موضعگیری علیه کتاب فارغ از دخترم هیچ وقت
آنهماری شیمل علیه کتاب «فارغ از دخترم هیچ وقت» موضع مصرح و تندی گرفت. این کتاب تاثیر «بتی محمودی» بود، با مسئله نقل و انتقاد تمدن اهل ایران-اسلامی که با شمارگان کبیر در اروپا و ایالات متحده منتشر شد و تصویر موهِنی از جمهوری اسلامی ایران نماد میاعطا کرد. آنهماری شیمل در این زمینه خاطرنشان مسجد قبا مشهد کرد:
«اینجانب همواره مخالفت خویش را با محتویات این کتاب اعلام کردهام... اینجانب به جهت شناخت و عشقم به فرهنگ وتمدن و ادبیات کشورایران، آگاهانه با محتویات این کتاب مخالفت میورزم... متأسفانه در حین سالهای اخیر تبلیغات بیرحمانه غرب علیه شرق و اسلام نقط ی اوج گرفته میباشد. اینجانب بهتیتر یک شرقشناس، وظیفه خویش می دانم که از فرهنگ وتمدن شرق جانبداری کنم و از حقایق، آنسیرتکامل که میباشد آدرس مسجد قبا مشهد مدد کنم.»[۱۷]
دعاها اسلامی
آنهماری شیمل در یکیاز مذاکرههایش نقل کرده که دعا ها اسلامی را فارغ از نیاز به ترجمه می خواند و بعضی دعاهای صحیفه سجادیه را به آلمانی ترجمه و منتشر نموده است. وی با نقل خاطرهای از تأثیرگذاری دعاهای صحیفه سجادیه بر روی شخصی متعصب و کاتولیک، دعاهای صحیفه را بر عموم غرب کارساز رزرو مسجد قبا مشهد میداند.[۱۸]
قضیههای موردعلاقه و تأثیرگذار
آنه ماری شیمل از کودکی به عرفان و تصوف عشق داشت و این مسئله، به اساسیترین پایه رسیدگیهای وی تبدیل شد؛ تا جایی که خویش معتقد بود که آحاد معاشاش را وقف تصوف نموده است.[۱۹] اقبال لاهوری و مولوی، دو شخصیت بسیار دوستداشتنی و تأثیرگذار بر شیمل بودند. او از جوانی با این دو شخصیت آشنا گردیده بود، اثرها زیادی درباره این دو شخصیت تألیف کرده و در دیگر آثارش نیز به مناسبتهای متفاوت از تفکرهایشان خاطر شماره تلفن مسجد قبا مشهد نموده است.[۲۰]
انتقادات از برداشتهای شیمل درباره تشیع
آنهماری شیمل در بخشی از کتاب «پیشگفتارای بر معرفی اسلام» ـکه در کشور ایران با اسم اسلام از بینش آنهماری شیمل منتشر گردیدهاستـ، خلاصهای از تاریخ و آموزههای اسلامی ارائه مینماید و در بخشی از آن، به تاریخچه، انشعابات و عقاید مذهب تشیع می پردازد که بعضا از مطالب آن مبنی بر با باورهای مرسوم بین شیعه ها وجود ندارد. وی صورتگیریِ اول تاملهای کلامی تشیع را حول شالوده امام علی(ع) و حسنین(ع) نمیداند و محمد بن حنفیه را اساس اعتقادی شیعه معرفی مینماید.[۲۱]
به یقین بعضی، آنهماری شیمل گاه در ذکر اعتقادات مذهب ها و فرقهها، به سخنانی استناد مینماید که موثق نیستند و وی فقطً آن ها را در برخی از مجالس مذهبی چشم یا این که شنیده میباشد.[۲۲] او گاه آداب و رسوم عموم را با شریعت و آداب فقاهتی خلط مینماید؛ به عنوان مثالً نقل نموده است که خانمها در طول بارداری از ورود به زیارتگاهها نهی شدهاند یا این که اسب تزئینگردیده ذوالجناح در روز عاشورا را نمادی از اسب سپید امام مهدی(عج) دانسته میباشد.[۲۳]
