قوم و قبیله بنی حَنْظَله، خاندانای گرانقدر از دودمان حنظلة بن صاحب بن زید مناة بن تمیم در جزیرة العرب بود. میل این خاندان به اسلام، در سال چهارم بعثت رسول (ص) و به کارایی اکْثَم بن صَیْفی شکل گرفت. در سال نهم مسافرت، هیئتی تعالی از سران بنی حنظله مثلا عُطاردبن حاجب و اقرع بن حابس در مسجد مدینه به حضور نبی (ص) رسیدند و به اسلام مسجد قبا مشهد گرویدند.
بعد از وفات رسول اکرم (ص)، سَجاح در بین بنی حنظله ادعای پیامبری نمود؛ عده ای از آنها به گرد وی عده شدند و از پرداخت زکات امتناع کردند. در جنگ بُطاح که برای فرونشاندن این فتنه شکل گرفت، خالد بن ولید در اقدامی خودسرانه صاحب و مالک بن نویره را کشت. در پیکار جمل اکثری از بنی حنظله به تحریک طلحه و زبیر به سپاه عایشه پیوستند. البته از این بین، بنی یربوع همه بر طاعت حضرت علی (ع) دارای مسئولیت ماندند؛ لیکن در مبارزه نهروان، بعضا از بنی حنظله از دستور علی (ع) خارج رفتند و رهبری گروهی از خوارج را به دست آدرس مسجد قبا مشهد گرفتند.
نسب
خویشاوندان بنی حَنْظَله، خویشاوندانای بلندمرتبه از دودمان حنظلة بن صاحب بن زید مناة بن تمیم در جزیرة العرب بود. نسب این قوم به الیاس بن مُضَر از نسل مَعَدّ بن عدنان میرسد.[۱] حنظله از رؤسای بلندمرتبه عرب بود[۲] که بعداز عموی خویش سعد، به سر کردگی بنی تمیم رسید و فرزندان وی، کثرت جمعیت و اقتدار خویشاوندانای و توان در شعر به دست آوردند، به نحوی که اکثری از روز ها العرب (روز ها العرب اسم داستان های حماسى عرب میباشد.) با اسم آن ها لینک و پیوند یافته میباشد. [۳] تیرههایی که از این خویشان برخاستند عبارتاند از: بَراجم، مشتمل بر پنج خانوار، که در بعد از ظهر اسلامی بزرگانی از در بین آنان پدید آمدند؛ بنی یَربوع بن حنظله و بنی دارم بن صاحب بن حنظله، که عده ای اسمآور رزرو مسجد قبا مشهد داشتهاند.[۴]
سکونتگاه
بنی حنظله در سرزمینی گسترده در ایالات متحده عربی مرکزی (نجد) که از یمامه (فعلا عارض) تا هَجَر (فعلا احساء)، بصره و کوفه پیشرفت داشته، سکونت و عموماً معاش بادیه نشینی داشتهاند. [۵] به عنوان مثال محلهای سکونت بنی حنظله عبارت بوده میباشد از: حَزن (اینک صَلب، در شرق نجد)، صَمّان، دَهناء و رَقْمتان که از شایسته ترین بخش ها حاصلخیز بودند. [۶] در منابع از آبگیرهای فراوانی نیز خاطر گردیده که پیرامون آن ها دستههایی از بنی حنظله مسکن داشتهاند. [۷] به همین باعث،گاه پیکارهایی، مانند پیکار زُوَیرین با دیده نشده بن وائل، برسر آب فیس میاعطا کرد. [۸] بعداز فتوحات اسلامی، گروههایی از بنی حنظله در شهرهای همسایه و جدید تأسیس کوفه و بصره، و پیرامونشان و به ندرت در شهرهای شرقی، مثلا در استخر عجم و اصفهان و خراسان [۹] دور از شماره تلفن مسجد قبا مشهد هم شدند.
حریق پرستی
بنی حنظله (تیره بنی دارم)، مناسبات صمیمانهای با انوشیروان و دربار ساسانی داشتند که از این در میان، سعی حاجب بن زراره، گران قدر فامیل بنی حنظله، برای حصول اذن رفت و آمد در خاک جمهوری اسلامی ایران برای علم آموزی آذوقه شایان بیان میباشد.[۱۰] ازینرو این دودمان به جهت آمیزش و رابطه، به دین زردشتی گرویده بودند و از فی مابین عرب، صرفا آنها به پرستش حریق میپرداختند.[۱۱] این دستور شاید تا حدی موجب کاهش نگرانی دولت ساسانی از دست اندازی قبایل عرب بر قلمرو ساسانی و در سود، معدود توجهی نسبت به نقش دولت دست نشانده حیره گردیده باشد.[۱۲]
قوم و قبیله بنی حَنْظَله، خاندانای گرانقدر از دودمان حنظلة بن صاحب بن زید مناة بن تمیم در جزیرة العرب بود. میل این خاندان به اسلام، در سال چهارم بعثت رسول (ص) و به کارایی اکْثَم بن صَیْفی شکل گرفت. در سال نهم مسافرت، هیئتی تعالی از سران بنی حنظله مثلا عُطاردبن حاجب و اقرع بن حابس در مسجد مدینه به حضور نبی (ص) رسیدند و به اسلام مسجد قبا مشهد گرویدند.
بعد از وفات رسول اکرم (ص)، سَجاح در بین بنی حنظله ادعای پیامبری نمود؛ عده ای از آنها به گرد وی عده شدند و از پرداخت زکات امتناع کردند. در جنگ بُطاح که برای فرونشاندن این فتنه شکل گرفت، خالد بن ولید در اقدامی خودسرانه صاحب و مالک بن نویره را کشت. در پیکار جمل اکثری از بنی حنظله به تحریک طلحه و زبیر به سپاه عایشه پیوستند. البته از این بین، بنی یربوع همه بر طاعت حضرت علی (ع) دارای مسئولیت ماندند؛ لیکن در مبارزه نهروان، بعضا از بنی حنظله از دستور علی (ع) خارج رفتند و رهبری گروهی از خوارج را به دست آدرس مسجد قبا مشهد گرفتند.
نسب
خویشاوندان بنی حَنْظَله، خویشاوندانای بلندمرتبه از دودمان حنظلة بن صاحب بن زید مناة بن تمیم در جزیرة العرب بود. نسب این قوم به الیاس بن مُضَر از نسل مَعَدّ بن عدنان میرسد.[۱] حنظله از رؤسای بلندمرتبه عرب بود[۲] که بعداز عموی خویش سعد، به سر کردگی بنی تمیم رسید و فرزندان وی، کثرت جمعیت و اقتدار خویشاوندانای و توان در شعر به دست آوردند، به نحوی که اکثری از روز ها العرب (روز ها العرب اسم داستان های حماسى عرب میباشد.) با اسم آن ها لینک و پیوند یافته میباشد. [۳] تیرههایی که از این خویشان برخاستند عبارتاند از: بَراجم، مشتمل بر پنج خانوار، که در بعد از ظهر اسلامی بزرگانی از در بین آنان پدید آمدند؛ بنی یَربوع بن حنظله و بنی دارم بن صاحب بن حنظله، که عده ای اسمآور رزرو مسجد قبا مشهد داشتهاند.[۴]
سکونتگاه
بنی حنظله در سرزمینی گسترده در ایالات متحده عربی مرکزی (نجد) که از یمامه (فعلا عارض) تا هَجَر (فعلا احساء)، بصره و کوفه پیشرفت داشته، سکونت و عموماً معاش بادیه نشینی داشتهاند. [۵] به عنوان مثال محلهای سکونت بنی حنظله عبارت بوده میباشد از: حَزن (اینک صَلب، در شرق نجد)، صَمّان، دَهناء و رَقْمتان که از شایسته ترین بخش ها حاصلخیز بودند. [۶] در منابع از آبگیرهای فراوانی نیز خاطر گردیده که پیرامون آن ها دستههایی از بنی حنظله مسکن داشتهاند. [۷] به همین باعث،گاه پیکارهایی، مانند پیکار زُوَیرین با دیده نشده بن وائل، برسر آب فیس میاعطا کرد. [۸] بعداز فتوحات اسلامی، گروههایی از بنی حنظله در شهرهای همسایه و جدید تأسیس کوفه و بصره، و پیرامونشان و به ندرت در شهرهای شرقی، مثلا در استخر عجم و اصفهان و خراسان [۹] دور از شماره تلفن مسجد قبا مشهد هم شدند.
حریق پرستی
بنی حنظله (تیره بنی دارم)، مناسبات صمیمانهای با انوشیروان و دربار ساسانی داشتند که از این در میان، سعی حاجب بن زراره، گران قدر فامیل بنی حنظله، برای حصول اذن رفت و آمد در خاک جمهوری اسلامی ایران برای علم آموزی آذوقه شایان بیان میباشد.[۱۰] ازینرو این دودمان به جهت آمیزش و رابطه، به دین زردشتی گرویده بودند و از فی مابین عرب، صرفا آنها به پرستش حریق میپرداختند.[۱۱] این دستور شاید تا حدی موجب کاهش نگرانی دولت ساسانی از دست اندازی قبایل عرب بر قلمرو ساسانی و در سود، معدود توجهی نسبت به نقش دولت دست نشانده حیره گردیده باشد.[۱۲]
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم