?????? ???? ???? ??? ????

مسجد، نام جای و در لغت به معنای مکان سجده و عبادت میباشد[1] و در اصطلاح، به مکانی گفته می‌گردد که رده عبادت و خشوع میباشد. هر یک‌سری واژه و کلمه مسجد درباره‌ی چهار دیواری خاصی به شغل می‌رود که برای عبادت تاسیس شده است، ولی در اسلام تمامی زمین، تمیز و پاکیزه میباشد و می تواند سجده‌گاه و مسجد مؤمن قرار گیرد.
نبی اکرم(ص) در حدیثی بعد از ذکر فضیلت مسجد الحرام و مسجد الأقصی، به ابوذر فرمود: «حیثما ادرکتک الصلاة فصلِّ و الأرض لک مسجد؛[2] هر جا وقت نماز رسید، به عبارتی جا نماز بخوان که سرتاسر زمین برای تو مسجد میباشد». مسجد قبا مشهد
کلمه و واژه مسجد، با صیغه‌های گوناگون 29 توشه در قرآن به شغل رفته و در بیشتر موردها، مراد مسجد الحرام میباشد که تحت عنوان اولیه مسجد روی زمین شناخته و برای عبادت عموم تاسیس شده است:
) إِنّ أَوّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلّذی بِبَکّةَ مُتوشهَکًا وَ هُدًى لِلْعالَمینَ(؛[3]
«اولیه منزل‌ای که برای عموم قرار داده گردیده‌است، منزل‌ای میباشد در مکه که مایه برکت و هدایت برای جهانیان میباشد». آدرس مسجد قبا مشهد
مهمترین نقش مسجد، مرکزیت بخشیدن به عبادت مسلمان ها میباشد. مسجد محیطی، میباشد که آدم چرک آلود نباید وارد آن گردد و اطراف و زمین آن بایستی از هر سیرتکامل زشتی محفوظ باشد.
مسجد خلال مرکزیت برای عبادت، محلی برای نشانه دادن اتحاد و هماهنگی امّت و تمسّک جمعی به «حبل الله» چهت نیل به هدف ها الهی و انسانی، مرکزی برای حکومت و بعداز آن، مکانی برای آموختن و تعلّم بود.
در‌این نوشته، کوشش بر این میباشد که خلال شناخت بیشتر با منزلت و آداب مسجد، وظایف شخص در قبال مسجد و نقش مفید آن را در معاش تبیین کنیم و گامی برای رونق بیشتر مساجد برداریم. ان‌شاء الله
الف) منزلت مسجد
مسجد در فرهنگ و تمدن اهل بیت(ع) مهمان‌منزل خداوند در زمین، رده نزول خیرات و برکات آسمانی، منزل تدبیر و عبادت، عشق و علاقه و محبت، صفا و صمیمیت، ایثار و عفووبخشش، تجلی‌گاه پردیس در زمین و تفریح‌گاه موحّدان میباشد.[4] رزرو مسجد قبا مشهد
رسول اکرم(ص)، در اولی گام برای تشکیل حکومت اسلامی، مسجد النبی را در مدینه مبنا‌گذاری کرد که اول مقر علمی، سیاسی، اجتماعی و حکومتی اسلام به شمار آمد و تحت عنوان راءس یادگرفتن معارف اسلامی و بشر ‌سازی و راءس حکومت و سیاست‌گذاری شناخته شد.
1. منزل معبود
پروردگار متعال می فرماید:
)وَ أَنّ الْمَساجِدَ لِلّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللّهِ أَحَدًا([5]؛
«مساجد برای خداست. پس احدی را جز وی نخوانید»؛ یعنی کلیه چیز در مساجد برای خداست و مسجد بایستی مکان تبلیغ بها‌های الهی باشد.
فرستاده معبود(ص) فرمود: «در تورات درج شده میباشد که: منزل‌های اینجانب روی زمین، مساجد میباشند. آفرین به هر که خویش را در منزل‌اش پاکیزه نماید و آن‌گاه برای دیدارم به منزل‌ام بیاید. باخبر باشید بر صاحبخانه میباشد که میهمان را گرامی دارااست؛ آن‌ها که در ظلمت‌های شب به مساجد می روند، بشارت باد بر آن ها به فروغ براق در روز قیامت».[6]
امام راستگو(ع) فرمود: «بر شما باد به رفتن به مساجد؛ چون مساجد، منزل‌های خداوند در روی زمین می‌باشند. هر کس پاکیزه وارد آن‌ها خواهد شد، پروردگار او‌را از گناهانش تمیز می‌نماید و اورا در زمره زائران خودش می‌نویسد. پس در مساجد بسیار نماز و دعا بخوانید.[7]
در حدیث قدسی آمده میباشد: «مساجد منزل‌های اینجانب در زمین می باشند. مساجد برای اهل افق نورافشانی می‌نمایند؛ همان گونه که ستارگان برای اهل زمین می‌درخشند».[8]
2. منزل پرهیزکاران
پیامبر پروردگار(ص) فرمود: «المَسجِد بَیتُ کُلِّ تَقیٍ؛[9] شماره تلفن مسجد قبا مشهد
«مسجد، منزل هر پرهیزکار میباشد».
