?????? ???? ???? ??? ????

مسجد جامع اُمَاو مسجدی کهن و با اثر ها هنری بسیار میباشد که به امر شماره تلفن مسجد قبا مشهد ولید بن عبدالملک (متوفای۹۶ق) از خلفای اُمَاو در دمشق ساخته شد. مدل معماری این مسجد وام دار مدل بیزانسی میباشد. منزلت حضرت خضر، هود ، یحیی و منزلت امام سجاد(ع) و رأس الحسین درین مسجد مشهورند. خطبه امام سجاد(ع) در شام که پر‌نور‌گر رخداد کربلا بود نیز درین مسجد خوانده شد.

در شهر حلب سوریه نیز مسجدی به همین اسم وجود دا آدرس مسجد قبا مشهد رااست.

صحن مسجد اموی
تاریخچه مسجد
جای این مسجد در حین تاریخ تحت عنوان محل عبادت به کارگیری میشد. مسجد قبا مشهد در سال چهاردهم یا این که هفدهم هجری با فتح دمشق توسط مسلمان ها، نیمی از آن مطابق مصالحه‌ای که شکل پذیرفته بود همچنان به طور کلیسا باقی ماند و نیم دیگر به مسجد تبدیل شد. مساحت اول آن بر طبق آنچه که ابن جبیر نقل نموده است از شرق به غرب یعنی در طی دویست گام (حدود ۱۵۰ متر) و از سمت جنوب به شمال یعنی در پهنا ۱۳۵ گام (حدود صد متر) بوده و در کل به ۱۵،۰۰۰ متر مربع می‌رسیده میباشد.[۱] زمانی معاویه در شام ولایت و حکومت یافت، تمایل به الحاق نصفه ما‌نده از کلیسا به مسجد نمود اما مسیحیان نپذیرفتند؛ بعداز او عبدالملک بن مروان جنس فراوانی به آن‌ها اعطا کرد تا اذن دهند این بخش نیز به مسجد ملحق گردد البته وی نپذیرفتند؛ تا این که ولید بن عبدالملک مسیحیان را راضی کرد که نصفه باقی مانده نیز به مسجد اضافه خواهد شد.[۲]

به صورت ظریف نمی‌قدرت اظهار‌کرد که ولید از بنای مسیحی قدیم چه مقدار در مسجد خود باقی گذاشت البته دو مناره جنوبی به عبارتی ساختمان بلند‌هایی میباشد که به کلیسای قدیم پیوسته بود.[۳] مسلمانها ساختمان بلند‌های دیرین رومی در کناره‌های مسجد دمشق را تبدیل به مناره کرده و از فراز آن اذان می‌گفتند.[۴] ساختن مناره قبل از عصر اموی معمول عدم وجود و خلاقیت آن از روی ساختمان بلند‌هایی میباشد که به عبادتگاه‌های سوریه متعلق بود و در دروۀ معاویه به مصر جابجایی یافت‌.[۵]

در ایجاد کرد این مسجد از مهندسان رومی، اهل ایران، هندی و مغربی یاری دریافت شد. ولید بن عبدالملک نفع یک سری سال سوریه و نیز توشه ۱۸ کشتی طلا جواهرات و نقره حمل گردیده از قبرس را خلال ابزار و مکعب‌های موزائیکی که شاه رومی‌ها تحت عنوان کادو پیامبر بود صرف آن کرد.[۶]

بر فراز شبستان مسجد، گنبدی به اسم «نسر یا این که عقاب» تشکیل داد و ردیف‌هایی در پایین آن قرار بخشید و آن را با طلا جواهرات و جواهر و پوشش‌های حریر مزین کرد. محراب مسجد را با جواهر و قندیل‌های طلا و جواهرات و نقره، معرق‌های قشنگ و زنجیرهای طلا و جواهرات آراست.

بنای مسجد در زمان ولید بن عبدالملک استارت شد. داستان‌های مختلفی درباره شروع بنای مسجد جامع اموی نقل شد‌ه‌است که ۸۶، ۸۷ و ۸۸ق، تحت عنوان شروع بنای این مسجد در منابع گوناگون آمده میباشد.[۷] ایجاد کرد مسجد اموی که در زمان ولید بن عبدالملک استارت گردیده بود، در سال ۹۶ق تمام شد؛ در حالی که ولید درگذشته بود و تشکیل داد مسجد را برادرش سلیمان بن عبدالملک به پایان رسانید.[۸] در حین قرن ها گوناگون تعمیرات و گسترش‌هایی در آن انجام یافته و همینطور بر تاثیر تعدادی حریق‌سوزی، بخش اعظمی از نصیب‌های آن در حریق سوخت.

ظواهر امروزین مسجد
در حال حاضر جامع اموی بعد از مختصر تعمیراتی که در اواخر حکمرانی ممالیک یعنی تا قرن هشتم قمری در آن انجام شده به به عبارتی اکنون ما‌نده میباشد. صحن ایوان به کلی از سنگ‌های زمانه ممالیک بوده و دیواره‌ها نیز از سنگ‌های بسیار گران قدر میباشد. نیمی از دیواره‌های شمالی، شرقی و غربی از کلیسا و محل عبادت مانده از زمان پیش از اسلام میباشد و نصفه فوقانی دیواره‌ها در زمان ولید و عصر‌های آن گاه اضافه شد‌ه‌است که تفاوت نوع سنگ‌های آن معین میباشد. ولید دیواره‌ها را مسقف نموده و دیواره‌های شرقی و شمالی و غربی را با ردیف‌های سنگی به طور کنگره‌ای بر ذیل سقف‌های سابق الذکر قرار داده میباشد.[مستلزم منبع]

در عصر ممالیک سقف دیواره‌های غربی با نگارگری‌هایی به رنگ طلایی که به آن «فُسَیْفِ

ساء» می‌گفتند تزئین شوید. متأسفانه فسیفساء بیشتر سقف‌ها به گذر زمان تخریب گردیده و در حال حاضر اثری از آن‌ها وجود ندارد.[مستلزم منبع][یادداشت ۱] شبستان مسجد دارنده بیست ردیف در سمت شرق و بیست ردیف در سمت غرب بوده و چهار ردیف مهم و گران قدر به بعدها ۳*۲ متر در اواسط آن جای‌دارد که مبنا‌های گنبد بلندمرتبه مسجد یعنی «قُبَّةُ النَّرمز» هست. طول داخلی این گنبد بیش تر از سی متر بوده و به طور کاملً از سنگ و با گچ سپید تزئین و مرمت گردیده است. بر روی چهل ردیف نام برده، چهل ردیف خرد دیگر جای‌دارد.

مسجد جامع اُمَاو مسجدی کهن و با اثر ها هنری بسیار میباشد که به امر شماره تلفن مسجد قبا مشهد ولید بن عبدالملک (متوفای۹۶ق) از خلفای اُمَاو در دمشق ساخته شد. مدل معماری این مسجد وام دار مدل بیزانسی میباشد. منزلت حضرت خضر، هود ، یحیی و منزلت امام سجاد(ع) و رأس الحسین درین مسجد مشهورند. خطبه امام سجاد(ع) در شام که پر‌نور‌گر رخداد کربلا بود نیز درین مسجد خوانده شد.

در شهر حلب سوریه نیز مسجدی به همین اسم وجود دا آدرس مسجد قبا مشهد رااست.

صحن مسجد اموی
تاریخچه مسجد
جای این مسجد در حین تاریخ تحت عنوان محل عبادت به کارگیری میشد. مسجد قبا مشهد در سال چهاردهم یا این که هفدهم هجری با فتح دمشق توسط مسلمان ها، نیمی از آن مطابق مصالحه‌ای که شکل پذیرفته بود همچنان به طور کلیسا باقی ماند و نیم دیگر به مسجد تبدیل شد. مساحت اول آن بر طبق آنچه که ابن جبیر نقل نموده است از شرق به غرب یعنی در طی دویست گام (حدود ۱۵۰ متر) و از سمت جنوب به شمال یعنی در پهنا ۱۳۵ گام (حدود صد متر) بوده و در کل به ۱۵،۰۰۰ متر مربع می‌رسیده میباشد.[۱] زمانی معاویه در شام ولایت و حکومت یافت، تمایل به الحاق نصفه ما‌نده از کلیسا به مسجد نمود اما مسیحیان نپذیرفتند؛ بعداز او عبدالملک بن مروان جنس فراوانی به آن‌ها اعطا کرد تا اذن دهند این بخش نیز به مسجد ملحق گردد البته وی نپذیرفتند؛ تا این که ولید بن عبدالملک مسیحیان را راضی کرد که نصفه باقی مانده نیز به مسجد اضافه خواهد شد.[۲]

به صورت ظریف نمی‌قدرت اظهار‌کرد که ولید از بنای مسیحی قدیم چه مقدار در مسجد خود باقی گذاشت البته دو مناره جنوبی به عبارتی ساختمان بلند‌هایی میباشد که به کلیسای قدیم پیوسته بود.[۳] مسلمانها ساختمان بلند‌های دیرین رومی در کناره‌های مسجد دمشق را تبدیل به مناره کرده و از فراز آن اذان می‌گفتند.[۴] ساختن مناره قبل از عصر اموی معمول عدم وجود و خلاقیت آن از روی ساختمان بلند‌هایی میباشد که به عبادتگاه‌های سوریه متعلق بود و در دروۀ معاویه به مصر جابجایی یافت‌.[۵]

در ایجاد کرد این مسجد از مهندسان رومی، اهل ایران، هندی و مغربی یاری دریافت شد. ولید بن عبدالملک نفع یک سری سال سوریه و نیز توشه ۱۸ کشتی طلا جواهرات و نقره حمل گردیده از قبرس را خلال ابزار و مکعب‌های موزائیکی که شاه رومی‌ها تحت عنوان کادو پیامبر بود صرف آن کرد.[۶]

بر فراز شبستان مسجد، گنبدی به اسم «نسر یا این که عقاب» تشکیل داد و ردیف‌هایی در پایین آن قرار بخشید و آن را با طلا جواهرات و جواهر و پوشش‌های حریر مزین کرد. محراب مسجد را با جواهر و قندیل‌های طلا و جواهرات و نقره، معرق‌های قشنگ و زنجیرهای طلا و جواهرات آراست.

بنای مسجد در زمان ولید بن عبدالملک استارت شد. داستان‌های مختلفی درباره شروع بنای مسجد جامع اموی نقل شد‌ه‌است که ۸۶، ۸۷ و ۸۸ق، تحت عنوان شروع بنای این مسجد در منابع گوناگون آمده میباشد.[۷] ایجاد کرد مسجد اموی که در زمان ولید بن عبدالملک استارت گردیده بود، در سال ۹۶ق تمام شد؛ در حالی که ولید درگذشته بود و تشکیل داد مسجد را برادرش سلیمان بن عبدالملک به پایان رسانید.[۸] در حین قرن ها گوناگون تعمیرات و گسترش‌هایی در آن انجام یافته و همینطور بر تاثیر تعدادی حریق‌سوزی، بخش اعظمی از نصیب‌های آن در حریق سوخت.

ظواهر امروزین مسجد
در حال حاضر جامع اموی بعد از مختصر تعمیراتی که در اواخر حکمرانی ممالیک یعنی تا قرن هشتم قمری در آن انجام شده به به عبارتی اکنون ما‌نده میباشد. صحن ایوان به کلی از سنگ‌های زمانه ممالیک بوده و دیواره‌ها نیز از سنگ‌های بسیار گران قدر میباشد. نیمی از دیواره‌های شمالی، شرقی و غربی از کلیسا و محل عبادت مانده از زمان پیش از اسلام میباشد و نصفه فوقانی دیواره‌ها در زمان ولید و عصر‌های آن گاه اضافه شد‌ه‌است که تفاوت نوع سنگ‌های آن معین میباشد. ولید دیواره‌ها را مسقف نموده و دیواره‌های شرقی و شمالی و غربی را با ردیف‌های سنگی به طور کنگره‌ای بر ذیل سقف‌های سابق الذکر قرار داده میباشد.[مستلزم منبع]

در عصر ممالیک سقف دیواره‌های غربی با نگارگری‌هایی به رنگ طلایی که به آن «فُسَیْفِ

ساء» می‌گفتند تزئین شوید. متأسفانه فسیفساء بیشتر سقف‌ها به گذر زمان تخریب گردیده و در حال حاضر اثری از آن‌ها وجود ندارد.[مستلزم منبع][یادداشت ۱] شبستان مسجد دارنده بیست ردیف در سمت شرق و بیست ردیف در سمت غرب بوده و چهار ردیف مهم و گران قدر به بعدها ۳*۲ متر در اواسط آن جای‌دارد که مبنا‌های گنبد بلندمرتبه مسجد یعنی «قُبَّةُ النَّرمز» هست. طول داخلی این گنبد بیش تر از سی متر بوده و به طور کاملً از سنگ و با گچ سپید تزئین و مرمت گردیده است. بر روی چهل ردیف نام برده، چهل ردیف خرد دیگر جای‌دارد.