?????? ???? ???? ??? ????

نزاع جمل

نزاع جَمَل اولیه نبرد زمان حکومت امام علی(ع) بود که تعدادی ماه بعداز خلافت امام به وسیله گروهی به رهبری عایشه همسر رسول اسلام(ص) و طلحه و زبیر علیه امام علی(ع) به رویه به زمین خورد. عایشه و همراهانش این نبرد را به عذر و بهانه خون‌خواهی عثمان به رویه‌ انداختند. این نبرد در روز ۱۰ جمادی الاولی سال ۳۶ قمری و در حوالی بصره فیس اعطا کرد و فرصت آن از ظهر تا غروب آفتاب بود. عایشه در‌این جنگ بر شترِ نرِ سرخ‌مویی سوار بود و انگیزه نامگذاری این پیکار به جمل (شتر نر) مسجد قبا مشهد همین میباشد.

پیکار جمل اول نزاع داخلی مسلمان ها به حساب می آید که با موفقیت سپاه امام علی(ع) و کشته شدن طلحه و زبیر و دستگیر عایشه و ارسال کردن وی به مدینه به انتها رسید. ازآنجاکه سران سپاه جمل با امام علی به‌تیتر خلیفه، بیعت کرده و آن‌گاه بیعت خویش را شکسته و وارد نبرد گردیده بودند، به ناکثین (بیعت‌شکنان) پر اسم و رسم شدند و این مبارزه نیز مبارزه با ناکثین آدرس مسجد قبا مشهد نامیده شد.

نبرد جمل سبب ساز جابجایی راءس خلافت مسلمین از مدینه به کوفه در عراق شد و به‌انگیزه بروز تضارب میان چندین بدن از صحابه و فرد خلیفه، موضوع‌ای برای ظهور بعضا عقیده‌های تازه کلامی و شرعی در میان مذهب‌ها اسلامی در امر سیاست رزرو مسجد قبا مشهد گشت.

رخدادها و کلیات
مبارزه جمل، او‌لین مبارزه زمانه امام علی(ع)،[۱] و اول پیکار در میان دو دسته مسلمان بود.[۲] این نبرد را اولیه مقابله فی مابین عثمانیه با شیعه قلمداد کرده‌اند که به باخت عثمانیه سبب ساز شد.[۳] جنگ در ۱۰ جمادی الاولی[۴] یا این که به روایتی دیگر در نصفه جمادی‌الثانی سال ۳۶ قمری[۵]، فی مابین سپاه امام علی(ع) و اصحاب جمل (طلحه، زبیر و عایشه)، در اطراف بصره شروع شماره تلفن مسجد قبا مشهد شد.[۶]

نبرد،‌ به هنگام ظهر استارت شد و تا غروب آفتاب ادامه یافت و به ناکامی اصحاب جمل انجامید.[۷] امام علی(ع) بعد از پیکار جمل، در ۱۲ رجب ۳۶ هجری وارد کوفه شد و در آنجا سکونت گزید.[۸] امام علی(ع) در خطبه شقشقیه، به عهد و پیمان‌شکنی جمع‌ای در زمان خلافت خویش اشاره نموده است.[۹] ابن ابی الحدید، در تفصیل نهج البلاغه، قسم‌شکنان یا این که ناکثین را اصحاب جمل دانسته و روایتی را نقل کرده که مبتنی بر آن، حضرت محمد(ص) به امام علی(ع) خبر داده میباشد که با ناکثین و قاسطین و مارقین خواهد جنگید.[۱۰]

سپاه طلحه و زبیر در حالی فراهم نزاع شد که عایشه، همسر نبی، بر شتری سوار گردیده و پیشاپیش صفوف سربازان پیش میرفت.[۱۱] این نزاع به همین ادله نبرد جمل نامیده شد.[۱۲] هزینه مبارزه جمل از سوی یعلی بن امیة و عبدالله بن عامر هواخواهی شد؛[۱۳][یادداشت ۱] یعلی بن امیة، قاضی صَنعا در عصر عثمان، با ۶۰۰ شتر به یار ۶۰۰ هزار درهم[۱۴] و همینطور عبدالله بن عامر،[۱۵] قاضی بصره در حین عثمان، با اموالی که بعضا منابع تاریخی آن را «فراوان» تعریف کرده[۱۶] و برخی دیگر آن را ۴۰۰ هزار درهم دانسته‌اند، به ناکثین یاری کردند.[۱۷] فرمانده مهم لشکر اصحاب جمل، زبیر دانسته گردیده‌است.[۱۸]

برخی منابع، کشته‌شدگان اصحاب جمل از بصره را دو هزار و پانصد نفر دانسته‌اند که ۱۳۵۰ بدن از قوم اَزْد و ۸۰۰ نفر از قوم بنی ضبَّه بوده‌اند.[۱۹] در احادیث دیگر، شمار کشته‌های اصحاب جمل از شش هزار تا ۲۵ هزار بدن نام برده میباشد[۲۰] و این تعداد در سپاه امام علی(ع)، در منابع متفاوت از ۴۰۰ تا ۵ هزار نفر نام برده میباشد.[۲۱]

مبنی بر گزارش‌های تاریخی، هشتاد بدن از کمپانی‌کنندگان در مبارزه بدر، و ۱۵۰۰ نفر از اصحاب رسول(ص) در سپاه امام علی(ع) جنگیده‌اند.[۲۲] بعضی از فیس‌های پر رنگ در سپاه امام علی(ع) عبارتند از ابو ایوب انصاری،[۲۳] خزیمة بن اثبات،[۲۴] عبیدالله بن عباس،[۲۵] محمد بن حنفیه،[۲۶] عبدالله بن جعفر طیار،[۲۷] عمار بن یاسر،[۲۸] عثمان بن حنیف،[۲۹] عدیّ بن حاتم،[۳۰] عمرو بن حمق،[۳۱] جاریة بن قدامة، حجر بن عدی،[۳۲] زید بن صوحان،[۳۳] صعصعة بن صوحان، صاحب اشتر،[۳۴] شریح بن هانی،[۳۵] و محمد بن ابی دیده نشده[۳۶] فیس‌های سرشناس در سپاه اصحاب جمل هم عبارتند از مروان بن حکم،[۳۷] عبدالله بن عامر،[۳۸] یعلی بن امیة، کعب بن سور، عمیرة بن یثربی، و سعد بن بهره.[۳۹]

نزاع جمل

نزاع جَمَل اولیه نبرد زمان حکومت امام علی(ع) بود که تعدادی ماه بعداز خلافت امام به وسیله گروهی به رهبری عایشه همسر رسول اسلام(ص) و طلحه و زبیر علیه امام علی(ع) به رویه به زمین خورد. عایشه و همراهانش این نبرد را به عذر و بهانه خون‌خواهی عثمان به رویه‌ انداختند. این نبرد در روز ۱۰ جمادی الاولی سال ۳۶ قمری و در حوالی بصره فیس اعطا کرد و فرصت آن از ظهر تا غروب آفتاب بود. عایشه در‌این جنگ بر شترِ نرِ سرخ‌مویی سوار بود و انگیزه نامگذاری این پیکار به جمل (شتر نر) مسجد قبا مشهد همین میباشد.

پیکار جمل اول نزاع داخلی مسلمان ها به حساب می آید که با موفقیت سپاه امام علی(ع) و کشته شدن طلحه و زبیر و دستگیر عایشه و ارسال کردن وی به مدینه به انتها رسید. ازآنجاکه سران سپاه جمل با امام علی به‌تیتر خلیفه، بیعت کرده و آن‌گاه بیعت خویش را شکسته و وارد نبرد گردیده بودند، به ناکثین (بیعت‌شکنان) پر اسم و رسم شدند و این مبارزه نیز مبارزه با ناکثین آدرس مسجد قبا مشهد نامیده شد.

نبرد جمل سبب ساز جابجایی راءس خلافت مسلمین از مدینه به کوفه در عراق شد و به‌انگیزه بروز تضارب میان چندین بدن از صحابه و فرد خلیفه، موضوع‌ای برای ظهور بعضا عقیده‌های تازه کلامی و شرعی در میان مذهب‌ها اسلامی در امر سیاست رزرو مسجد قبا مشهد گشت.

رخدادها و کلیات
مبارزه جمل، او‌لین مبارزه زمانه امام علی(ع)،[۱] و اول پیکار در میان دو دسته مسلمان بود.[۲] این نبرد را اولیه مقابله فی مابین عثمانیه با شیعه قلمداد کرده‌اند که به باخت عثمانیه سبب ساز شد.[۳] جنگ در ۱۰ جمادی الاولی[۴] یا این که به روایتی دیگر در نصفه جمادی‌الثانی سال ۳۶ قمری[۵]، فی مابین سپاه امام علی(ع) و اصحاب جمل (طلحه، زبیر و عایشه)، در اطراف بصره شروع شماره تلفن مسجد قبا مشهد شد.[۶]

نبرد،‌ به هنگام ظهر استارت شد و تا غروب آفتاب ادامه یافت و به ناکامی اصحاب جمل انجامید.[۷] امام علی(ع) بعد از پیکار جمل، در ۱۲ رجب ۳۶ هجری وارد کوفه شد و در آنجا سکونت گزید.[۸] امام علی(ع) در خطبه شقشقیه، به عهد و پیمان‌شکنی جمع‌ای در زمان خلافت خویش اشاره نموده است.[۹] ابن ابی الحدید، در تفصیل نهج البلاغه، قسم‌شکنان یا این که ناکثین را اصحاب جمل دانسته و روایتی را نقل کرده که مبتنی بر آن، حضرت محمد(ص) به امام علی(ع) خبر داده میباشد که با ناکثین و قاسطین و مارقین خواهد جنگید.[۱۰]

سپاه طلحه و زبیر در حالی فراهم نزاع شد که عایشه، همسر نبی، بر شتری سوار گردیده و پیشاپیش صفوف سربازان پیش میرفت.[۱۱] این نزاع به همین ادله نبرد جمل نامیده شد.[۱۲] هزینه مبارزه جمل از سوی یعلی بن امیة و عبدالله بن عامر هواخواهی شد؛[۱۳][یادداشت ۱] یعلی بن امیة، قاضی صَنعا در عصر عثمان، با ۶۰۰ شتر به یار ۶۰۰ هزار درهم[۱۴] و همینطور عبدالله بن عامر،[۱۵] قاضی بصره در حین عثمان، با اموالی که بعضا منابع تاریخی آن را «فراوان» تعریف کرده[۱۶] و برخی دیگر آن را ۴۰۰ هزار درهم دانسته‌اند، به ناکثین یاری کردند.[۱۷] فرمانده مهم لشکر اصحاب جمل، زبیر دانسته گردیده‌است.[۱۸]

برخی منابع، کشته‌شدگان اصحاب جمل از بصره را دو هزار و پانصد نفر دانسته‌اند که ۱۳۵۰ بدن از قوم اَزْد و ۸۰۰ نفر از قوم بنی ضبَّه بوده‌اند.[۱۹] در احادیث دیگر، شمار کشته‌های اصحاب جمل از شش هزار تا ۲۵ هزار بدن نام برده میباشد[۲۰] و این تعداد در سپاه امام علی(ع)، در منابع متفاوت از ۴۰۰ تا ۵ هزار نفر نام برده میباشد.[۲۱]

مبنی بر گزارش‌های تاریخی، هشتاد بدن از کمپانی‌کنندگان در مبارزه بدر، و ۱۵۰۰ نفر از اصحاب رسول(ص) در سپاه امام علی(ع) جنگیده‌اند.[۲۲] بعضی از فیس‌های پر رنگ در سپاه امام علی(ع) عبارتند از ابو ایوب انصاری،[۲۳] خزیمة بن اثبات،[۲۴] عبیدالله بن عباس،[۲۵] محمد بن حنفیه،[۲۶] عبدالله بن جعفر طیار،[۲۷] عمار بن یاسر،[۲۸] عثمان بن حنیف،[۲۹] عدیّ بن حاتم،[۳۰] عمرو بن حمق،[۳۱] جاریة بن قدامة، حجر بن عدی،[۳۲] زید بن صوحان،[۳۳] صعصعة بن صوحان، صاحب اشتر،[۳۴] شریح بن هانی،[۳۵] و محمد بن ابی دیده نشده[۳۶] فیس‌های سرشناس در سپاه اصحاب جمل هم عبارتند از مروان بن حکم،[۳۷] عبدالله بن عامر،[۳۸] یعلی بن امیة، کعب بن سور، عمیرة بن یثربی، و سعد بن بهره.[۳۹]