در حدیث دیگر فرمود:
«مساجد، منزل پرهیزکاران میباشد و هر کس مسجد منزل‌اش باشد، پروردگار آسایش، متانت و عبور از صراط را برای وی ضمانت می‌نماید».[10]
3. منزل مؤمن
از نبی اکرم(ص) نقل گردیده است که فرمود: «المَسجِدُ بَیتُ کُلِّ مُؤمِنٍ؛[11] مسجد، منزل هر مؤمن میباشد».
4. مقام پیامبران
پیامبر گرامی(ص) فرمود: «المَساجِدُ مَجالسُ الأنبیاءِ؛[12] مساجد، منزلت پیامبران میباشد».
5. برگزیدگان جای
پیامبر خداوند(ص) فرمود: «خَیرُ البِقاعِ المَسجِدُ وَ شَرُّ البِقاعِ الأسواقُ؛[13] شایسته ترین جای ‌ها مسجد میباشد و بدترین آن ها بازار میباشد».
6. دوستداشتنی‌ترین جای
امام علی(ع) فرمود: «کسی که بخواهد به مسجد وارد خواهد شد، با وقار و آرامش وارد گردد؛ زیرا مساجد، منزل‌های پروردگار و دوستداشتنی‌ترین زمین‌ها نزد خداست و دوستداشتنی‌ترین شخص پیش پروردگار، کسی میباشد که اولیه از کلیه وارد مسجد و بعد از تمامی، از آن بیرون خواهد شد».[14]
فرستاده اکرم(ص) فرمود: «نشستن در مسجد برای اینجانب خوب از نشستن در فردوس میباشد؛ چون در پردیس خشنودی خودم مهیا میگردد و در مسجد خشنودی آفریدگار به دست می آید».[15]
و در ذکر دیگری فرمود: «أَحبُّ البِلاد اِلَی اللهِ مَساجِدُها وَ أبغَضُ البِلادِ إِلَی اللهِ اَسواقُها؛[16] دوست داستنی‌ترین جا پیش خداوند مساجد، و مبغوض‌ترین زمین پیش خداوند بازارها می‌باشند».

مسجد، نام جای و در لغت به معنای مکان سجده و عبادت میباشد[1] و در اصطلاح، به مکانی گفته می‌گردد که رده عبادت و خشوع میباشد. هر یک‌سری واژه و کلمه مسجد درباره‌ی چهار دیواری خاصی به شغل می‌رود که برای عبادت تاسیس شده است، ولی در اسلام تمامی زمین، تمیز و پاکیزه میباشد و می تواند سجده‌گاه و مسجد مؤمن قرار گیرد.
نبی اکرم(ص) در حدیثی بعد از ذکر فضیلت مسجد الحرام و مسجد الأقصی، به ابوذر فرمود: «حیثما ادرکتک الصلاة فصلِّ و الأرض لک مسجد؛[2] هر جا وقت نماز رسید، به عبارتی جا نماز بخوان که سرتاسر زمین برای تو مسجد میباشد». مسجد قبا مشهد
کلمه و واژه مسجد، با صیغه‌های گوناگون 29 توشه در قرآن به شغل رفته و در بیشتر موردها، مراد مسجد الحرام میباشد که تحت عنوان اولیه مسجد روی زمین شناخته و برای عبادت عموم تاسیس شده است:
) إِنّ أَوّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلّذی بِبَکّةَ مُتوشهَکًا وَ هُدًى لِلْعالَمینَ(؛[3]
«اولیه منزل‌ای که برای عموم قرار داده گردیده‌است، منزل‌ای میباشد در مکه که مایه برکت و هدایت برای جهانیان میباشد». آدرس مسجد قبا مشهد
مهمترین نقش مسجد، مرکزیت بخشیدن به عبادت مسلمان ها میباشد. مسجد محیطی، میباشد که آدم چرک آلود نباید وارد آن گردد و اطراف و زمین آن بایستی از هر سیرتکامل زشتی محفوظ باشد.
مسجد خلال مرکزیت برای عبادت، محلی برای نشانه دادن اتحاد و هماهنگی امّت و تمسّک جمعی به «حبل الله» چهت نیل به هدف ها الهی و انسانی، مرکزی برای حکومت و بعداز آن، مکانی برای آموختن و تعلّم بود.
