مسجد قبا اولین مسجد تشکیل شده در عالم اسلام میباشد که شماره تلفن مسجد قبا مشهد در زمان یکسری روزه اقامت رسول (ص) سوا شهر مدینه بعداز مهاجرت از مکه ،در قریه ایی به همین اسم احداث شد. حضرت محمد (ص) بعد از وصال به قبا، یک سری روزی را در آنجا بسر بردند تا آن که امیر مؤمنان، آدرس مسجد قبا مشهد علی (ع) و بعضی دیگر از اعضای خانواده اش به وی پیوستند، بعد کلیه راهی یثرب شدند.
در چهار روزی که نبی آفریدگار (ص) در قبا بود، مسجدی مسجد قبا مشهد دراین منطقه به فرمان وی و به سفارش عمار یاسر و با تقاضای ساکنان محل سازه شد.سازه فرمود که طی آن صرفا دیواری از سنگهای حره بر گرد آن کشیده شد. ولی تا فرصت بسط ولید مسجد سقف نداشت یا این که درصورتیکه هم داشت از به عبارتی شاخه های رطب بود. مسجد قبا یکیاز مهم ترین و زیباترین مساجدی میباشد که در محدوده فعلی مدینه جایدارد، به دلیل آنکه با توسعه و گسترش شهر، قبا نیز در محدوده مدینه قرار گرفته میباشد.
در سال 1406 هجری قمری بنای مسجد قبا نوسازی شد. کتیبه ای سنگی که مرتبط با این مرمت میباشد در خارج مسجد نصب شدهاست. حیطه قبا در مسافت شش کیلومتری جنوب مسجد النبی (ص) واقع میباشد و از نقاط خوش آب و هوا و از بخش ها زراعی و پرآب محیط مدینه به حساب می آید. به همین برهان نخلستان های متعددی در قبا وجود داشته و داراست. عموم این ناحیه، که به اسم طایفه بنو عمرو بن عوف شناخته می شدند، به جهت واقع شدن قبا در جنوب شهر مدینه و در واقع راز منش مکه به مدینه، اول صاحب خانه فرستاده و مهاجرین در وقت سفر بودند.
قبل از وارد شدن پیامبر پروردگار (ص)، شماری از مهاجران که از مکه به مدینه آمدند، به صورت موقت در قبا بومی شدند. بعداز آن که نبی معبود (ص) به قبا آمدند، یک سری روزی در آنجا توقف کرده و آنگاه که خانواده آن حضرت، یاور علی بن ابی طالب (علیه السلام) به وی پیوستند، به سوی محل اساسی یثرب، یعنی جایی که امروزه مسجد النبی (ص) جایدارد، راهی شدند.
مسجد قبا
تاریخ بنای مسجد
ورود نبی خداوند(صلی الله علیه وآله) را به قبا، دو شنبه، دوازدهم یا این که چهاردهم ربیع الأول نوشته اند. آن حضرت درین یکسری روز میهمان کلثوم بن هِدْم بود و در خانه سعد بن خَیْثمه با عموم نماز میخواند. سعد در نزاع بدر و پدرش در نزاع احد به شهیدشدن رسیدند.
منزل سعد بن خَیْثمه و کلثوم بن هِدْم در سمت قبله مسجد ـ جنوب غربی بوده و هر دوی آنها اکنون، در مسجد قرار گرفته میباشد. تا قبل از توسعه و گسترش سال 1406 قمری، منزل سعدبن خَیْثمه به طور جداگانه وجود داشته و طی چهارده قرن، زائران قبا، به آن منزل نیز وارداتی و در آن نماز می خواندند. اکنون، محل این دو منزل، در سمت قبله مسجد قبا، سمت راست محراب واقع میباشد. پیامبر معبود(صلی الله علیه وآله) ابعاد نیز که در راءس مدینه سکونت کرد، هر هفته، گاه روزهای روز شنبه و گاه دو شنبه به قبا می آمد و دراین مسجد نماز می گزارد. ابن شَبّه نوشته میباشد:«إنَّ النَّبی (صلی الله علیه وآله) کانَ یَأتِی قُباء یَوْمَ الإثْنَین.»
طبق احادیث بسیار در ایجاد کرد این مسجد فرد فرستاده الله(ص) زحمات فراوانی متحمل شدند به حدی که اصحاب همدم آن حضرت، از وی تقاضا کردند تا به استراحت بپردازند ، ولی نبی (ص) این مراد را نپذیرفته و در ایجاد کرد این مسجد شرکت کردن جستند.
در احادیث آورده شده از در میان اصحاب پیامبر الله(ص) سلمان فارسی، مقداد بن اسود و عمار بی یاسر بیشترین نقش را در ایجاد کرد این مسجد به ذمه داشتند.
اول سنگهای بنای مسجد قبا به وسیله حضرت محمد بعداز هجرت وی از مکه به مدینه گذارده شد.
در سال نهم هجری منافقان شهر مدینه با سو به کار گیری از خروج فرستاده (ص) از شهر مدینه جهت کمپانی در نزاع تبوک ، مبادرت به ایجاد کرد مسجدی در مقابل مسجد قبا کردند تا زیر پوشش عبادت در آن مسجد به مکر علیه اسلام و مسلمانها بپردازند.
منافقان مدینه در توجیه ایجاد کرد مسجدی که بعدا "ضرار" اسم گرفت، وقتی که نبی(ص) عازم مبارزه تبوک بودند به حضور وی رسیده و با این عذروبهانه که پیران و بیمارانشان در شب های تار و بارانی نمی توانند فاصله بین مسجد قبا و محله های خویش را طی نمایند از حضرت پیامبر(ص) خواستند که اذن دهد آن ها در محله خویش مسجدی بسازند که اما رسول(ص) در پذیرش و رد درخواست آنها سخنی نگفتند و تصمیم آخری را به مراجعت از مبارزه تبوک موکول کردند.
هرچند، منافقان با خروج نبی(ص) از مدینه باگاز تشکیل داد این مسجد را به نقطه پایان رسانده و بعداز مراجعت فرستاده(ص) از نزاع برای مشروعیت بخشیدن به مبادرت خویش از پیامبر الله(ص) دعوت کردند تا آن مسجد را با اقامه نماز بهره برداری نمایند که درین هنگام نشانهها 107 و 108 سوره توبه نازل شد و با نامیدن آن مسجد به اسم ضرار ، رسول(ص) از خیانت منافقان با خبر شوید و معبود عالمیان با عبارت "لمسجد اسس علی التقوی اینجانب نخستین یوم احق ان تقوم فیه"{مسجدی که از روز اول براساس تقوی تاسیس شده است سزاوارتر است تا در آن نماز گزاری } در شان مسجد قبا ، علاوه بر ذکر فضیلت آن، ثواب افرادی که خالصانه در تشکیل داد آن شرکت کردن جستند را به استعداد ادا کرد و درپی مسجد ضرار نیز به فرمان فرستاده(ص) تخریب شوید.
راهنمای انتخاب مسجد قبا برای مراسم ختم