شیمل بعد از اینکه به ذکر اساطیر اخروی در قرآن اشاره مینماید که سرمنشأ پارهای از قصهها گردیده، برخی مسائل زمینه مهدویت را از مصادیق اسطورهگرایی میداند. از لحاظ وی این پندارها بر تاثیر عامل ها سرازیرشناختی و اسطورههای شخصی و جمعی مسلمانها به وجود آمده میباشد.[۲۴]
شیمل در کشور ایران
آنهماری شیمل پیش و بعد از انقلاب اسلامی، بارها به جمهوری اسلامی ایران مسافرت کرده بود. در جمهوری اسلامی ایران، برای آنهماری شیمل دو مجلس بزرگداشت برگزار گردیدهاست؛ یکیاز در سال ۱۳۸۰ش در دانشکده طهران و دیگری در سال ۱۳۸۱ش در شانزدهمین نمایشگاه میانالمللی کتاب طهران.[۲۵]
جوایز و افتخارات
شیمل در حین حیات علمیاش جوایز و افتخارات بخش اعظمی دستیابی کرد؛ به عنوان مثال:
دکترای افتخاری از دانشکدههای سِند، قائد اعظم اسلامآباد، اوپسالای سوئد، سلجوق قونیه، دانش گاه طهران و کالج الزهراء طهران
پاداش صلح انجمن کتاب آلمان
صلیب دولتی والا لیاقت
بلندمرتبهترین آرم مردمی پاکستان به اسم «هلال امتیاز».[۲۶]
اثرها
کتاب رمز اعداد
به یقین بعضی تحلیلگران و منتقدان، آنهماری شیمل کوشید با آثارش فضایی مطلوب برای خریدوفروش فکر بین فرهیختگان شرق و غرب ساخت و ساز نماید. وی همواره بر جلوگیری از پیشداوریهای بیآیتم تأکید داشت. او بیشتراز صد تاثیر را در پوسته کتاب، نوشتهیعلمی، ترجمه، گزارش، گفتوگو و پیشگفتار پدید آورده میباشد.[۲۷]
کتابهای تحت از مهم ترین اثر ها اوست:
تاریخ ادیان
پر و بال جبرئیل. پژوهشی در فکرهای فقهی اقبال لاهوری.
حلاج، شهید عشق و علاقه الهی
ادبیات اسلامی هند
بعد ها عرفانی اسلامی
اینجانب بادم و تو حریق
شکوه شمس
اسلام در هند و پاکستان
سر اعداد
محمد اقبال، شعر سرا و فیلسوف
محمد پیامبر آفریدگار
دنیا اسلام
اثر ها اسلام
روح اینجانب زن میباشد
تصوف، شناخت با عرفان اسلامی
ترجمه قرآن به گویش آلمانی
پیشگفتارای بر اسلام[۲۸]
مطالعات بیشتر
شناخت از آن سوی اسمان (تیم سخنرانیهای سمینار بزرگداشت آنهماری شیمل)
عرفان پلی بین فرهنگ و تمدنها (بزرگداشت پرفسور آنه ماری شیمل،تیم مقاله ها همایش)
افسانهخوان عرفان (نگاهی بهفکر، اثر ها و ذهن ها پرفسور آنه ماری شیمل)
پانویس
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۷؛ شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۳.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۸.
موسوی گیلانی، شرقشناسی و مهدویت، ۱۳۸۹ش، ص۱۹۶.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۹ و ۲۱.
شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۴.
شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۰.
وایدنر، اشتفان، شناخت از آن سوی آسمان، ۱۳۸۲ش، ص۲۳ و ۲۴.
ورام، تنبیه الخواطر و نزهه النواظر، بیتا، ج۱، ص۱۵۰.
شریف الرضی، خصائص الائمه، ۱۴۰۶ق، ص۱۱۲.
وایدنر، اشتفان، شناخت از آن سوی آسمان، ۱۳۸۲ش، ص۴۱.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۲۰.
شیمل، اسلام از بینش آن ماری شیمل، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۱.
شیمل، تبیین آیهها آفریدگار، ۱۳۷۶، ص۳۱.
موضعگیری علیه کتاب فارغ از دخترم هیچ وقت
آنهماری شیمل علیه کتاب «فارغ از دخترم هیچ وقت» موضع مصرح و تندی گرفت. این کتاب تاثیر «بتی محمودی» بود، با مسئله نقل و انتقاد تمدن اهل ایران-اسلامی که با شمارگان کبیر در اروپا و ایالات متحده منتشر شد و تصویر موهِنی از جمهوری اسلامی ایران نماد میاعطا کرد. آنهماری شیمل در این زمینه خاطرنشان مسجد قبا مشهد کرد:
«اینجانب همواره مخالفت خویش را با محتویات این کتاب اعلام کردهام... اینجانب به جهت شناخت و عشقم به فرهنگ وتمدن و ادبیات کشورایران، آگاهانه با محتویات این کتاب مخالفت میورزم... متأسفانه در حین سالهای اخیر تبلیغات بیرحمانه غرب علیه شرق و اسلام نقط ی اوج گرفته میباشد. اینجانب بهتیتر یک شرقشناس، وظیفه خویش می دانم که از فرهنگ وتمدن شرق جانبداری کنم و از حقایق، آنسیرتکامل که میباشد آدرس مسجد قبا مشهد مدد کنم.»[۱۷]
دعاها اسلامی
آنهماری شیمل در یکیاز مذاکرههایش نقل کرده که دعا ها اسلامی را فارغ از نیاز به ترجمه می خواند و بعضی دعاهای صحیفه سجادیه را به آلمانی ترجمه و منتشر نموده است. وی با نقل خاطرهای از تأثیرگذاری دعاهای صحیفه سجادیه بر روی شخصی متعصب و کاتولیک، دعاهای صحیفه را بر عموم غرب کارساز رزرو مسجد قبا مشهد میداند.[۱۸]
قضیههای موردعلاقه و تأثیرگذار
آنه ماری شیمل از کودکی به عرفان و تصوف عشق داشت و این مسئله، به اساسیترین پایه رسیدگیهای وی تبدیل شد؛ تا جایی که خویش معتقد بود که آحاد معاشاش را وقف تصوف نموده است.[۱۹] اقبال لاهوری و مولوی، دو شخصیت بسیار دوستداشتنی و تأثیرگذار بر شیمل بودند. او از جوانی با این دو شخصیت آشنا گردیده بود، اثرها زیادی درباره این دو شخصیت تألیف کرده و در دیگر آثارش نیز به مناسبتهای متفاوت از تفکرهایشان خاطر شماره تلفن مسجد قبا مشهد نموده است.[۲۰]
انتقادات از برداشتهای شیمل درباره تشیع
آنهماری شیمل در بخشی از کتاب «پیشگفتارای بر معرفی اسلام» ـکه در کشور ایران با اسم اسلام از بینش آنهماری شیمل منتشر گردیدهاستـ، خلاصهای از تاریخ و آموزههای اسلامی ارائه مینماید و در بخشی از آن، به تاریخچه، انشعابات و عقاید مذهب تشیع می پردازد که بعضا از مطالب آن مبنی بر با باورهای مرسوم بین شیعه ها وجود ندارد. وی صورتگیریِ اول تاملهای کلامی تشیع را حول شالوده امام علی(ع) و حسنین(ع) نمیداند و محمد بن حنفیه را اساس اعتقادی شیعه معرفی مینماید.[۲۱]
به یقین بعضی، آنهماری شیمل گاه در ذکر اعتقادات مذهب ها و فرقهها، به سخنانی استناد مینماید که موثق نیستند و وی فقطً آن ها را در برخی از مجالس مذهبی چشم یا این که شنیده میباشد.[۲۲] او گاه آداب و رسوم عموم را با شریعت و آداب فقاهتی خلط مینماید؛ به عنوان مثالً نقل نموده است که خانمها در طول بارداری از ورود به زیارتگاهها نهی شدهاند یا این که اسب تزئینگردیده ذوالجناح در روز عاشورا را نمادی از اسب سپید امام مهدی(عج) دانسته میباشد.[۲۳]