در‌این نوشته، کوشش بر این میباشد که خلال شناخت بیشتر با منزلت و آداب مسجد، وظایف شخص در قبال مسجد و نقش مفید آن را در معاش تبیین کنیم و گامی برای رونق بیشتر مساجد برداریم. ان‌شاء الله
الف) منزلت مسجد
مسجد در فرهنگ و تمدن اهل بیت(ع) مهمان‌منزل خداوند در زمین، رده نزول خیرات و برکات آسمانی، منزل تدبیر و عبادت، عشق و علاقه و محبت، صفا و صمیمیت، ایثار و عفووبخشش، تجلی‌گاه پردیس در زمین و تفریح‌گاه موحّدان میباشد.[4] رزرو مسجد قبا مشهد
رسول اکرم(ص)، در اولی گام برای تشکیل حکومت اسلامی، مسجد النبی را در مدینه مبنا‌گذاری کرد که اول مقر علمی، سیاسی، اجتماعی و حکومتی اسلام به شمار آمد و تحت عنوان راءس یادگرفتن معارف اسلامی و بشر ‌سازی و راءس حکومت و سیاست‌گذاری شناخته شد.
1. منزل معبود
پروردگار متعال می فرماید:
)وَ أَنّ الْمَساجِدَ لِلّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللّهِ أَحَدًا([5]؛
«مساجد برای خداست. پس احدی را جز وی نخوانید»؛ یعنی کلیه چیز در مساجد برای خداست و مسجد بایستی مکان تبلیغ بها‌های الهی باشد.
فرستاده معبود(ص) فرمود: «در تورات درج شده میباشد که: منزل‌های اینجانب روی زمین، مساجد میباشند. آفرین به هر که خویش را در منزل‌اش پاکیزه نماید و آن‌گاه برای دیدارم به منزل‌ام بیاید. باخبر باشید بر صاحبخانه میباشد که میهمان را گرامی دارااست؛ آن‌ها که در ظلمت‌های شب به مساجد می روند، بشارت باد بر آن ها به فروغ براق در روز قیامت».[6]
امام راستگو(ع) فرمود: «بر شما باد به رفتن به مساجد؛ چون مساجد، منزل‌های خداوند در روی زمین می‌باشند. هر کس پاکیزه وارد آن‌ها خواهد شد، پروردگار او‌را از گناهانش تمیز می‌نماید و اورا در زمره زائران خودش می‌نویسد. پس در مساجد بسیار نماز و دعا بخوانید.[7]
در حدیث قدسی آمده میباشد: «مساجد منزل‌های اینجانب در زمین می باشند. مساجد برای اهل افق نورافشانی می‌نمایند؛ همان گونه که ستارگان برای اهل زمین می‌درخشند».[8]
2. منزل پرهیزکاران
پیامبر پروردگار(ص) فرمود: «المَسجِد بَیتُ کُلِّ تَقیٍ؛[9] شماره تلفن مسجد قبا مشهد
«مسجد، منزل هر پرهیزکار میباشد».
در حدیث دیگر فرمود:
«مساجد، منزل پرهیزکاران میباشد و هر کس مسجد منزل‌اش باشد، پروردگار آسایش، متانت و عبور از صراط را برای وی ضمانت می‌نماید».[10]
3. منزل مؤمن
از نبی اکرم(ص) نقل گردیده است که فرمود: «المَسجِدُ بَیتُ کُلِّ مُؤمِنٍ؛[11] مسجد، منزل هر مؤمن میباشد».
4. مقام پیامبران
پیامبر گرامی(ص) فرمود: «المَساجِدُ مَجالسُ الأنبیاءِ؛[12] مساجد، منزلت پیامبران میباشد».
5. برگزیدگان جای
پیامبر خداوند(ص) فرمود: «خَیرُ البِقاعِ المَسجِدُ وَ شَرُّ البِقاعِ الأسواقُ؛[13] شایسته ترین جای ‌ها مسجد میباشد و بدترین آن ها بازار میباشد».
6. دوستداشتنی‌ترین جای
امام علی(ع) فرمود: «کسی که بخواهد به مسجد وارد خواهد شد، با وقار و آرامش وارد گردد؛ زیرا مساجد، منزل‌های پروردگار و دوستداشتنی‌ترین زمین‌ها نزد خداست و دوستداشتنی‌ترین شخص پیش پروردگار، کسی میباشد که اولیه از کلیه وارد مسجد و بعد از تمامی، از آن بیرون خواهد شد».[14]
فرستاده اکرم(ص) فرمود: «نشستن در مسجد برای اینجانب خوب از نشستن در فردوس میباشد؛ چون در پردیس خشنودی خودم مهیا میگردد و در مسجد خشنودی آفریدگار به دست می آید».[15]
و در ذکر دیگری فرمود: «أَحبُّ البِلاد اِلَی اللهِ مَساجِدُها وَ أبغَضُ البِلادِ إِلَی اللهِ اَسواقُها؛[16] دوست داستنی‌ترین جا پیش خداوند مساجد، و مبغوض‌ترین زمین پیش خداوند بازارها می‌باشند».