مسجد گوهرشاد مسجدی تاریخی در مشهد در جنوب بقعه علی بن موسی شماره تلفن مسجد قبا مشهد الرضا میباشد که به فرمان گوهرشادبیگم همسر شاهرخ ساخته شد. به جهت نازکی و زیبایی کاشی کاری و خط و متد معماری مسجد گوهرشاد، این مسجد از شاهکارهای معماری رزرو مسجد قبا مشهد اهل ایران در عصر تیموری؛ و به جهت موقوفات بسیار و نزدیک با آرامگاه علی آدرس مسجد قبا مشهد بن موسی الرضا از مهم ترین و نامرتبترین مسجدهای جمهوری اسلامی ایران بهشمار میرود، بهطوریکه بعضی مسجد قبا مشهد آن را پُربازدیدترین مسجد در جمهوری اسلامی ایران می دانند.
بارها و در طیهای متعدد، بر تاثیر کارداران طبیعی و انسانی صدمات فراوانی متوجه مسجد گوهرشاد شده است؛ به عنوان مثال در زلزله سال ۱۰۸۴، تراس مقصوره صدماتی روءیت کرد که نوسازی گشت و همینطور به عنوان مثال بازسازیهای دیگر مسجد بعداز گلولهباران روسها در سال ۱۳۳۰ هـ. ق بود که به مصدومیت گنبد و حیاطهای مسجد سبب شوید که در سال ۱۳۳۹ هـ. ق گنبد و تراس مقصوره و تراسهای شرقی و غربی مسجد تجدید بنا گردیدند.[۱] گنبد تراس مقصوره، در سال ۱۳۳۹ش برای بازسازی مهم تخریب گشت و ایجاد کرد دوباره آن به وسیله معماران اهل ایران وزیر حیث مهندس عباس آفرنده و با رعایت به عبارتی خصوصیتهای قبل و نگهداری خصوصیات اساسی شروع شوید و در سال ۱۳۴۱ش خاتمه یافت که در به عبارتی فرصت نیز سنگهای ازاره درون حیاط مقصوره ردوبدل شوید و کف حیاط با سنگهای مرمر مفروش گشت و در سال ۱۳۴۵ش به دور ساقه گنبد با کاشی معرق کتیبهای مزین شوید.[۲]
نام گوهرشاد در دو جا با کاشی معرق نگاشته شده است: یکیاز در نصیب بالای در نقرهای که به دارالسیاده میرود و دیگری بر کتیبه حیاط مقصوره که به خط زیبای شاهزاده بایسنقر میباشد. در بخش اواسط نیز کتیبهای به اسم محمد رضا امامی وجود دارااست. طرز ایجاد کرد این مسجد به مدل چهار ایوانی میباشد و در زمان سالها گنبد آن چهار توشه تعمیر شده است. مدل معماری این سازه به روشٔ تیموری و اسم معمار آن معلم قوامالدین شیرازی بیان شده است.[۳]
نهادگذاری و منزلت
این مسجد در جنوب بقاع رضوی قراردارد و به رواقهای دارالسیاده و دارالحفاظِ آن پیوستهمیباشد. یک صحن به گستردگی ۲۸۰۰ متر مربع داراست و زیربنای آن ۹۴۰۰ متر مربع میباشد. بنای مسجد مشتمل برٔ ۴ تراس والا و ۷ شبستان میباشد. گنبدخانهٔ پشتِ تراس مقصوره، با شبستانهای یک طبقه، قسمتهای متعدد مسجد را به هم لینک میدهد. تراس جنوبی، تراس مقصوره اسم داراست و حیاط شمالی، مشهور به حیاط دارالسیاده میباشد. تراس شرقی، حیاط اعتکاف نامیده میگردد و حیاط غربی، حیاط روضه خوان بهاء الدین نامگذاری شده است.
مطابق متن کتیبهٔ به خط ثلث در حیاط جنوبی، این مسجد در سال ۸۲۱ ق /۱۴۱۸ م به فرمان و یاری گوهرشاد بیگم، همسر شاهرخ تیموری درست شدهمیباشد و در طولّ قرنها، فسادهای متعددی بر آن وارداتیمیباشد. بنای مسجد گوهرشاد - که به خیال و خاطر اسم بانی آن بهاین اسم خوانده می شود - به طور تقریبً ۱۲ سال بهارتفاع انجامیده و معمار اساسی سازه به احتمال قدرتمند قوامالدین شیرازی یک کدام از پر اسم و رسمترین معماران عصر تیموری بودهمیباشد.
این مسجد از طرف شمال به دو رواق تاریخی دارالسیاده و دارالحفاظ و از جنوب به صحن قدس و از شرق به رواق خمینی و از غرب به بست روضه خوان بهاءالدین محصور میگردد. ساختن این سازه ۱۲ سال به درازا کشید
مسجد گوهرشاد مسجدی تاریخی در مشهد در جنوب بقعه علی بن موسی شماره تلفن مسجد قبا مشهد الرضا میباشد که به فرمان گوهرشادبیگم همسر شاهرخ ساخته شد. به جهت نازکی و زیبایی کاشی کاری و خط و متد معماری مسجد گوهرشاد، این مسجد از شاهکارهای معماری رزرو مسجد قبا مشهد اهل ایران در عصر تیموری؛ و به جهت موقوفات بسیار و نزدیک با آرامگاه علی آدرس مسجد قبا مشهد بن موسی الرضا از مهم ترین و نامرتبترین مسجدهای جمهوری اسلامی ایران بهشمار میرود، بهطوریکه بعضی مسجد قبا مشهد آن را پُربازدیدترین مسجد در جمهوری اسلامی ایران می دانند.
بارها و در طیهای متعدد، بر تاثیر کارداران طبیعی و انسانی صدمات فراوانی متوجه مسجد گوهرشاد شده است؛ به عنوان مثال در زلزله سال ۱۰۸۴، تراس مقصوره صدماتی روءیت کرد که نوسازی گشت و همینطور به عنوان مثال بازسازیهای دیگر مسجد بعداز گلولهباران روسها در سال ۱۳۳۰ هـ. ق بود که به مصدومیت گنبد و حیاطهای مسجد سبب شوید که در سال ۱۳۳۹ هـ. ق گنبد و تراس مقصوره و تراسهای شرقی و غربی مسجد تجدید بنا گردیدند.[۱] گنبد تراس مقصوره، در سال ۱۳۳۹ش برای بازسازی مهم تخریب گشت و ایجاد کرد دوباره آن به وسیله معماران اهل ایران وزیر حیث مهندس عباس آفرنده و با رعایت به عبارتی خصوصیتهای قبل و نگهداری خصوصیات اساسی شروع شوید و در سال ۱۳۴۱ش خاتمه یافت که در به عبارتی فرصت نیز سنگهای ازاره درون حیاط مقصوره ردوبدل شوید و کف حیاط با سنگهای مرمر مفروش گشت و در سال ۱۳۴۵ش به دور ساقه گنبد با کاشی معرق کتیبهای مزین شوید.[۲]
نام گوهرشاد در دو جا با کاشی معرق نگاشته شده است: یکیاز در نصیب بالای در نقرهای که به دارالسیاده میرود و دیگری بر کتیبه حیاط مقصوره که به خط زیبای شاهزاده بایسنقر میباشد. در بخش اواسط نیز کتیبهای به اسم محمد رضا امامی وجود دارااست. طرز ایجاد کرد این مسجد به مدل چهار ایوانی میباشد و در زمان سالها گنبد آن چهار توشه تعمیر شده است. مدل معماری این سازه به روشٔ تیموری و اسم معمار آن معلم قوامالدین شیرازی بیان شده است.[۳]
نهادگذاری و منزلت
این مسجد در جنوب بقاع رضوی قراردارد و به رواقهای دارالسیاده و دارالحفاظِ آن پیوستهمیباشد. یک صحن به گستردگی ۲۸۰۰ متر مربع داراست و زیربنای آن ۹۴۰۰ متر مربع میباشد. بنای مسجد مشتمل برٔ ۴ تراس والا و ۷ شبستان میباشد. گنبدخانهٔ پشتِ تراس مقصوره، با شبستانهای یک طبقه، قسمتهای متعدد مسجد را به هم لینک میدهد. تراس جنوبی، تراس مقصوره اسم داراست و حیاط شمالی، مشهور به حیاط دارالسیاده میباشد. تراس شرقی، حیاط اعتکاف نامیده میگردد و حیاط غربی، حیاط روضه خوان بهاء الدین نامگذاری شده است.
مطابق متن کتیبهٔ به خط ثلث در حیاط جنوبی، این مسجد در سال ۸۲۱ ق /۱۴۱۸ م به فرمان و یاری گوهرشاد بیگم، همسر شاهرخ تیموری درست شدهمیباشد و در طولّ قرنها، فسادهای متعددی بر آن وارداتیمیباشد. بنای مسجد گوهرشاد - که به خیال و خاطر اسم بانی آن بهاین اسم خوانده می شود - به طور تقریبً ۱۲ سال بهارتفاع انجامیده و معمار اساسی سازه به احتمال قدرتمند قوامالدین شیرازی یک کدام از پر اسم و رسمترین معماران عصر تیموری بودهمیباشد.
این مسجد از طرف شمال به دو رواق تاریخی دارالسیاده و دارالحفاظ و از جنوب به صحن قدس و از شرق به رواق خمینی و از غرب به بست روضه خوان بهاءالدین محصور میگردد. ساختن این سازه ۱۲ سال به درازا کشید
آدرس مسجد قبا مشهد و راهنمای مراجعه به این مسجد