شیمل بعد از اینکه به ذکر اساطیر اخروی در قرآن اشاره مینماید که سرمنشأ پارهای از قصهها گردیده، برخی مسائل زمینه مهدویت را از مصادیق اسطورهگرایی میداند. از لحاظ وی این پندارها بر تاثیر عامل ها سرازیرشناختی و اسطورههای شخصی و جمعی مسلمانها به وجود آمده میباشد.[۲۴]
شیمل در کشور ایران
آنهماری شیمل پیش و بعد از انقلاب اسلامی، بارها به جمهوری اسلامی ایران مسافرت کرده بود. در جمهوری اسلامی ایران، برای آنهماری شیمل دو مجلس بزرگداشت برگزار گردیدهاست؛ یکیاز در سال ۱۳۸۰ش در دانشکده طهران و دیگری در سال ۱۳۸۱ش در شانزدهمین نمایشگاه میانالمللی کتاب طهران.[۲۵]
جوایز و افتخارات
شیمل در حین حیات علمیاش جوایز و افتخارات بخش اعظمی دستیابی کرد؛ به عنوان مثال:
دکترای افتخاری از دانشکدههای سِند، قائد اعظم اسلامآباد، اوپسالای سوئد، سلجوق قونیه، دانش گاه طهران و کالج الزهراء طهران
پاداش صلح انجمن کتاب آلمان
صلیب دولتی والا لیاقت
بلندمرتبهترین آرم مردمی پاکستان به اسم «هلال امتیاز».[۲۶]
اثرها
کتاب رمز اعداد
به یقین بعضی تحلیلگران و منتقدان، آنهماری شیمل کوشید با آثارش فضایی مطلوب برای خریدوفروش فکر بین فرهیختگان شرق و غرب ساخت و ساز نماید. وی همواره بر جلوگیری از پیشداوریهای بیآیتم تأکید داشت. او بیشتراز صد تاثیر را در پوسته کتاب، نوشتهیعلمی، ترجمه، گزارش، گفتوگو و پیشگفتار پدید آورده میباشد.[۲۷]
کتابهای تحت از مهم ترین اثر ها اوست:
تاریخ ادیان
پر و بال جبرئیل. پژوهشی در فکرهای فقهی اقبال لاهوری.
حلاج، شهید عشق و علاقه الهی
ادبیات اسلامی هند
بعد ها عرفانی اسلامی
اینجانب بادم و تو حریق
شکوه شمس
اسلام در هند و پاکستان
سر اعداد
محمد اقبال، شعر سرا و فیلسوف
محمد پیامبر آفریدگار
دنیا اسلام
اثر ها اسلام
روح اینجانب زن میباشد
تصوف، شناخت با عرفان اسلامی
ترجمه قرآن به گویش آلمانی
پیشگفتارای بر اسلام[۲۸]
مطالعات بیشتر
شناخت از آن سوی اسمان (تیم سخنرانیهای سمینار بزرگداشت آنهماری شیمل)
عرفان پلی بین فرهنگ و تمدنها (بزرگداشت پرفسور آنه ماری شیمل،تیم مقاله ها همایش)
افسانهخوان عرفان (نگاهی بهفکر، اثر ها و ذهن ها پرفسور آنه ماری شیمل)
پانویس
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۷؛ شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۳.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۸.
موسوی گیلانی، شرقشناسی و مهدویت، ۱۳۸۹ش، ص۱۹۶.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۱۹ و ۲۱.
شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۴.
شونبورن، رفلکس اسلام، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۰.
وایدنر، اشتفان، شناخت از آن سوی آسمان، ۱۳۸۲ش، ص۲۳ و ۲۴.
ورام، تنبیه الخواطر و نزهه النواظر، بیتا، ج۱، ص۱۵۰.
شریف الرضی، خصائص الائمه، ۱۴۰۶ق، ص۱۱۲.
وایدنر، اشتفان، شناخت از آن سوی آسمان، ۱۳۸۲ش، ص۴۱.
خندقآبادی، افسانهخوان عرفان، ۱۳۸۱ش، ص۲۰.
شیمل، اسلام از بینش آن ماری شیمل، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۱.
شیمل، تبیین آیهها آفریدگار، ۱۳۷۶، ص۳۱.
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم