبا مشهد نماید.[۲۰]

بیعت و ملازمت با علی(ع)
وی بعد از قتل عثمان از اولیه عده ای بود که دست بیعت به علی(ع) اعطا کرد و انصار را بدان ترغیب کرد.[۲۱]

حضور در مبارزه‌های فرصت امام(ع)
ابوایوب در مجموع نبرد‌هایی که علی(ع) در آنان سرگرم شد، حضور داشت،[۲۲] البته ابن سعد فقط نهروان[۲۳] و واقدی، صفین را بیان نموده است.[۲۴] رشادت‌های اعجاب انگیز ابوایوب را کلیه حافظه شماره تلفن مسجد قبا مشهد کرده‌اند.[۲۵]

در جنگ نهروان، علی(ع) او را به فرماندهی سواره نظام گماشت و قبل از آغاز پیکار، اورا برای احتجاج با خوارج و اندرز آن ها ارسال کرد[۲۶] و وقتی که از او پرسیده شد: با اینکه از صحابه بلندمرتبه پیامبری، چه گونه در رکاب علی(ع) با اهل قبله قتال می کنی؟ جواب بخشید: فرستاده پروردگار(ص) از ما عهد و پیمان گرفت که به ملازمت علی(ع) با ناکثین و قاسطین و مارقین نزاع کنیم.[۲۷] او به همپا قیس بن سعد بن عباده به نمایندگی از امیرمومنان(ع) با خوارج به مذاکره پرداخت.[۲۸] وی همینطور در ۳۵ق یار با گروهی در کوفه شهید شدن بخشید که حدیث غدیر را از رسول(ص) شنیده میباشد.[۲۹]

حکم دهنده مدینه از سوی علی(ع)
او بعد از مبارزه نهروان از سوی علی(ع) به امارت مدینه گماشته شد[۳۰]، البته بعداز آنکه معاویه در ۴۰ق، بُرمز بن ارطاة را با ۳۰۰۰ مرد جنگی به حجاز ارسال کرد، ابوایوب مدینه را رها کرد و در عراق به علی(ع) پیوست. بُراز بعداز هجوم به مدینه و اشغال شهر، منزل اورا به حریق کشید.[۳۱]

حضور در نبرد علیه رومیان
ابوایوب بعداز شهید شدن علی(ع) توشه دیگر برای نزاع به سرحدّات رفت. طبری[۳۲] آورده میباشد که یزید بن معاویه در ۴۹ق به قصد نزاع با رومیان رهسپار شد و ابوایوب انصاری را که سالخورده بود، به هم پا پیروزی.

وثاقت و مقام روایی
ابوایوب را همگی رجال‌شناسان اهل سنت ستوده و بعضا نیز توثیق کرده‌اند،[۳۳] البته علمای شیعه فقط به مدح او اکتفا کرده و از تصریح به توثیق وی دوری نموده‌اند[۳۴]، حتّی ابن داوود حلی[۳۵] او را در شمار مُهملین آورده میباشد.

رجال‌شناسان شیعه در توجیه کمپانی وی در نبرد با مشرکان ذیل دستور معاویه و پسرش یزید، به رغم هواداری سفت وی از حق خلافت علی(ع) اختلاف دارا هستند. ادب بن شاذان این شغل اورا غفلت و نادرست در اجتهاد نسبت داده و میافزاید هرچند وی از خلیفه دوران خویش خشنود نبوده، البته به قصد پیشبرد و تقویت اسلام درین نبردها کمپانی جسته میباشد[۳۶] شاهد این مدعی مشاجراتی میباشد که دربین وی و معاویه فیس داده میباشد،[۳۷] ولی آیت الله خویی[۳۸] علاوه بر رد این عقیده، احتمال می دهد که او مبنی بر اذن امام معصوم حسن بن علی(ع) فعالیت کرده‌با‌شد.