نزاع با فرقهگرایی و انحرافات شرعی
نوشتهیعلمیٔ مهم: بابیت
علی محمد باب در سال ۱۲۶۰ق یعنی اواخر سلطنت محمدشاه، ادعای مهدویت کرده و جماعتی را در ادامه خویش گردانید. درپی کودتاهایی که در زمانه امیر وسیع به وقوع پیوست، باب به فرمان امیرکبیر کشته شد، ولی بابیهای یزد، کرمان، زنجان و مازندران از قتل باب با خبر گردیده و به خونخواهی وی قیام کردند حتی مصمم شدند که امیرکبیر و ناصرالدین پاد شاه را به قتل برسانند، البته امیر با سرعت آحاد کودتاها را مسجد قبا مشهد خواباند.[۷]
یکی شغل های امیر شکستن بستنشینی بود که گاه به وجهه مذهبی مرز و بوم زخم می رساند. در آن فرصت در جمهوری اسلامی ایران معمول بود ارکان شرور و آشوب طلب و جانی برای فرار و گریز از مجازات به سفارتمنزلهای فرنگی یا این که به منزل مجتهدان یا این که بقعه حضرت عبدالعظیم و بقاع حضرت معصومه(س) در قم پناهنده میشدند، امیرکبیر با صدور فرمانی در ۱۲۶۶ق، شالوده بستنشینی را از در میان موفقیت و به کارگزاران دولت امرکرد هر مجرمی را در هر کجا که باشد، بازداشت کرده و به مجازات آدرس مسجد قبا مشهد برسانند.[۸]
سیاست مالی
کاستن از هزینه های دولت از نرم افزارهای بدون شوخی امیرکبیر بود. وی هیأتی از مستوفیان(مسئولان اخذ مالیات) را ذیل لحاظ مستوفی الممالک آشتیانی (وزیر استیفاء) ایجاد کرد. این هیأت بعد از بازرسیهای مورد نیاز، کمبود عایدات را نسبت به هزینههای دائمی، یک میلیون تومان تشخیص بخشید. امیرکبیر برای خاتمه دادن به معضل مالی و متوازن ساختن عایدات بانک دستورداد به تناسب از حقوق و دستمزد و مقرری پرسنل دولت کاسته گردد و این فعالیت را از حقوق و دستمزد خویش گرفته تا خردترین مستخدمین ایفا کرد. علاوه بر آن مستمریهای هنگفت شاهزادگان، علما، سادات و مُتَنَفّذین را انقطاع کرد و برای پادشاه مقرری ماهانهای نزدیک به هزار تومان گزینش رزرو مسجد قبا مشهد نمود.[۹]
اپ دیگر امیرکبیر سامان دادن به عایدات بود. وی مالیات عقبافتاده حکام ولایات و خوانین محلی را وصول کرد و زمینهای مزروع را از جدید گزینه ارزشیابی قرار بخشید؛ چون واپسین توشه ۸۰ سال قبل از آن در طی کریم و مهربان خان زند زمین ها را ارزشیابی کرده بودند و از آن وقت تغییر و تحول فاحشی در بها زمین و دیگر اموال منقول چهره داده شماره تلفن مسجد قبا مشهد بود.[۱۰]
کارها نظامی و امنیتی
تشکیل ارتش نوین
امیرکبیر و عده ای از رجال قاجار در کنار ناصرالدین فرمان روا
امیرکبیر برای اصلاح اوضاع و احوال نظامی کشور ایران، وزارت پیکار را شخصا برعهده گرفت و یک مکتب نظامی در طهران تأسیس و معلمان و مربیان نظامی از کشورهای بیطرف برای آموختن افسران استخدام کرد.[۱۱] جامه نظامیان را متحدالشکل کرد. این خرقه مشابه جامه نظامیان اطریشی بود. وی برای تأمین اسلحه ما یحتاج یکسری سوله اسلحهسازی در اصفهان، شیراز و طهران به رویهانداخت. بنای عمارت توپخانه به فرمان امیرکبیر در سال ۱۲۶۷ق استارت شد. ساختمان سربازخانهها در فارغ شهرها و بنای قراولخانهها( پاسگاهها) در درون شهرها و رمز رویهها، آغاز به ساختن شد. از سایر اقدامات، ساختن قلعههای نظامی در محلهای سوقالجیشی و ساختوساز پادگانهای مستمر بود.[۱۲] از سایر اصلاحات امیرکبیر، تشکیل نیروی دریایی در خلیج عجم و خریداری کشتی از دولت انگلیس بود.[۱۳]
نظام اطلاعاتی و امنیتی
در دولت امیرکبیر دستگاه خُفیهنویسی و اطلاعاتی نسبتا پهناور و منظم بود. وی مأموران اکثری گماشته بود تا گزارشهای منظمی از آنچه در شهرها و ولایات و دستگاههای دیوانی و لشکری و حتی سفارتخانههای فرنگی میقبلی، بدون واسطه برای وی بفرستند. دستگاه اطلاعاتی امیرکبیر در سه جهت مهم عمل مینموده است:
خبرگیری از وضع و اوضاع ولایات و عملهای مأموران دیوانی و لشکری به خصوص برای پرهیز از باجگیری و نیز دوری از تَعَدّی مالیاتی و دستبرد به حقوق و دستمزد طبقه روستائی؛
گزارش اتفاق ها شهری به ویژه از نگاه نظم و امنیت همگانی؛
محافظت از عمل سفارتخانههای فرنگی در طهران.[۱۴]
کارها قضایی و واکنش با جرم
اصلاحات امیرکبیر نظام دادستانی کشورایران را در یکسری جهت پوشش اعطا کرد: اصلاح محضر شرع، بنای دیوانمنزل عدل و داد، بازرسی به دادخواهی عموم علیه دولت، دین تازه دادخواهی اقلیتهای مذهبی،[۱۵]و برانداختن ترسیم شکنجه جنایتکار و جنایتکار.[۱۶]
قضاوت در میان مرافعات و منازعات عموم و تحقیق به جرم، در عصر امیرکبیر به عالمان فقاهتی و مجتهدان تعالی ودیعه شد. گفتهاند که وی در اجرای احکام طبق شرع و ضابطه، بسیار حساس بود، چنانکه نقل گردیده است که هنگامی خادم امیرکبیر را نزد روضه خوان عبدالرحیم بروجردی حاکم محکمه بردند، روحانی بعداز احراز جرم به امیر گسترده نوشت، وی جنایتکار میباشد شما به مصلحت خویش با وی واکنش نمایید. امیرکبیر بهاین رو که روضه خوان بروجردی در اجرای حکم، اورا مراعات کرده، او را برکنار و روضه خوان عبدالحسین تهرانی را به جایش منصوب نمود.[۱۷]بعضی از شغل های امیرکبیر در زمانه صدارتش را مطابقت و همخوانی بر اصول فقاهتی و اخلاقی ندانسته و گزینه انتقاد قرار گرفته میباشد. [۱۸]
نزاع با فرقهگرایی و انحرافات شرعی
نوشتهیعلمیٔ مهم: بابیت
علی محمد باب در سال ۱۲۶۰ق یعنی اواخر سلطنت محمدشاه، ادعای مهدویت کرده و جماعتی را در ادامه خویش گردانید. درپی کودتاهایی که در زمانه امیر وسیع به وقوع پیوست، باب به فرمان امیرکبیر کشته شد، ولی بابیهای یزد، کرمان، زنجان و مازندران از قتل باب با خبر گردیده و به خونخواهی وی قیام کردند حتی مصمم شدند که امیرکبیر و ناصرالدین پاد شاه را به قتل برسانند، البته امیر با سرعت آحاد کودتاها را مسجد قبا مشهد خواباند.[۷]
یکی شغل های امیر شکستن بستنشینی بود که گاه به وجهه مذهبی مرز و بوم زخم می رساند. در آن فرصت در جمهوری اسلامی ایران معمول بود ارکان شرور و آشوب طلب و جانی برای فرار و گریز از مجازات به سفارتمنزلهای فرنگی یا این که به منزل مجتهدان یا این که بقعه حضرت عبدالعظیم و بقاع حضرت معصومه(س) در قم پناهنده میشدند، امیرکبیر با صدور فرمانی در ۱۲۶۶ق، شالوده بستنشینی را از در میان موفقیت و به کارگزاران دولت امرکرد هر مجرمی را در هر کجا که باشد، بازداشت کرده و به مجازات آدرس مسجد قبا مشهد برسانند.[۸]
سیاست مالی
کاستن از هزینه های دولت از نرم افزارهای بدون شوخی امیرکبیر بود. وی هیأتی از مستوفیان(مسئولان اخذ مالیات) را ذیل لحاظ مستوفی الممالک آشتیانی (وزیر استیفاء) ایجاد کرد. این هیأت بعد از بازرسیهای مورد نیاز، کمبود عایدات را نسبت به هزینههای دائمی، یک میلیون تومان تشخیص بخشید. امیرکبیر برای خاتمه دادن به معضل مالی و متوازن ساختن عایدات بانک دستورداد به تناسب از حقوق و دستمزد و مقرری پرسنل دولت کاسته گردد و این فعالیت را از حقوق و دستمزد خویش گرفته تا خردترین مستخدمین ایفا کرد. علاوه بر آن مستمریهای هنگفت شاهزادگان، علما، سادات و مُتَنَفّذین را انقطاع کرد و برای پادشاه مقرری ماهانهای نزدیک به هزار تومان گزینش رزرو مسجد قبا مشهد نمود.[۹]
