?????? ???? ???? ??? ????

اثنی عشری
بعد از رحلت حسن عسکری امامیه (که پیش از اینً هم عموماً بعد از رحلت هر امام به مجموعه‌هایی تقسیم می‌شدند) به چهارده فرقه تقسیم شدند که عقاید مختلفی داشتند. بعضا به امامت جعفر اخوی حسن عسکری معتقد شدند. برخی او را غایب گردیده دانستند. برخی فرزند اورا به‌عامل سن معدود فاقد موقعیت امامت دانستند و… شیعه دوازده امامی مدرن یک کدام از آن چهارده فرقه میباشد که به امامت محمد ابن حسن در سن چهار سالگی و غایب بودن صغری در یک سرداب و رابطه وی با عموم از روش چهار نایب تا هفتاد سال و بعد غایب بودن کبرای وی تا قیامت براین مسجد قبا مشهد باوراند.[۲۱]

از دید الاهیات (دانش سخن) روضه خوان موثر (۹۴۸–۱۰۲۲م) (۳۳۶–۴۱۳ق) بود که اکثر اعتقادات مدرن اثنی عشری را تشکیل داد.[۲۲] مثلا بایستگی وجود امام در هر بعد از ظهر و پاکی امام و وجود نص (حدیثی که دلالت بر امامت دوازده نفر از فرزندان علی و فاطمه می‌نماید که هرمورد فرزندان امام قبل می باشند)[۲۳] وی منکرین امامت را کافر دانست[۲۴] و امامان شیعه را از انبیا (به استثنای محمد) رفیعتر می‌دانست و امامان شیعه را در جاری ساختن و تغییر‌و تحول احکام مجاز آدرس مسجد قبا مشهد دانست.[۲۵]

در طی صفویه اثنی‌عشری به وسیله حکومت تحت عنوان آئین اساسی و حکومتی معرفی شد و تغییرات پاره ای در شعائر و عقاید و مناسک آن تولید شد مخصوصاً بوسیله روضه خوان پر رنگ اخباری محمدباقر مجلسی که شیعه اثنی عشری مدرن مو جود در جمهوری اسلامی ایران به آن مجاورت‌خیس رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۶]

اصطلاح رافضی
رافضی اصطلاحی بود که زید ابن علی درباره‌ی اهل کوفه که در واپسین ساعت ها معاش اورا به جهت امتناع از توهین به دو خلیفه ابوبکر و قدمت رخنه‌ کردند به شغل پیروزی.[۲۷] زید به مشقت روافض را که اورا شکاف کرده‌اند ملامت کرد و این اسم را سلفی‌ها تا امروز برای اشاره به شیعه ها دوازده امامی به فعالیت می برند.[۲۸] گروهی از سرانشان در حضور زید عده شدند و گفتند: «آفریدگار تو‌را عفو وبخشش نماید، دربارهٔ ابوبکر و قدمت چه میگویی؟» زید اظهار‌کرد: «نشنیده‌ام که احدی از خانواده‌ام از آن دو دیده پوشی نماید و جز خوبی دربارهٔ آن ها سخنی نگوید، وقتی که حکومت به آن‌ها ودیعه شد، با عموم به عدل و داد خلق کردند و به قرآن و سنت شغل شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردند».[۲۹]

خاستگاه شیعه
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: جانشینی محمد
بعداز درگذشت محمد، عده ای در حوالی علی ابن ابی‌طالب بودند که او را مطلوب خلافت میدانستند. تمایز این تیم از سایر مسلمین تا فرصت محمد باقر صرفا در محبت به اهل بیت و اطمینان به آمادگی انحصاری آنها برای حکومت مسلمین بود. از آن فرصت کم کم شیعه تحت عنوان عده ای که از ایده ها دینی وی تقلید میکردند درآمد. در طول جعفر راستگو با توسعه مباحث کلامی میان مسلمین و ورود وی بدین مباحث رهروان وی نیز از نظرها کلامی وی تقلید میکردند.تا فرصت محمد باقر کیسانیه نیز در کنار شیعه امامیه وجود داشت. بعداز قتل زید ابن علی ابن حسین که در زمانه جعفر راستگو واقع شد فرقه زیدیه نیز به‌این فرق اضافه شد.[۳۰]

