منشأ ایرادها و جواب آنان
سید مرتضی عسکری سیرهنگار و مورخ، در ذکر چرایی طرح ایرادها به وصلتهای فرستاده، تصریح مینماید کهاین ایرادها صرفا و فقط ناشی از روایاتی میباشد که از عایشه نقل گردیدهاست. درین احادیث فرد پیامبر آفریدگار، مردی زنباره علامت داده گردیده است.[۱۵] او مهم ترین عامل تدوین کتاب «نقش عایشه در اسلام» را همین مورد مسجد قبا مشهد می داند.[۱۶]
سید محمد حسین طباطبایی مفسّر قرآن نیز تأکید مینماید که سیره نبی مغایر ادعاهای مطرح گردیده در عقیدههای دوم و سوم را اثبات مینماید؛ چراکه نبی بیست سال از عمرش (حدود دو سوم از قدمت متأهلی خویش) را فقط با خدیجه معاش کرد و در اواخر عمرش بود که با زنان دیگر وصلت آدرس مسجد قبا مشهد نمود.[۱۷]
اما بعضا داعیه کردهاند که خدیجه(س) با توان معنوی و دنیوی بلندتر و سن بیشترش، بازدارنده تزویج فرستاده بود. لذا با وفات وی، فرستاده که به پست و رده سیاسی و فرماندهی نظامی مسلمانها رسیده بود، همانند دیگر رهبران عالم به «معاش یار با عیش و نوش» رجوع؛ چراکه خداوند فایدهمندیهای جدیدی همانند سهم رسول از غنایم جنگی (مثلا زنان) را نیز در مشت وی قرار رزرو مسجد قبا مشهد داده بود.[۱۸]
البته در جواب بهاین داعیه نقل شده خویش مدّعی در کتابش خدیجه را دارنده شخصیتی تبارک دانسته که آحاد اقتدار و ثروتش را برای پیشبرد اسلام در مشت محمد قرار اعطا کرد، چه گونه قابلیت داراست اینگونه شخصیتی که خویش را کنیز نبی می داند،[۱۹] بازدارنده تزویج رسول خواهد شد. در حالتیکه تجلیل و تعریف بیحدّ پیامبر پروردگار از وی در طول حیات و بعد از مرگش و معرفی وی بهتیتر یکی چهار زن رفیعتر بهشتی،[۲۰] به طور کامل این داعیه را رد مینماید. افزون براین، شهیدشدن تاریخ بر معاش معمولی فرستاده و همینطور آیه ۲۸ سوره احزاب با ادعای معاش همپا با عیش و نوش وی سازگار شماره تلفن مسجد قبا مشهد وجود ندارد.[۲۱]
همینطور به گفته علامه طباطبایی، اولا در شرایطی که تزویجهای رسول از روی هوا و هوس بود، وی بعد از خدیجه با زنان جوان تزویج میکرد، خیر با بیوهزنان و زنان سالخورده.[۲۲] اولین وصلت نبی 1سال بعداز وفات خدیجه، با پیرزنی بیوه بهاسم سوده بوده میباشد[۲۳] و کلیه همسران نبی بجز عایشه بیوه بودند.[۲۴] ثانیا خلق نبی(ص) با زنان دلیلی بر این میباشد که وی زن را وسیلهای برای شهوترانی مردان نمیدانسته؛ بلکه کوشیده میباشد آنها را از ذلّت و بردگی نجات دهد.[۲۵]
محمدحسین کشف کنندهالغطاء (درگذشت: ۱۳۳۳ش)، نیز براین اعتقاد میباشد که نبی(ص) با تعدد زوجات میمنظور نفس ملکوتی خود را نشانه دهد و مثال بارز خویشتنداری، استقامت و رعایت مساوات و عدل و داد را به اکران بگذارد.[۲۶]
تکنگاری
اثراتی درباره فلسفه تزویجهای رسول(ص) مندرج میباشد به عنوان مثال:
حکمت تعدد همسران رسول: سید مرتضی عسکری، ترجمه مهدی سلیمی، تکثیر الهجره.
پژوهش تاریخی وصلتهای نبی اعظم: مصطفی جعفرپیشه، انتشارات حیات طیبه.
فلسفه تزویجهای فرستاده: جواد شور، انتشارات مانیان.
آنالیز و نظارت وصلتهای نبی اسلام: حمیده برهانیان، انتشار حانون.
تحلیلی بر تزویجهای رسول و جواب به شک ها: محمدرضا عباسی، تکثیر البرز فردانش.
پانویس
ابنهشام، السیرة النبویة، دارالمعرفة، ج۲، ص۶۴۳؛ عسکری، نقش عایشه در اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۵۴_۶۶.
مسعودی، مروجالذهب، ۱۳۸۰ش، ج۳، ص۲۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۵۹۲.
دمشقی، «محمد و زنان» به گزارش غلامی، «نقدی بر نوشته ی علمی محمد(ص) و زنان»؛ علی دشتی، بیست و سه سال، بیروت، ص۱۹۹-۲۰۰.
طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۱۹۶-۱۹۷؛ عسکری، نقش عایشه در اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۵۴-۷۲.
هیکل، حیاة محمد، دار الکتب، ص۲۰۵.
شافعی، الاُم، دار المعرفه، ج۵، ص۵۳.