اپ دیگر امیرکبیر سامان دادن به عایدات بود. وی مالیات عقبافتاده حکام ولایات و خوانین محلی را وصول کرد و زمینهای مزروع را از جدید گزینه ارزشیابی قرار بخشید؛ چون واپسین توشه ۸۰ سال قبل از آن در طی کریم و مهربان خان زند زمین ها را ارزشیابی کرده بودند و از آن وقت تغییر و تحول فاحشی در بها زمین و دیگر اموال منقول چهره داده شماره تلفن مسجد قبا مشهد بود.[۱۰]
کارها نظامی و امنیتی
تشکیل ارتش نوین
امیرکبیر و عده ای از رجال قاجار در کنار ناصرالدین فرمان روا
امیرکبیر برای اصلاح اوضاع و احوال نظامی کشور ایران، وزارت پیکار را شخصا برعهده گرفت و یک مکتب نظامی در طهران تأسیس و معلمان و مربیان نظامی از کشورهای بیطرف برای آموختن افسران استخدام کرد.[۱۱] جامه نظامیان را متحدالشکل کرد. این خرقه مشابه جامه نظامیان اطریشی بود. وی برای تأمین اسلحه ما یحتاج یکسری سوله اسلحهسازی در اصفهان، شیراز و طهران به رویهانداخت. بنای عمارت توپخانه به فرمان امیرکبیر در سال ۱۲۶۷ق استارت شد. ساختمان سربازخانهها در فارغ شهرها و بنای قراولخانهها( پاسگاهها) در درون شهرها و رمز رویهها، آغاز به ساختن شد. از سایر اقدامات، ساختن قلعههای نظامی در محلهای سوقالجیشی و ساختوساز پادگانهای مستمر بود.[۱۲] از سایر اصلاحات امیرکبیر، تشکیل نیروی دریایی در خلیج عجم و خریداری کشتی از دولت انگلیس بود.[۱۳]
نظام اطلاعاتی و امنیتی
در دولت امیرکبیر دستگاه خُفیهنویسی و اطلاعاتی نسبتا پهناور و منظم بود. وی مأموران اکثری گماشته بود تا گزارشهای منظمی از آنچه در شهرها و ولایات و دستگاههای دیوانی و لشکری و حتی سفارتخانههای فرنگی میقبلی، بدون واسطه برای وی بفرستند. دستگاه اطلاعاتی امیرکبیر در سه جهت مهم عمل مینموده است:
خبرگیری از وضع و اوضاع ولایات و عملهای مأموران دیوانی و لشکری به خصوص برای پرهیز از باجگیری و نیز دوری از تَعَدّی مالیاتی و دستبرد به حقوق و دستمزد طبقه روستائی؛
گزارش اتفاق ها شهری به ویژه از نگاه نظم و امنیت همگانی؛
محافظت از عمل سفارتخانههای فرنگی در طهران.[۱۴]
کارها قضایی و واکنش با جرم
اصلاحات امیرکبیر نظام دادستانی کشورایران را در یکسری جهت پوشش اعطا کرد: اصلاح محضر شرع، بنای دیوانمنزل عدل و داد، بازرسی به دادخواهی عموم علیه دولت، دین تازه دادخواهی اقلیتهای مذهبی،[۱۵]و برانداختن ترسیم شکنجه جنایتکار و جنایتکار.[۱۶]
قضاوت در میان مرافعات و منازعات عموم و تحقیق به جرم، در عصر امیرکبیر به عالمان فقاهتی و مجتهدان تعالی ودیعه شد. گفتهاند که وی در اجرای احکام طبق شرع و ضابطه، بسیار حساس بود، چنانکه نقل گردیده است که هنگامی خادم امیرکبیر را نزد روضه خوان عبدالرحیم بروجردی حاکم محکمه بردند، روحانی بعداز احراز جرم به امیر گسترده نوشت، وی جنایتکار میباشد شما به مصلحت خویش با وی واکنش نمایید. امیرکبیر بهاین رو که روضه خوان بروجردی در اجرای حکم، اورا مراعات کرده، او را برکنار و روضه خوان عبدالحسین تهرانی را به جایش منصوب نمود.[۱۷]بعضی از شغل های امیرکبیر در زمانه صدارتش را مطابقت و همخوانی بر اصول فقاهتی و اخلاقی ندانسته و گزینه انتقاد قرار گرفته میباشد. [۱۸]
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم