?????? ???? ???? ??? ????

حَلَب دوّمین شهر مالامال جمیعت سوریه بعد از دمشق میباشد که در شمال این مرزوبوم به مسافت ۲۸۰ کیلومتری دمشق جای‌دارد.

تاریخچه
درباره ی اساس‌گذار حلب اختلاف میباشد اما بیشتر مورخان آن را به فرزندان عَمالیق نسبت داده‌اند. بعضا اول ساکنان آن را فرزندان حام بن نوح پسر حضرت نوح دانسته‌اند . این شهر شاهد سکونت اقوام حیثون، آشوری‌ها، مصری‌ها، یونانی‌ها و رومی‌ها مسجد قبا مشهد بوده میباشد.[۱]

لذا هرمورد از این اقوام آن را به نامی می‌خوانده‌اند، حیثون آن را «حلبا و حلباس»، آشوریان «حلوان»، یونانیان «باروا» و مصریان آن را «حلب» خوانده‌اند. در قرن ها اسلامی این شهر به «حلب الشَهبا»پر اسم و رسم بوده (احتمالا به منجر وجود سنگ مشهور به اشهب در ساختمان‌های شهر) و فعلا نیز گاهی این اسم در پژوهش ها تازه به فعالیت می‌رود.[۲] حلب در سال ۱۷ هجری به وسیله ابوعبیده جراح و به فرماندهی عَیّاض بن غَنم فَهْری به صلح فتح شد. شهر، در آن فرصت هفت دروازه داشت و پیرامون آن دیواری سفت کشیده گردیده بود.[۳] بعد از فتح این شهر توسط مسلمانها، مسیحیان به مراقبت کلیساها و اعمال آداب و رسوم خویش مجاز شدند اما بعضا از کنیسه ها(عبادتگاه‌ها ) آن ها با صلح، به آدرس مسجد قبا مشهد مسجد تبدیل شد.

حلب در قرن ها چهارم و پنجم هجری قمری که در اختیار بنی‌‌مِرداس از حمدانیان قرار گرفت، رونق بسزایی یافت. سیف الدوله حَمْدانی آن جا را پایتخت خود قرار بخشید، به عمران و آبادانی آن کارایی گماشت. درین روزگار شهر حلب، همواره آیتم طمع رومیان بود قلعه بسیار مستحکم آن که تحت عنوان پایگاه فرماندهی سیف‌الدوله، شرایط خاص نظامی و استراتژیک به حلب بخشیده بود؛ بازدارنده عمده‌ای برای کسب رومیان به شهر محسوب رزرو مسجد قبا مشهد میشد.

در روزگار ایوبی‌ها، حلب یکی‌از مقر‌های اصلی نظامی مسلمان ها علیه صلیبی‌ها بود و حتی یک توشه نیز از سوی آن‌ها تسخیر گشت. در زمان مغول به تصرف آن‌ها در آمد و بیشتر آن ویران و باقی مانده آن در زمان تیمور دستخوش تخریب و ویرانی شماره تلفن مسجد قبا مشهد شد.[۴]

در زمان عثمانی این شهر مجدد رونق گرفته و یکی‌از مرکزها نظامی و اساسی آنها شد. با نقطه پایان یافتن نزاع جهانی اولیه و تقسیم مرزوبوم‌های زیر سلطه عثمانی، این شهر همچون بقیه شهرهای سوریه، مستعمره فرانسه شوید. فعلا شهر حلب با اثرها فراوان تاریخی خویش یک کدام از مرکز ها توریستی و بسیار جالب برای جهانگردان میباشد. شایان اعلام کردن میباشد که حلب در قبلی یک کدام از مرکز ها شیعه بوده میباشد. نفوذ تشیع در آن را بایستی به زمانه ابوذر غفاری و حضور او در شام یا این که سفر آل ابی شعبه از عراق به آن مملکت گشوده گردانید. در زمان بنی‌حمدان و بنی‌مرداس تا حدودی فاطمی‌ها شیعه را درین شهر توسعه و گسترش دادند. متاسفانه در طی تاریخ، جمعیت شیعه این شهر به خیال قتل‌عام آنها بوسیله حکومت‌های متعصب و نیز هجرت علمای شیعه حیطه به عراق و بقیه نقاط از دربین رفته[۵] و در حال حاضر نیز بیشتر عموم آن سنی بوده و شیعه چندانی ندارد. حلب، راءس استان حلب میباشد که جمعیت آن بر طبق سرشماری ۲۰۰۲م موازی با ۱۳۸۱ ش، چهار میلیون نفر میباشد.

اماکن زیارتی و مذهبی حلب
مشهد الحسین علیه‌السلام
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: مشهد النقطه
مسجدالنُقطه و یا این که مشهدالحسین از زیارتگاه‌های شیعه ها در حلب در سوریه میباشد. این زیارتگاه در مکانی ایجاد شده است که گفته می شود رمز امام حسین(ع) به هنگام جابجایی از کربلا به دمشق در آنجا، بر سنگی قرار داده گردیده‌است و یک سری قطره از خون راز حضرت بر آن سنگ سرازیر شد‌ه‌است.[۶]

مشهد المحسن بن الحسین علیه‌السلام
نوشته ی علمیٔ اساسی: مشهد السقط
مَشهَدالسِقط یا این که مشهد محسن بن الحسین از اماکن زیارتی شیعه ها در حلب میباشد. این سازه در ۳۰۰ متری مشهدالنقطه قراردارد و اولیه توشه در سال ۳۵۱ق به فرمان سیف الدوله حمدانی تاسیس شده است. این مرقد به فرزندی از امام حسین(ع) به اسم محسن منسوب میباشد که مادرش او‌را دراین جا سقط نموده است. اما در منابع تاریخی فرزندی بدین اسم به امام حسین(ع) نسبت داده نشده میباشد.

بقعه ابن شهرآشوب و قبور علمای بنی زهره
این حرم که در بیست متری جنوب مشهد النقطة جای دارد، بسیار خرد و توسط نیم دیواره‌ای به بعدها ۵* ۵ متر تسلط گردیده‌است. در این مکان علمای بزرگی مدفون گردیده‌اند. بر این قبور سنگ قبرهایی با خط کوفی از سده‌های سوم و چهارم هجری چشم میشوند که اکثر وقت ها شکسته و منهدم گردیده و بر این کتیبه‌ها اسم آن ها مذکور میباشد. یکی علما شیعه یعنی ابن شهرآشوب صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم مناقب آل ابی طالب و «عمرو بن صلاح حلبی» یکی زهاد و فقهای اسلام در‌این چهار دیواری متروک و مخروبه، که اعتنا هیچ کس را به خویش جلب نمی‌نماید مدفون میباشند. یه خرده زیر‌خیس یعنی در پنجاه متری جنوب این جای چهار دیواری کوتاه دیگری میباشد که در آن علمای بنی زهره از مشهور‌ترین قبایل شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری به خاک امانت گردیده‌اند. در این مکان نیز سنگ‌های قبور آنها که به خط کوفی آن سده‌هاست بسیار شکسته و منهدم گردیده و به صورت متفرق بر آن قبور ریخته گردیده‌اند. درین بقعه، «بهاءالدین بن زهرة بن احمد حلبی»، «احمد حسین اسحاقی»- شعر سرا و ادیب و حافظ قرآن-، «ابن منیر طرابلسی»- شعر سرا دارای شهرت شام و ابوالمکارم حمزة بن زهره حلبی صاحب و مالک کتاب الغُنیه متوفای ۵۸۵ق مدفون میباشند. در پیشرفت اخیر مسجد النُقطه که به تلاش روحانی ابراهیم نصرالله انجام یافته، این قبور نیز در درون محوطه آیتم توسعه و گسترش واقع شده است.

بقاع شهید روحانی شهاب‌الدّین سهروردی
نوشته ی علمیٔ مهم: شهاب‌الدین سهروردی
شَهاب‌‌الدین یحیی سُهرَوَردی(۵۴۹ق-۵۸۷ق) دارای اسم و رسم به روحانی‌ اِشْراق، از فیلسوفان نام دار مسلمان و مؤسس فلسفه اشراق. او در قضیه فلسفه و حکمت اسلامی اثر ها زیادی داراست که مهم ترین آن‌ها، کتاب حکمة الاشراق میباشد. او بعداز سفرهای بسیار و استخراج و انتشار دانش، عازم حلب شد و آنجا به سبب ساز بدخواهی گروهی از عالمان اهل سنت، به وسیله ملک‌ظواهر پسر صلاح‌الدین ایوبی، در سال ۵۸۷ق در زندان وفات یافت. سهروردی در زمان آخری معاش خویش، با دقت به علم و نبوغش ، به دربار حکم کننده حلب، ملک ظواهر روش یافت. اما بی پردگی و بی احتیاطی سهروردی در ذکر اعتقاداتش، معاندان فراوانی را برای وی صحیح کرد؛ و شهاب‌الدین را ملحد و ادله انحراف ملک‌ظواهر می‌‌دانستند. ملک‌ظواهر به امر پدرش صلاح الدین ایوبی، سهروردی را به زندان انداخت و از طعام محروم کرد. بالاخره روز آدینه پایان ماه ذی‌الحجة سال ۵۸۷ق جسد سهروردی را از زندان خارج آوردند. در حال حاضر حرم این شهید در سمت شمال غربی میدان باب الفَرَج باطن جامع سهروردی جای‌دارد. این جامع بسیار خرد بوده و کمتر در معرض روءیت کرد میباشد. در درون شبستان و سمت چپ آن بقاع سهروردی میباشد که سنگ قبر کوچکی دارااست. بر بالای این قبر شرحی مختصر از معاش این فیلسوف اهل ایران و جای به دنیا آمدن و رویش وی در جمهوری اسلامی ایران به کتابت در آمده میباشد.

حَلَب دوّمین شهر مالامال جمیعت سوریه بعد از دمشق میباشد که در شمال این مرزوبوم به مسافت ۲۸۰ کیلومتری دمشق جای‌دارد.

تاریخچه
درباره ی اساس‌گذار حلب اختلاف میباشد اما بیشتر مورخان آن را به فرزندان عَمالیق نسبت داده‌اند. بعضا اول ساکنان آن را فرزندان حام بن نوح پسر حضرت نوح دانسته‌اند . این شهر شاهد سکونت اقوام حیثون، آشوری‌ها، مصری‌ها، یونانی‌ها و رومی‌ها مسجد قبا مشهد بوده میباشد.[۱]

لذا هرمورد از این اقوام آن را به نامی می‌خوانده‌اند، حیثون آن را «حلبا و حلباس»، آشوریان «حلوان»، یونانیان «باروا» و مصریان آن را «حلب» خوانده‌اند. در قرن ها اسلامی این شهر به «حلب الشَهبا»پر اسم و رسم بوده (احتمالا به منجر وجود سنگ مشهور به اشهب در ساختمان‌های شهر) و فعلا نیز گاهی این اسم در پژوهش ها تازه به فعالیت می‌رود.[۲] حلب در سال ۱۷ هجری به وسیله ابوعبیده جراح و به فرماندهی عَیّاض بن غَنم فَهْری به صلح فتح شد. شهر، در آن فرصت هفت دروازه داشت و پیرامون آن دیواری سفت کشیده گردیده بود.[۳] بعد از فتح این شهر توسط مسلمانها، مسیحیان به مراقبت کلیساها و اعمال آداب و رسوم خویش مجاز شدند اما بعضا از کنیسه ها(عبادتگاه‌ها ) آن ها با صلح، به آدرس مسجد قبا مشهد مسجد تبدیل شد.

حلب در قرن ها چهارم و پنجم هجری قمری که در اختیار بنی‌‌مِرداس از حمدانیان قرار گرفت، رونق بسزایی یافت. سیف الدوله حَمْدانی آن جا را پایتخت خود قرار بخشید، به عمران و آبادانی آن کارایی گماشت. درین روزگار شهر حلب، همواره آیتم طمع رومیان بود قلعه بسیار مستحکم آن که تحت عنوان پایگاه فرماندهی سیف‌الدوله، شرایط خاص نظامی و استراتژیک به حلب بخشیده بود؛ بازدارنده عمده‌ای برای کسب رومیان به شهر محسوب رزرو مسجد قبا مشهد میشد.

در روزگار ایوبی‌ها، حلب یکی‌از مقر‌های اصلی نظامی مسلمان ها علیه صلیبی‌ها بود و حتی یک توشه نیز از سوی آن‌ها تسخیر گشت. در زمان مغول به تصرف آن‌ها در آمد و بیشتر آن ویران و باقی مانده آن در زمان تیمور دستخوش تخریب و ویرانی شماره تلفن مسجد قبا مشهد شد.[۴]

در زمان عثمانی این شهر مجدد رونق گرفته و یکی‌از مرکزها نظامی و اساسی آنها شد. با نقطه پایان یافتن نزاع جهانی اولیه و تقسیم مرزوبوم‌های زیر سلطه عثمانی، این شهر همچون بقیه شهرهای سوریه، مستعمره فرانسه شوید. فعلا شهر حلب با اثرها فراوان تاریخی خویش یک کدام از مرکز ها توریستی و بسیار جالب برای جهانگردان میباشد. شایان اعلام کردن میباشد که حلب در قبلی یک کدام از مرکز ها شیعه بوده میباشد. نفوذ تشیع در آن را بایستی به زمانه ابوذر غفاری و حضور او در شام یا این که سفر آل ابی شعبه از عراق به آن مملکت گشوده گردانید. در زمان بنی‌حمدان و بنی‌مرداس تا حدودی فاطمی‌ها شیعه را درین شهر توسعه و گسترش دادند. متاسفانه در طی تاریخ، جمعیت شیعه این شهر به خیال قتل‌عام آنها بوسیله حکومت‌های متعصب و نیز هجرت علمای شیعه حیطه به عراق و بقیه نقاط از دربین رفته[۵] و در حال حاضر نیز بیشتر عموم آن سنی بوده و شیعه چندانی ندارد. حلب، راءس استان حلب میباشد که جمعیت آن بر طبق سرشماری ۲۰۰۲م موازی با ۱۳۸۱ ش، چهار میلیون نفر میباشد.

اماکن زیارتی و مذهبی حلب
مشهد الحسین علیه‌السلام
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: مشهد النقطه
مسجدالنُقطه و یا این که مشهدالحسین از زیارتگاه‌های شیعه ها در حلب در سوریه میباشد. این زیارتگاه در مکانی ایجاد شده است که گفته می شود رمز امام حسین(ع) به هنگام جابجایی از کربلا به دمشق در آنجا، بر سنگی قرار داده گردیده‌است و یک سری قطره از خون راز حضرت بر آن سنگ سرازیر شد‌ه‌است.[۶]

مشهد المحسن بن الحسین علیه‌السلام
نوشته ی علمیٔ اساسی: مشهد السقط
مَشهَدالسِقط یا این که مشهد محسن بن الحسین از اماکن زیارتی شیعه ها در حلب میباشد. این سازه در ۳۰۰ متری مشهدالنقطه قراردارد و اولیه توشه در سال ۳۵۱ق به فرمان سیف الدوله حمدانی تاسیس شده است. این مرقد به فرزندی از امام حسین(ع) به اسم محسن منسوب میباشد که مادرش او‌را دراین جا سقط نموده است. اما در منابع تاریخی فرزندی بدین اسم به امام حسین(ع) نسبت داده نشده میباشد.

بقعه ابن شهرآشوب و قبور علمای بنی زهره
این حرم که در بیست متری جنوب مشهد النقطة جای دارد، بسیار خرد و توسط نیم دیواره‌ای به بعدها ۵* ۵ متر تسلط گردیده‌است. در این مکان علمای بزرگی مدفون گردیده‌اند. بر این قبور سنگ قبرهایی با خط کوفی از سده‌های سوم و چهارم هجری چشم میشوند که اکثر وقت ها شکسته و منهدم گردیده و بر این کتیبه‌ها اسم آن ها مذکور میباشد. یکی علما شیعه یعنی ابن شهرآشوب صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم مناقب آل ابی طالب و «عمرو بن صلاح حلبی» یکی زهاد و فقهای اسلام در‌این چهار دیواری متروک و مخروبه، که اعتنا هیچ کس را به خویش جلب نمی‌نماید مدفون میباشند. یه خرده زیر‌خیس یعنی در پنجاه متری جنوب این جای چهار دیواری کوتاه دیگری میباشد که در آن علمای بنی زهره از مشهور‌ترین قبایل شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری به خاک امانت گردیده‌اند. در این مکان نیز سنگ‌های قبور آنها که به خط کوفی آن سده‌هاست بسیار شکسته و منهدم گردیده و به صورت متفرق بر آن قبور ریخته گردیده‌اند. درین بقعه، «بهاءالدین بن زهرة بن احمد حلبی»، «احمد حسین اسحاقی»- شعر سرا و ادیب و حافظ قرآن-، «ابن منیر طرابلسی»- شعر سرا دارای شهرت شام و ابوالمکارم حمزة بن زهره حلبی صاحب و مالک کتاب الغُنیه متوفای ۵۸۵ق مدفون میباشند. در پیشرفت اخیر مسجد النُقطه که به تلاش روحانی ابراهیم نصرالله انجام یافته، این قبور نیز در درون محوطه آیتم توسعه و گسترش واقع شده است.

بقاع شهید روحانی شهاب‌الدّین سهروردی
نوشته ی علمیٔ مهم: شهاب‌الدین سهروردی
شَهاب‌‌الدین یحیی سُهرَوَردی(۵۴۹ق-۵۸۷ق) دارای اسم و رسم به روحانی‌ اِشْراق، از فیلسوفان نام دار مسلمان و مؤسس فلسفه اشراق. او در قضیه فلسفه و حکمت اسلامی اثر ها زیادی داراست که مهم ترین آن‌ها، کتاب حکمة الاشراق میباشد. او بعداز سفرهای بسیار و استخراج و انتشار دانش، عازم حلب شد و آنجا به سبب ساز بدخواهی گروهی از عالمان اهل سنت، به وسیله ملک‌ظواهر پسر صلاح‌الدین ایوبی، در سال ۵۸۷ق در زندان وفات یافت. سهروردی در زمان آخری معاش خویش، با دقت به علم و نبوغش ، به دربار حکم کننده حلب، ملک ظواهر روش یافت. اما بی پردگی و بی احتیاطی سهروردی در ذکر اعتقاداتش، معاندان فراوانی را برای وی صحیح کرد؛ و شهاب‌الدین را ملحد و ادله انحراف ملک‌ظواهر می‌‌دانستند. ملک‌ظواهر به امر پدرش صلاح الدین ایوبی، سهروردی را به زندان انداخت و از طعام محروم کرد. بالاخره روز آدینه پایان ماه ذی‌الحجة سال ۵۸۷ق جسد سهروردی را از زندان خارج آوردند. در حال حاضر حرم این شهید در سمت شمال غربی میدان باب الفَرَج باطن جامع سهروردی جای‌دارد. این جامع بسیار خرد بوده و کمتر در معرض روءیت کرد میباشد. در درون شبستان و سمت چپ آن بقاع سهروردی میباشد که سنگ قبر کوچکی دارااست. بر بالای این قبر شرحی مختصر از معاش این فیلسوف اهل ایران و جای به دنیا آمدن و رویش وی در جمهوری اسلامی ایران به کتابت در آمده میباشد.