یادگرفتن نظامی
در مصر
بعد از قیام ۱۵ خرداد ماه، چمران و دیگر اعضای اساسی شاخه نهضت آزادی جمهوری اسلامی ایران در آن سوی مرز، پیکار مسلحانه را راهحل قابل قبولی برای پیکار با حکومت پادشاه دانستند و تصمیم گرفتند با تشکیل پایگاهی در کشورهای عربی (الجزایر و مصر)، گروهی از جوارح را برای فراگیری نزاع مسلحانه بهاین کشورها اعزام نمایند. در ادامه این تصمیم، چمران و ابراهیم یزدی در ملاقاتی با سرکنسول مصر در واشنگتن، از دعوت او برای مسافرت به مصر استقبال نمودند و با سفیر مصر در سوئیس نیز مذاکراتی کردند. در ۱۳۴۳ش/۱۹۶۴ اول هیئت اعزامی با تیتر «سازمان منحصربهفرد اتحاد و فعالیت» (سماع) برای فراگیری راهی مسجد قبا مشهد مصر شد.[۱۲]
در لبنان
اپهای آموزشی در مصر تا ۱۳۴۵ش ادامه یافت اما به جهت پیکارِ تبلیغاتی مصر علیه تمامیت ارضی کشور ایران، ارتباط ها «سماع» با دولت مصر تیره شد و ستاد عملیات به لبنان منتقل گشت. استقرار در لبنان نیز طولی نکشید، چون پیکار شش روزه اعراب و اسرائیل (۱۹۶۷) اوضاع و احوال لبنان را آشفته کرد و علاوه بر آن تیرگی ارتباط ها کشور ایران و لبنان در ۱۳۴۶ش، که به جدا ارتباط دو سرزمین انجامید، ادامه کار اعضای نهضت را غیر ممکن تشکیل داد و در فیض فشارِ دولت لبنان، آنها ناچار به رخنه این آدرس مسجد قبا مشهد میهن شدند.
حضور در لبنان
چمران به امریکا رجوع و برگشت، البته در اواخر ۱۳۴۹ش توشه دیگر برای ادامه نزاع سیاسی و به دعوت امام موسی صدر، رهبر شیعه ها لبنان، راهی لبنان شد و در جنوب آن اقامت گزید و از همانجا با فلسطینیها در زمینه رزرو مسجد قبا مشهد ی بود.
احداث حرکة المحرومین
وی با همیاری امام موسی صدر «حرکة المحرومین» و شاخه نظامی آن، تکان اَمَل، را محور ریزی کرد و مدیر مکتب صنعتی جبل استدلال را در صور عهده دار شد. بعد از ربوده شدن امام موسی صدر، چمران تحت عنوان یکی اعضای اساسی رهبری حرکةالمحرومین شماره تلفن مسجد قبا مشهد برگزیده شد.[۱۳]
دیگر شغلها
وی در اقامت هشت سالهاش در لبنان، بیشتر اتفاق ها سیاسی و انقلابی آنجا را ذیل لحاظ داشت. او در راس حرکت امل در جنوب شرقی بیروت در حوزه شِیاح، از بخشها فقیرنشین شیعهها، مجدّانه عمل می کرد و برای تربیت جوان ها مسلمانِ شیعه و ارائه درسهای اسلامی، سازمانهای اسلامی دانشجو ها را در بیروت و شهرهای جنوبی لبنان، به طرز انجمنهای اسلامی دانشجو یان، تأسیس کرد که بعد ها جوان هاِ این مرکزها هسته نخستین حرکة المحرومین را به وجود آوردند.[۱۴] چمران در یاری به عموم حاجتمند لبنان نیز نقش مؤثری داشت، مثلا در صور برای شیعهها بینوا سوله قالی بافی دایر کرد.[۱۵]
حضور در کشورایران
بعداز موفقیت انقلاب اسلامی (بهمن ۱۳۵۷ش)، چمران بعد از ۲۳ سال هجران از وطن به کشور ایران رجوع. اولیه مبادرت وی فعالسازی اولی زمان یادگرفتن سپاه پاسداران بود که خویش تربیت جوارح را پذیرفت و بعد از انتصاب به سمت معاونت در آغاز وزیر، به حل و فصل مسائل بخشها بحرانی مملکت پرداخت.[۱۶]
در کردستان
با سپری شد هشت روز از برد انقلاب اسلامی، آشوب و نزاع مسلحانه در کردستان استارت شد و چمران به همدم سرتیپ فلاحی، فرمانده نیروی زمینی، مأموریت یافت تا با روشهای مسالمت آمیز معضل را رفع کند. وی بعداز حل وفصل موضوع مریوان، مأمور آهسته سازی پاوه و دیگر شهرهای کردستان شد. غائله کردستان عاقبت با ورود ارتش به حوزه و استقامت چمران و نیروهای محلی فروکش کرد.[۱۷]
وزیر هواخواهی
چمران بعد از برگشت به طهران به سفارش شورای انقلاب و به دستور امام خمینی در آبان ۱۳۵۸ش به وزارت جانبداری منصوب شد. وی اپلیکیشنهایی را برای تحول و اصلاح در ارتش پی ریزی کرد که یکی مهمترین آنان اعتنا به صنعت های و پژوهش ها دفاعی بود.[۱۸] او همینطور یکی سه عضو هیئتی بود که بعد از برقراری متانت نسبی در کردستان، برای اصلاحات و سازندگی و مذاکرات سیاسی با گروهها و عموم کردستان راهی حیطه شدند.[۱۹]
نماینده مجلس
چمران، در اول به دور انتخابات مجلس شورای اسلامی، با بیش تر از یک میلیون رأی به نمایندگی عموم طهران گزینش شد و براساس حکم امام خمینی در اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ش، نماینده و مشاور رهبر انقلاب در شورای بهتر مدد شد.[۲۰] چمران براساس تجربیات نظامیاش قبل از آغاز مبارزه عراق با کشور ایران، با دقت به ناامنی مرزها به ویژه مرزهای غربی، توصیه تشکیل لشکرهایی ده هزار نفری از نیروهای مردمی را بخشید که به ثبت شورای انقلاب رسید و ارتش نیز مکلف به همیاری شد، اما به باعث موافق نبودن مدیریت ستاد مشترک وقت، این طرح به عقب افتاد.[۲۱]
یادگرفتن نظامی
در مصر
بعد از قیام ۱۵ خرداد ماه، چمران و دیگر اعضای اساسی شاخه نهضت آزادی جمهوری اسلامی ایران در آن سوی مرز، پیکار مسلحانه را راهحل قابل قبولی برای پیکار با حکومت پادشاه دانستند و تصمیم گرفتند با تشکیل پایگاهی در کشورهای عربی (الجزایر و مصر)، گروهی از جوارح را برای فراگیری نزاع مسلحانه بهاین کشورها اعزام نمایند. در ادامه این تصمیم، چمران و ابراهیم یزدی در ملاقاتی با سرکنسول مصر در واشنگتن، از دعوت او برای مسافرت به مصر استقبال نمودند و با سفیر مصر در سوئیس نیز مذاکراتی کردند. در ۱۳۴۳ش/۱۹۶۴ اول هیئت اعزامی با تیتر «سازمان منحصربهفرد اتحاد و فعالیت» (سماع) برای فراگیری راهی مسجد قبا مشهد مصر شد.[۱۲]
در لبنان
اپهای آموزشی در مصر تا ۱۳۴۵ش ادامه یافت اما به جهت پیکارِ تبلیغاتی مصر علیه تمامیت ارضی کشور ایران، ارتباط ها «سماع» با دولت مصر تیره شد و ستاد عملیات به لبنان منتقل گشت. استقرار در لبنان نیز طولی نکشید، چون پیکار شش روزه اعراب و اسرائیل (۱۹۶۷) اوضاع و احوال لبنان را آشفته کرد و علاوه بر آن تیرگی ارتباط ها کشور ایران و لبنان در ۱۳۴۶ش، که به جدا ارتباط دو سرزمین انجامید، ادامه کار اعضای نهضت را غیر ممکن تشکیل داد و در فیض فشارِ دولت لبنان، آنها ناچار به رخنه این آدرس مسجد قبا مشهد میهن شدند.
حضور در لبنان
چمران به امریکا رجوع و برگشت، البته در اواخر ۱۳۴۹ش توشه دیگر برای ادامه نزاع سیاسی و به دعوت امام موسی صدر، رهبر شیعه ها لبنان، راهی لبنان شد و در جنوب آن اقامت گزید و از همانجا با فلسطینیها در زمینه رزرو مسجد قبا مشهد ی بود.
احداث حرکة المحرومین
وی با همیاری امام موسی صدر «حرکة المحرومین» و شاخه نظامی آن، تکان اَمَل، را محور ریزی کرد و مدیر مکتب صنعتی جبل استدلال را در صور عهده دار شد. بعد از ربوده شدن امام موسی صدر، چمران تحت عنوان یکی اعضای اساسی رهبری حرکةالمحرومین شماره تلفن مسجد قبا مشهد برگزیده شد.[۱۳]
دیگر شغلها
وی در اقامت هشت سالهاش در لبنان، بیشتر اتفاق ها سیاسی و انقلابی آنجا را ذیل لحاظ داشت. او در راس حرکت امل در جنوب شرقی بیروت در حوزه شِیاح، از بخشها فقیرنشین شیعهها، مجدّانه عمل می کرد و برای تربیت جوان ها مسلمانِ شیعه و ارائه درسهای اسلامی، سازمانهای اسلامی دانشجو ها را در بیروت و شهرهای جنوبی لبنان، به طرز انجمنهای اسلامی دانشجو یان، تأسیس کرد که بعد ها جوان هاِ این مرکزها هسته نخستین حرکة المحرومین را به وجود آوردند.[۱۴] چمران در یاری به عموم حاجتمند لبنان نیز نقش مؤثری داشت، مثلا در صور برای شیعهها بینوا سوله قالی بافی دایر کرد.[۱۵]
حضور در کشورایران
بعداز موفقیت انقلاب اسلامی (بهمن ۱۳۵۷ش)، چمران بعد از ۲۳ سال هجران از وطن به کشور ایران رجوع. اولیه مبادرت وی فعالسازی اولی زمان یادگرفتن سپاه پاسداران بود که خویش تربیت جوارح را پذیرفت و بعد از انتصاب به سمت معاونت در آغاز وزیر، به حل و فصل مسائل بخشها بحرانی مملکت پرداخت.[۱۶]
در کردستان
با سپری شد هشت روز از برد انقلاب اسلامی، آشوب و نزاع مسلحانه در کردستان استارت شد و چمران به همدم سرتیپ فلاحی، فرمانده نیروی زمینی، مأموریت یافت تا با روشهای مسالمت آمیز معضل را رفع کند. وی بعداز حل وفصل موضوع مریوان، مأمور آهسته سازی پاوه و دیگر شهرهای کردستان شد. غائله کردستان عاقبت با ورود ارتش به حوزه و استقامت چمران و نیروهای محلی فروکش کرد.[۱۷]
وزیر هواخواهی
چمران بعد از برگشت به طهران به سفارش شورای انقلاب و به دستور امام خمینی در آبان ۱۳۵۸ش به وزارت جانبداری منصوب شد. وی اپلیکیشنهایی را برای تحول و اصلاح در ارتش پی ریزی کرد که یکی مهمترین آنان اعتنا به صنعت های و پژوهش ها دفاعی بود.[۱۸] او همینطور یکی سه عضو هیئتی بود که بعد از برقراری متانت نسبی در کردستان، برای اصلاحات و سازندگی و مذاکرات سیاسی با گروهها و عموم کردستان راهی حیطه شدند.[۱۹]
نماینده مجلس
چمران، در اول به دور انتخابات مجلس شورای اسلامی، با بیش تر از یک میلیون رأی به نمایندگی عموم طهران گزینش شد و براساس حکم امام خمینی در اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ش، نماینده و مشاور رهبر انقلاب در شورای بهتر مدد شد.[۲۰] چمران براساس تجربیات نظامیاش قبل از آغاز مبارزه عراق با کشور ایران، با دقت به ناامنی مرزها به ویژه مرزهای غربی، توصیه تشکیل لشکرهایی ده هزار نفری از نیروهای مردمی را بخشید که به ثبت شورای انقلاب رسید و ارتش نیز مکلف به همیاری شد، اما به باعث موافق نبودن مدیریت ستاد مشترک وقت، این طرح به عقب افتاد.[۲۱]
آدرس مسجد قبا مشهد و راهنمای مراجعه به این مسجد