از مجال جعفر راستگو و به جهت دوری وی از سعی برای استحصال به اقتدار سیاسی در سایه جدال در میان امویان و عباسیان فی مابین برنده رهروان وی اطمینان اینگونه بود که تا فرصت قیام قائم آل محمد (که شناخته گردیده خلا) تغییری در شرایط سیاسی شیعه ها ساخت نخواهد شد و به همین استدلال شیعه‌ها دوازده امامی تا سال‌ها بعد از آن همواره از امامان آجل راجع به اینکه قائم میباشند یا این که خیر پرس و جو می‌کردند.[۳۱]

در حال حاضر «شیعه» در اصطلاح به آن توده از مسلمان ها گفته می‌گردد که به خلافت و امامت بلافصل علی معتقدند، و بر این نظریه‌اند که امام و جانشین محمد از روش نصّ دینی انتخاب میشود، و امامت علی و دیگر امامان شیعه نیز از روش نص فقهی اثبات شده است.[۳۲][۳۳]

به گفته مادلونگ، خیر در قرآن و خیر در میثاق مدینه به قریش مقام برتری داده نشده و میثاق مدینه هم طریق جانشینی محمد را معلوم نکرده‌میباشد. با این وجود، طریق کلی جابجایی ارث در سوره نساء تشریح گردیده و در قرآن، نبوت هم به طور موروثی منتقل میگردد. شخصِ درگذشته می‌توانست برای خویش یک «وصیت» بنویسد و یک «وصی» را مسئول اجرای آن نماید. محمد تا پنج سال پایان قدمت هنوز امیدش به داشتن وارثی مذکر را از دست نداده بود و سه سال سپس کنیز قبطی‌اش ماریه پسری به اسم ابراهیم زایید البته این پسر خیلی زود مرد. با پیش بینی مجموع حالت، فاطمه فقط وارث اساسی[الف] محمد و جانشین مشروع وی بود. ادعای شیعه ها بر اساس اینکه محمد علی را وصی — اجراکننده وصیت — خویش کرد قابل تأیید وجود ندارد چون محمد وصیتی به جا نگذاشت. در واقع آحاد احادیث میگویند محمد قصد داشته وصیتی بنویسد و بیشتر آنها تأیید می‌نمایند که قدمت بازدارنده وی شد. شیعه ها براین باوراند وی قصد داشته علی را تحت عنوان وصی خویش منصوب نماید ولی مادلونگ می گوید اشکار میباشد در حالتی‌که محمد اینگونه قصدی داشت، می‌توانست در عصر مریضی‌اش به مکان ابوبکر، علی را تحت عنوان امامِ نماز جماعت گزینش نماید. احتمالاً قدمت بعداز غدیر خم مخالفتش با وصی‌شدن علی را ابراز کرده و محمد به صدق دریافته قدمت خودش را برای جانشینی سفارش داده‌میباشد. شواهد نماد میدهد با استارت مریضی محمد، قدمت همت کرده اقتدار را در اختیار بگیرد البته محمد، ابوبکر را سفارش داده؛ ابوبکر دوست داران متعددی نداشت ولی دوست داستنی بود و در شکل وصی‌شدن ابوبکر، محمد می‌توانست امیدوار باشد که از دستمزد وارثانش پناه خواهد کرد. با این وجود، احادیث می گویند محمد کماکان قصد داشته در لحظه مرگ وصی خویش را مشخص و معلوم نماید، البته مانعش شدند. لحاظ اسلام‌شناسان این میباشد که ابوبکر و علی به یک اندازه شانس وصی‌شدن داشتند.[۳۴]

اثنی عشری
بعد از رحلت حسن عسکری امامیه (که پیش از اینً هم عموماً بعد از رحلت هر امام به مجموعه‌هایی تقسیم می‌شدند) به چهارده فرقه تقسیم شدند که عقاید مختلفی داشتند. بعضا به امامت جعفر اخوی حسن عسکری معتقد شدند. برخی او را غایب گردیده دانستند. برخی فرزند اورا به‌عامل سن معدود فاقد موقعیت امامت دانستند و… شیعه دوازده امامی مدرن یک کدام از آن چهارده فرقه میباشد که به امامت محمد ابن حسن در سن چهار سالگی و غایب بودن صغری در یک سرداب و رابطه وی با عموم از روش چهار نایب تا هفتاد سال و بعد غایب بودن کبرای وی تا قیامت براین مسجد قبا مشهد باوراند.[۲۱]

از دید الاهیات (دانش سخن) روضه خوان موثر (۹۴۸–۱۰۲۲م) (۳۳۶–۴۱۳ق) بود که اکثر اعتقادات مدرن اثنی عشری را تشکیل داد.[۲۲] مثلا بایستگی وجود امام در هر بعد از ظهر و پاکی امام و وجود نص (حدیثی که دلالت بر امامت دوازده نفر از فرزندان علی و فاطمه می‌نماید که هرمورد فرزندان امام قبل می باشند)[۲۳] وی منکرین امامت را کافر دانست[۲۴] و امامان شیعه را از انبیا (به استثنای محمد) رفیعتر می‌دانست و امامان شیعه را در جاری ساختن و تغییر‌و تحول احکام مجاز آدرس مسجد قبا مشهد دانست.[۲۵]

در طی صفویه اثنی‌عشری به وسیله حکومت تحت عنوان آئین اساسی و حکومتی معرفی شد و تغییرات پاره ای در شعائر و عقاید و مناسک آن تولید شد مخصوصاً بوسیله روضه خوان پر رنگ اخباری محمدباقر مجلسی که شیعه اثنی عشری مدرن مو جود در جمهوری اسلامی ایران به آن مجاورت‌خیس رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۶]

اصطلاح رافضی
رافضی اصطلاحی بود که زید ابن علی درباره‌ی اهل کوفه که در واپسین ساعت ها معاش اورا به جهت امتناع از توهین به دو خلیفه ابوبکر و قدمت رخنه‌ کردند به شغل پیروزی.[۲۷] زید به مشقت روافض را که اورا شکاف کرده‌اند ملامت کرد و این اسم را سلفی‌ها تا امروز برای اشاره به شیعه ها دوازده امامی به فعالیت می برند.[۲۸] گروهی از سرانشان در حضور زید عده شدند و گفتند: «آفریدگار تو‌را عفو وبخشش نماید، دربارهٔ ابوبکر و قدمت چه میگویی؟» زید اظهار‌کرد: «نشنیده‌ام که احدی از خانواده‌ام از آن دو دیده پوشی نماید و جز خوبی دربارهٔ آن ها سخنی نگوید، وقتی که حکومت به آن‌ها ودیعه شد، با عموم به عدل و داد خلق کردند و به قرآن و سنت شغل شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردند».[۲۹]

خاستگاه شیعه
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: جانشینی محمد
بعداز درگذشت محمد، عده ای در حوالی علی ابن ابی‌طالب بودند که او را مطلوب خلافت میدانستند. تمایز این تیم از سایر مسلمین تا فرصت محمد باقر صرفا در محبت به اهل بیت و اطمینان به آمادگی انحصاری آنها برای حکومت مسلمین بود. از آن فرصت کم کم شیعه تحت عنوان عده ای که از ایده ها دینی وی تقلید میکردند درآمد. در طول جعفر راستگو با توسعه مباحث کلامی میان مسلمین و ورود وی بدین مباحث رهروان وی نیز از نظرها کلامی وی تقلید میکردند.تا فرصت محمد باقر کیسانیه نیز در کنار شیعه امامیه وجود داشت. بعداز قتل زید ابن علی ابن حسین که در زمانه جعفر راستگو واقع شد فرقه زیدیه نیز به‌این فرق اضافه شد.[۳۰]

از مجال جعفر راستگو و به جهت دوری وی از سعی برای استحصال به اقتدار سیاسی در سایه جدال در میان امویان و عباسیان فی مابین برنده رهروان وی اطمینان اینگونه بود که تا فرصت قیام قائم آل محمد (که شناخته گردیده خلا) تغییری در شرایط سیاسی شیعه ها ساخت نخواهد شد و به همین استدلال شیعه‌ها دوازده امامی تا سال‌ها بعد از آن همواره از امامان آجل راجع به اینکه قائم میباشند یا این که خیر پرس و جو می‌کردند.[۳۱]

در حال حاضر «شیعه» در اصطلاح به آن توده از مسلمان ها گفته می‌گردد که به خلافت و امامت بلافصل علی معتقدند، و بر این نظریه‌اند که امام و جانشین محمد از روش نصّ دینی انتخاب میشود، و امامت علی و دیگر امامان شیعه نیز از روش نص فقهی اثبات شده است.[۳۲][۳۳]

به گفته مادلونگ، خیر در قرآن و خیر در میثاق مدینه به قریش مقام برتری داده نشده و میثاق مدینه هم طریق جانشینی محمد را معلوم نکرده‌میباشد. با این وجود، طریق کلی جابجایی ارث در سوره نساء تشریح گردیده و در قرآن، نبوت هم به طور موروثی منتقل میگردد. شخصِ درگذشته می‌توانست برای خویش یک «وصیت» بنویسد و یک «وصی» را مسئول اجرای آن نماید. محمد تا پنج سال پایان قدمت هنوز امیدش به داشتن وارثی مذکر را از دست نداده بود و سه سال سپس کنیز قبطی‌اش ماریه پسری به اسم ابراهیم زایید البته این پسر خیلی زود مرد. با پیش بینی مجموع حالت، فاطمه فقط وارث اساسی[الف] محمد و جانشین مشروع وی بود. ادعای شیعه ها بر اساس اینکه محمد علی را وصی — اجراکننده وصیت — خویش کرد قابل تأیید وجود ندارد چون محمد وصیتی به جا نگذاشت. در واقع آحاد احادیث میگویند محمد قصد داشته وصیتی بنویسد و بیشتر آنها تأیید می‌نمایند که قدمت بازدارنده وی شد. شیعه ها براین باوراند وی قصد داشته علی را تحت عنوان وصی خویش منصوب نماید ولی مادلونگ می گوید اشکار میباشد در حالتی‌که محمد اینگونه قصدی داشت، می‌توانست در عصر مریضی‌اش به مکان ابوبکر، علی را تحت عنوان امامِ نماز جماعت گزینش نماید. احتمالاً قدمت بعداز غدیر خم مخالفتش با وصی‌شدن علی را ابراز کرده و محمد به صدق دریافته قدمت خودش را برای جانشینی سفارش داده‌میباشد. شواهد نماد میدهد با استارت مریضی محمد، قدمت همت کرده اقتدار را در اختیار بگیرد البته محمد، ابوبکر را سفارش داده؛ ابوبکر دوست داران متعددی نداشت ولی دوست داستنی بود و در شکل وصی‌شدن ابوبکر، محمد می‌توانست امیدوار باشد که از دستمزد وارثانش پناه خواهد کرد. با این وجود، احادیث می گویند محمد کماکان قصد داشته در لحظه مرگ وصی خویش را مشخص و معلوم نماید، البته مانعش شدند. لحاظ اسلام‌شناسان این میباشد که ابوبکر و علی به یک اندازه شانس وصی‌شدن داشتند.[۳۴]