معرفی و تاریخچه
زنده بهگور کردن دختران (به عربی: وَأد البنات)[۱] یا این که دخترکشی، عملی میباشد که به نقل از مورخان، بعضی از قبایل عرب در طول ناآگاهی و قبل از ظهور اسلام اجرا میدادهاند.[۲] سازه به نقل از قرآن در آیهها ۵۸ و ۵۹ سوره نحل، وقتی که به یکیاز این اشخاص خبر تولد دختر داده میشد، از شدت حزن و حسرت، رخاش سیاه میگشت و درونش از غصه و غم مالامال می شد و به باعث این خبر بدی که به وی دادهاند، از فامیلاش نهفته میگشت و درین درنگ فرو میرفت که آیا این دختر را با خواری نگه دارااست یا این که به اجبار اورا زنده بهگور مسجد قبا مشهد نماید.[۳]
برپایه آنچه مورخان گزارش کردهاند، این کار، قبل از اسلام، اولیه توشه در خویشاوندانای به اسم «بنیتَمیم» جاری ساختن گرفت.[۴] گفته میشود در جنگی که میان «نُعمان بن مُنذر»، حکم دهنده عراق از سوی خسرو پرویز، و خاندان «بنیتمیم» در گرفت، تنی چند از دختران این خاندان به اسارت درآمدند. بعداز صلح، نمایندگانی از بنیتمیم، از نعمان درخواست رجوع دخترانشان را کردند؛ البته بعضا از آنها در اسارت تزویج آدرس مسجد قبا مشهد کرده بودند.
[۵] نعمان به آن ها سپردن بخشید که به وطن خویش بازگردند یا این که در به عبارتیجا با همسران خویش بمانند. دختر «قیس بن عاصم» از نمایندگان بنیتمیم، ترجیح بخشید با همسرش بماند که موجب حزن و خشم قیس شد و وی با خویش قول کرد که در شرایطیکه برای او دختری به عالم بیاید اورا در بدو به دنیاآمدن از در بین غالب شود.[۶] این کار رایج شوید و به بقیه خویشانها شیوع رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۷]
برخی نیز گفتهاند کهاین کار اولیه توشه در قوم و قبیله «ربیعه» پدیدآمد و آنگاه سرایت یافت.[۸] اینگونه نقل گردیدهاست که هنگامی لحظه وضع حمل زنی فرا میرسید، بالای حفرهای که از گذشته مهیا کرده بودند قرار میگرفت و بعداز وضع حمل در حالتی که نوباوه بهعالم آمده دختر بود، اورا در آن حفره میانداختند و روی آن خاک شماره تلفن مسجد قبا مشهد میریختند.[۹]
علتهای زنده بهگور کردن دختران
برخی از علتهایی که برای زنده بهگور کردن دختران در نادانی بیان کردهاند به گستردن ذیل میباشد:
علتهای اجتماعی
به گزارش مورخان، فرهنگ و تمدن همگانی جامعه در زمان ناآگاهی اینگونه بوده میباشد که کالا پسر بر دختر حق تقدم و برتری داشته و رده زن از نظر اجتماعی فرودست تلقی میشد.[۱۰] خلال آن که وجود دختر در فامیل از آن جهت که ممکن بود در پیکارها به اسارت در بیاید و ننگ و عار به توشه آورد، مذموم شمرده می شد.[۱۱]
واهمه از فقر
علت اقتصادی و یا این که خوف از فقر را از سایر علتهای زنده بهگور کردن دختران در بعدازظهر نا آگاهی قبل از ظهور اسلام به اکانت آوردهاند[۱۲] که در آیه ها ۳۱ سوره اسراء و ۱۵۱ سوره انعام، آیتم اشاره واقع گردیده و از آن نهی گردیدهاست.[۱۳] فخر رازی، مفسر شافعی مذهب، با دقت بهاین آیه ها گفته میباشد، عرب جاهلی دختران را از آن جهت که برخلاف پسران نقشی در درآمدزایی و تأمین نیازهای دنیوی نداشته و نمیتوانستند در چپاول و غارتها کمپانی داشته باشند را به دلیل واهمه از فقر، از در میان میبردند.[۱۴]
ولی سید محمدحسین طباطبایی، مولف تعبیر المیزان، فارغ از اشاره به زمینه زنده بهگور کردن دختران گفته میباشد که عرب جاهلی فرزندان خویش را اعم از دختر و پسر، بهخیال فقر و یا این که از واهمه در گیر شدن به آن، از در میان میبردند.[۱۵]
باورهای خرافی
یک کدام از علتهای کشتن و زنده بهگور کردن دختران را وجود باورهای خرافی در بعدازظهر نادانی و قبل از آن دانستهاند.[۱۶] سازه به آن چه از کتاب «باورها و اسطورههای عرب قبل از اسلام» نقل شدهاست، این احتمال وجود داراست که خلق و خوی اعراب در قربانی کردن آدم که در صورت زنده بهگور کردن دختران نمود یافته، از هراس آلهه بوده میباشد که با سپری شد مجال و از فی مابین رفتن علل و علتهای اول، در پوسته اموری مانند هراس از فقر و حس ننگ و عار ادامه یافته میباشد.[۱۷]
مخالفت اسلام با زندهبهگور کردن دختران
قرآن در آیهها ۵۹ سوره نحل به صراحت فعالیت زنده بهگور کردن دختران را محکوم و تقبیح نموده است.[۱۸] همینطور برپایه آیه ها ۸ و ۹ سوره تکویر در روز قیامت پدرانی که دختران خویش را زنده به گور کردهاند بازخواست می گردند که به کدامین گناه آنان را کشتهاند.[۱۹]
سازه به نقل از سیرهنویسان، سیره فرستاده(ص) در واکنش با زنان و دختران خویش، برخوردی کریمانه و از روی احترام بوده میباشد.[۲۰] وی به خیر کردن به فرزند دختر پیشنهاد مینمود[۲۱] و نقل میباشد که هرگاه حضرت زهرا(س) وارد می شد، از مکان خویش بلند میشد، به استقبالش می رفت، اورا میبوسید و در مکان خودش مینشاند.[۲۲]
معرفی و تاریخچه
زنده بهگور کردن دختران (به عربی: وَأد البنات)[۱] یا این که دخترکشی، عملی میباشد که به نقل از مورخان، بعضی از قبایل عرب در طول ناآگاهی و قبل از ظهور اسلام اجرا میدادهاند.[۲] سازه به نقل از قرآن در آیهها ۵۸ و ۵۹ سوره نحل، وقتی که به یکیاز این اشخاص خبر تولد دختر داده میشد، از شدت حزن و حسرت، رخاش سیاه میگشت و درونش از غصه و غم مالامال می شد و به باعث این خبر بدی که به وی دادهاند، از فامیلاش نهفته میگشت و درین درنگ فرو میرفت که آیا این دختر را با خواری نگه دارااست یا این که به اجبار اورا زنده بهگور مسجد قبا مشهد نماید.[۳]
برپایه آنچه مورخان گزارش کردهاند، این کار، قبل از اسلام، اولیه توشه در خویشاوندانای به اسم «بنیتَمیم» جاری ساختن گرفت.[۴] گفته میشود در جنگی که میان «نُعمان بن مُنذر»، حکم دهنده عراق از سوی خسرو پرویز، و خاندان «بنیتمیم» در گرفت، تنی چند از دختران این خاندان به اسارت درآمدند. بعداز صلح، نمایندگانی از بنیتمیم، از نعمان درخواست رجوع دخترانشان را کردند؛ البته بعضا از آنها در اسارت تزویج آدرس مسجد قبا مشهد کرده بودند.
[۵] نعمان به آن ها سپردن بخشید که به وطن خویش بازگردند یا این که در به عبارتیجا با همسران خویش بمانند. دختر «قیس بن عاصم» از نمایندگان بنیتمیم، ترجیح بخشید با همسرش بماند که موجب حزن و خشم قیس شد و وی با خویش قول کرد که در شرایطیکه برای او دختری به عالم بیاید اورا در بدو به دنیاآمدن از در بین غالب شود.[۶] این کار رایج شوید و به بقیه خویشانها شیوع رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۷]
برخی نیز گفتهاند کهاین کار اولیه توشه در قوم و قبیله «ربیعه» پدیدآمد و آنگاه سرایت یافت.[۸] اینگونه نقل گردیدهاست که هنگامی لحظه وضع حمل زنی فرا میرسید، بالای حفرهای که از گذشته مهیا کرده بودند قرار میگرفت و بعداز وضع حمل در حالتی که نوباوه بهعالم آمده دختر بود، اورا در آن حفره میانداختند و روی آن خاک شماره تلفن مسجد قبا مشهد میریختند.[۹]
علتهای زنده بهگور کردن دختران
برخی از علتهایی که برای زنده بهگور کردن دختران در نادانی بیان کردهاند به گستردن ذیل میباشد:
علتهای اجتماعی
به گزارش مورخان، فرهنگ و تمدن همگانی جامعه در زمان ناآگاهی اینگونه بوده میباشد که کالا پسر بر دختر حق تقدم و برتری داشته و رده زن از نظر اجتماعی فرودست تلقی میشد.[۱۰] خلال آن که وجود دختر در فامیل از آن جهت که ممکن بود در پیکارها به اسارت در بیاید و ننگ و عار به توشه آورد، مذموم شمرده می شد.[۱۱]
واهمه از فقر
علت اقتصادی و یا این که خوف از فقر را از سایر علتهای زنده بهگور کردن دختران در بعدازظهر نا آگاهی قبل از ظهور اسلام به اکانت آوردهاند[۱۲] که در آیه ها ۳۱ سوره اسراء و ۱۵۱ سوره انعام، آیتم اشاره واقع گردیده و از آن نهی گردیدهاست.[۱۳] فخر رازی، مفسر شافعی مذهب، با دقت بهاین آیه ها گفته میباشد، عرب جاهلی دختران را از آن جهت که برخلاف پسران نقشی در درآمدزایی و تأمین نیازهای دنیوی نداشته و نمیتوانستند در چپاول و غارتها کمپانی داشته باشند را به دلیل واهمه از فقر، از در میان میبردند.[۱۴]
ولی سید محمدحسین طباطبایی، مولف تعبیر المیزان، فارغ از اشاره به زمینه زنده بهگور کردن دختران گفته میباشد که عرب جاهلی فرزندان خویش را اعم از دختر و پسر، بهخیال فقر و یا این که از واهمه در گیر شدن به آن، از در میان میبردند.[۱۵]
باورهای خرافی
یک کدام از علتهای کشتن و زنده بهگور کردن دختران را وجود باورهای خرافی در بعدازظهر نادانی و قبل از آن دانستهاند.[۱۶] سازه به آن چه از کتاب «باورها و اسطورههای عرب قبل از اسلام» نقل شدهاست، این احتمال وجود داراست که خلق و خوی اعراب در قربانی کردن آدم که در صورت زنده بهگور کردن دختران نمود یافته، از هراس آلهه بوده میباشد که با سپری شد مجال و از فی مابین رفتن علل و علتهای اول، در پوسته اموری مانند هراس از فقر و حس ننگ و عار ادامه یافته میباشد.[۱۷]
مخالفت اسلام با زندهبهگور کردن دختران
قرآن در آیهها ۵۹ سوره نحل به صراحت فعالیت زنده بهگور کردن دختران را محکوم و تقبیح نموده است.[۱۸] همینطور برپایه آیه ها ۸ و ۹ سوره تکویر در روز قیامت پدرانی که دختران خویش را زنده به گور کردهاند بازخواست می گردند که به کدامین گناه آنان را کشتهاند.[۱۹]
سازه به نقل از سیرهنویسان، سیره فرستاده(ص) در واکنش با زنان و دختران خویش، برخوردی کریمانه و از روی احترام بوده میباشد.[۲۰] وی به خیر کردن به فرزند دختر پیشنهاد مینمود[۲۱] و نقل میباشد که هرگاه حضرت زهرا(س) وارد می شد، از مکان خویش بلند میشد، به استقبالش می رفت، اورا میبوسید و در مکان خودش مینشاند.[۲۲]

سوالات مهم قبل از رزرو مسجد قبا مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب و هماهنگی مراسم