منشأ ایرادها و جواب آنان
سید مرتضی عسکری سیرهنگار و مورخ، در ذکر چرایی طرح ایرادها به وصلتهای فرستاده، تصریح مینماید کهاین ایرادها صرفا و فقط ناشی از روایاتی میباشد که از عایشه نقل گردیدهاست. درین احادیث فرد پیامبر آفریدگار، مردی زنباره علامت داده گردیده است.[۱۵] او مهم ترین عامل تدوین کتاب «نقش عایشه در اسلام» را همین مورد مسجد قبا مشهد می داند.[۱۶]
سید محمد حسین طباطبایی مفسّر قرآن نیز تأکید مینماید که سیره نبی مغایر ادعاهای مطرح گردیده در عقیدههای دوم و سوم را اثبات مینماید؛ چراکه نبی بیست سال از عمرش (حدود دو سوم از قدمت متأهلی خویش) را فقط با خدیجه معاش کرد و در اواخر عمرش بود که با زنان دیگر وصلت آدرس مسجد قبا مشهد نمود.[۱۷]
اما بعضا داعیه کردهاند که خدیجه(س) با توان معنوی و دنیوی بلندتر و سن بیشترش، بازدارنده تزویج فرستاده بود. لذا با وفات وی، فرستاده که به پست و رده سیاسی و فرماندهی نظامی مسلمانها رسیده بود، همانند دیگر رهبران عالم به «معاش یار با عیش و نوش» رجوع؛ چراکه خداوند فایدهمندیهای جدیدی همانند سهم رسول از غنایم جنگی (مثلا زنان) را نیز در مشت وی قرار رزرو مسجد قبا مشهد داده بود.[۱۸]
البته در جواب بهاین داعیه نقل شده خویش مدّعی در کتابش خدیجه را دارنده شخصیتی تبارک دانسته که آحاد اقتدار و ثروتش را برای پیشبرد اسلام در مشت محمد قرار اعطا کرد، چه گونه قابلیت داراست اینگونه شخصیتی که خویش را کنیز نبی می داند،[۱۹] بازدارنده تزویج رسول خواهد شد. در حالتیکه تجلیل و تعریف بیحدّ پیامبر پروردگار از وی در طول حیات و بعد از مرگش و معرفی وی بهتیتر یکی چهار زن رفیعتر بهشتی،[۲۰] به طور کامل این داعیه را رد مینماید. افزون براین، شهیدشدن تاریخ بر معاش معمولی فرستاده و همینطور آیه ۲۸ سوره احزاب با ادعای معاش همپا با عیش و نوش وی سازگار شماره تلفن مسجد قبا مشهد وجود ندارد.[۲۱]
همینطور به گفته علامه طباطبایی، اولا در شرایطی که تزویجهای رسول از روی هوا و هوس بود، وی بعد از خدیجه با زنان جوان تزویج میکرد، خیر با بیوهزنان و زنان سالخورده.[۲۲] اولین وصلت نبی 1سال بعداز وفات خدیجه، با پیرزنی بیوه بهاسم سوده بوده میباشد[۲۳] و کلیه همسران نبی بجز عایشه بیوه بودند.[۲۴] ثانیا خلق نبی(ص) با زنان دلیلی بر این میباشد که وی زن را وسیلهای برای شهوترانی مردان نمیدانسته؛ بلکه کوشیده میباشد آنها را از ذلّت و بردگی نجات دهد.[۲۵]
محمدحسین کشف کنندهالغطاء (درگذشت: ۱۳۳۳ش)، نیز براین اعتقاد میباشد که نبی(ص) با تعدد زوجات میمنظور نفس ملکوتی خود را نشانه دهد و مثال بارز خویشتنداری، استقامت و رعایت مساوات و عدل و داد را به اکران بگذارد.[۲۶]
تکنگاری
اثراتی درباره فلسفه تزویجهای رسول(ص) مندرج میباشد به عنوان مثال:
حکمت تعدد همسران رسول: سید مرتضی عسکری، ترجمه مهدی سلیمی، تکثیر الهجره.
پژوهش تاریخی وصلتهای نبی اعظم: مصطفی جعفرپیشه، انتشارات حیات طیبه.
فلسفه تزویجهای فرستاده: جواد شور، انتشارات مانیان.
آنالیز و نظارت وصلتهای نبی اسلام: حمیده برهانیان، انتشار حانون.
تحلیلی بر تزویجهای رسول و جواب به شک ها: محمدرضا عباسی، تکثیر البرز فردانش.
پانویس
ابنهشام، السیرة النبویة، دارالمعرفة، ج۲، ص۶۴۳؛ عسکری، نقش عایشه در اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۵۴_۶۶.
مسعودی، مروجالذهب، ۱۳۸۰ش، ج۳، ص۲۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۵۹۲.
دمشقی، «محمد و زنان» به گزارش غلامی، «نقدی بر نوشته ی علمی محمد(ص) و زنان»؛ علی دشتی، بیست و سه سال، بیروت، ص۱۹۹-۲۰۰.
طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۱۹۶-۱۹۷؛ عسکری، نقش عایشه در اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۵۴-۷۲.
هیکل، حیاة محمد، دار الکتب، ص۲۰۵.
شافعی، الاُم، دار المعرفه، ج۵، ص۵۳.

سوالات مهم قبل از رزرو مسجد قبا مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب و هماهنگی مراسم