سیاست فرنگی
رابطه ها اولجایتو با خان اردوی زرین یا این که آلتین اردو (ه م) در دشت قپچاق، ابتدا از صمیم قلب بود [۲۶]. البته ازبک خان (ه م) جانشین توقتا، ادعای گذشته خانات آلتین اردو را که اران و آذربایجان را بخشی از قلمرو خویش میپنداشتند، تجدید کرد؛ به خصوص در اواخر حیات اولجایتو ارتباط ها وی با خان اردوی زرین طاقت فرسا رو به تیرگی بنیان. در ۷۱۵ق /۱۳۱۵م، پدر اغول از اردوی زرین بعداز آنکه خوارزم را به باد غارت بخشید، به اولجایتو هواخواهی پیروزی و بهاین سان، بین ایلخان کشورایران و ازبک، بدگمانی به وجود آمد، اما عاقبت پدر اغول به امر اولجایتو به قتل رسید و ارتباط ها وی با ازبک رو به بهبود مسجد قبا مشهد بنیان.[۲۷].
ارتباط با ممالک مصر
گران قدرترین معاند ایلخانان در کشورایران دراین بعد از ظهر مملوکان مصر بودند. اولجایتو در اوایل فرمانروایی کوشید تا رابطه ها صمیمانه با آنها برقرار نماید [۲۸] و طی طومارای که در تاریخ وصاف [۲۹] آمده، به وعد و وعید پیش آمد. این شغل سبب ساز شد نوقتا، خان اردوی زرین در تحریک پادشاه مصر به یورش به قلمرو ایلخانان آدرس مسجد قبا مشهد توفیقی نیابد.
صرفا لشکرکشی اولجایتو به قلمرو مملوکان، در ۷۱۲ق /۱۳۱۲م اتفاق افتاد. در سال جاری ملک الناصر محمدبن قلاوون به قتل معارضان خویش دست گشود و قراسنقر حکم دهنده دمشق، جمال الدین افرم، والی حلب و برخی دیگر از امرای شام به اولجایتو حمایت بردند و اورا به لشکرکشی به شام واداشتند. به ماجرا منابع اهل ایران اولجایتو به رحبه لشکر کشید و قلعة آنجا را گشود و به بغداد برگشت [۳۰]، البته به ماجرا ابوالفدا [۳۱] - که خویش در آن مجال والی حماه بود - اولجایتو به منجر پایداری مدافعان و نیز قحطی، عمل محاصره قلعه را بعد از یک ماه رها رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۳۲].
ارتباط با مسیحیان اروپا
ایلخانان جمهوری اسلامی ایران، از به عبارتی شروع فرمانروایی برای تقابل با ممالیک مصر میکوشیدند تا با پادشاهان مسیحی اروپا متحد شوند. اولجایتو نیز همین نحوه پدرش ارغون و برادرش غازان را پی شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفت.
او نخست حکومت، دو سفیر نزد پاپ کلمان پنجم، فیلیپ لوبل، سلطان فرانسه و ادوارد دوم، شاه انگلستان ارسال کرد. ایلخان در طومارای به فیلیپ لوبل، فرمان روا فرانسه از وی خواست که بر ضد معاند مشترک، یعنی ممالیک مصر متحد شوند.از جواب فیلیپ لوبل بهاین طومار، درایت در اختیار وجود ندارد [۳۳]. ادوارد دوم، شاه انگلستان نیز در سال ۷۰۷ق /۱۳۰۷م دو طومار به ایلخان نوشت. پاپ کلمان پنجم نیز در طومارای که در ۶ رمضان ۷۰۷ق /۱ مارس ۱۳۰۸م به اولجایتو نوشت، از او خواست هنگام ورود جنگجویان مسیحی به ارمنستان، اسب و آذوقه در چنگ آن ها گذارد و خویش با صد هزار سوار آنها را در تسخیر ارض مقدس امداد رساند[۳۴]. از این طومارها پیداست که اروپای مسیحی تصور صدق از حال و روز شرق، به ویژه ایلخانان جمهوری اسلامی ایران و گرایشهای فقهی آنها نداشتند؛ چه، بیان کننده گمان میکردند که اولجایتو مسیحی میباشد و در اشاعه آیین مسیح می کوشد، هم اکنون آنکه وی خویش را چنان مسلمانی میپنداشت که مصریان مسلمان را به سستی در ایمان مجرم می کرد و همو در ۷۱۴ق /۱۳۱۴م به قتل ۳ راهب در تبریز و ارزنجان امر بخشید [۳۵]. به هر درحال حاضر اتحاد اولجایتو با دولتهای مسیحی اروپایی هیچ وقت تحقق نیافت [۳۶]
اولجایتو با ا¸ندرونیکوس دوم، امپراتور روم شرقی ارتباط ها از صمیم قلب داشت و امپراتور برای محافظت قلمرو خویش از یورشهای ترکمانان آسیای صغیر و کیلیکیه، با ایلخان کشورایران عهد و پیمان اتحاد بست و خواهر خویش، مریم را بدو به زنی بخشید. اولجایتو نیز برای رویا رویی با حاکمان سوراخ آناتولی، ۳۰ هزار سپاهی به مرزهای غربی آسیای صغیر روانه کرد؛ با اینهمه، ترکان کم کم قلمرو خویش را توسعه و گسترش دادند.[۳۷].
مذهب
اولجایتو در کودکی، به دست مامان مسیحی خویش اروک خاتون و برای تبرک از پاپ نیکولاوس چهارم، به اسم نیکولاوس غسل تعمید داده شد؛ ولی آن گاه به آئین بودایی درآمد [۳۸] و هنگامی برادرش غازان خان اسلام آورد، وی که دراین مجال ولیعهد و حکمران خراسان بود، مسلمان شد و مانند برادرش مذهب حنفی تفویض کرد.[۳۹].
رغبت به مذهب شافعی
غازانخان در اواخر قدمت برای زیارت بقعه امام علی(ع) به نجف رفت و در همانجا به تشیع رغبت یافت و دستور اعطا کرد خطبه به اسم اهل بیت بخوانند؛ ولی بعداز درگذشت غازان و جلوس اولجایتو، حنفیان، ایلخان نو را بر آن داشتند که خطبه و سکه به اسم خلفای راشدین نماید و از همین مجال، رقابت در بین فرقههای متفاوت مذهبی در دربار ایلخان بالازد و هرمورد میکوشیدند تا اولجایتو را به کیش خویش درآورند.[۴۰]. دراین دربین خواجه رشیدالدین که مذهب شافعی داشت [۴۱]، مولانا نظام الدین عبدالملک مراغهای شافعی را عمل «قضاء مرزوبوم کشور ایران» اعطا کرد و اولجایتو نیز زیرا چیرگی نظام الدین را در مباحثه با علمای فرقههای دیگر بدید، مذهب شافعی سپردن کرد و از آن پس اختلافهای مذهبی، به ویژه در میان حنفیان و شافعیان در دربار ایلخان مشقت بار بالا زد؛ تا آنجا که بعضا از امرای مغول، با ارعاب، ایلخان را به سوراخ مسلمانی و برگشت به آئین آبا و اجدادی خویش فرا خواندند؛ ولی اولجایتو همچنان بر آئین خویش پای فشرد.[۴۲].
سیاست فرنگی
رابطه ها اولجایتو با خان اردوی زرین یا این که آلتین اردو (ه م) در دشت قپچاق، ابتدا از صمیم قلب بود [۲۶]. البته ازبک خان (ه م) جانشین توقتا، ادعای گذشته خانات آلتین اردو را که اران و آذربایجان را بخشی از قلمرو خویش میپنداشتند، تجدید کرد؛ به خصوص در اواخر حیات اولجایتو ارتباط ها وی با خان اردوی زرین طاقت فرسا رو به تیرگی بنیان. در ۷۱۵ق /۱۳۱۵م، پدر اغول از اردوی زرین بعداز آنکه خوارزم را به باد غارت بخشید، به اولجایتو هواخواهی پیروزی و بهاین سان، بین ایلخان کشورایران و ازبک، بدگمانی به وجود آمد، اما عاقبت پدر اغول به امر اولجایتو به قتل رسید و ارتباط ها وی با ازبک رو به بهبود مسجد قبا مشهد بنیان.[۲۷].
ارتباط با ممالک مصر
گران قدرترین معاند ایلخانان در کشورایران دراین بعد از ظهر مملوکان مصر بودند. اولجایتو در اوایل فرمانروایی کوشید تا رابطه ها صمیمانه با آنها برقرار نماید [۲۸] و طی طومارای که در تاریخ وصاف [۲۹] آمده، به وعد و وعید پیش آمد. این شغل سبب ساز شد نوقتا، خان اردوی زرین در تحریک پادشاه مصر به یورش به قلمرو ایلخانان آدرس مسجد قبا مشهد توفیقی نیابد.
صرفا لشکرکشی اولجایتو به قلمرو مملوکان، در ۷۱۲ق /۱۳۱۲م اتفاق افتاد. در سال جاری ملک الناصر محمدبن قلاوون به قتل معارضان خویش دست گشود و قراسنقر حکم دهنده دمشق، جمال الدین افرم، والی حلب و برخی دیگر از امرای شام به اولجایتو حمایت بردند و اورا به لشکرکشی به شام واداشتند. به ماجرا منابع اهل ایران اولجایتو به رحبه لشکر کشید و قلعة آنجا را گشود و به بغداد برگشت [۳۰]، البته به ماجرا ابوالفدا [۳۱] - که خویش در آن مجال والی حماه بود - اولجایتو به منجر پایداری مدافعان و نیز قحطی، عمل محاصره قلعه را بعد از یک ماه رها رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۳۲].
ارتباط با مسیحیان اروپا
ایلخانان جمهوری اسلامی ایران، از به عبارتی شروع فرمانروایی برای تقابل با ممالیک مصر میکوشیدند تا با پادشاهان مسیحی اروپا متحد شوند. اولجایتو نیز همین نحوه پدرش ارغون و برادرش غازان را پی شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفت.
او نخست حکومت، دو سفیر نزد پاپ کلمان پنجم، فیلیپ لوبل، سلطان فرانسه و ادوارد دوم، شاه انگلستان ارسال کرد. ایلخان در طومارای به فیلیپ لوبل، فرمان روا فرانسه از وی خواست که بر ضد معاند مشترک، یعنی ممالیک مصر متحد شوند.از جواب فیلیپ لوبل بهاین طومار، درایت در اختیار وجود ندارد [۳۳]. ادوارد دوم، شاه انگلستان نیز در سال ۷۰۷ق /۱۳۰۷م دو طومار به ایلخان نوشت. پاپ کلمان پنجم نیز در طومارای که در ۶ رمضان ۷۰۷ق /۱ مارس ۱۳۰۸م به اولجایتو نوشت، از او خواست هنگام ورود جنگجویان مسیحی به ارمنستان، اسب و آذوقه در چنگ آن ها گذارد و خویش با صد هزار سوار آنها را در تسخیر ارض مقدس امداد رساند[۳۴]. از این طومارها پیداست که اروپای مسیحی تصور صدق از حال و روز شرق، به ویژه ایلخانان جمهوری اسلامی ایران و گرایشهای فقهی آنها نداشتند؛ چه، بیان کننده گمان میکردند که اولجایتو مسیحی میباشد و در اشاعه آیین مسیح می کوشد، هم اکنون آنکه وی خویش را چنان مسلمانی میپنداشت که مصریان مسلمان را به سستی در ایمان مجرم می کرد و همو در ۷۱۴ق /۱۳۱۴م به قتل ۳ راهب در تبریز و ارزنجان امر بخشید [۳۵]. به هر درحال حاضر اتحاد اولجایتو با دولتهای مسیحی اروپایی هیچ وقت تحقق نیافت [۳۶]
اولجایتو با ا¸ندرونیکوس دوم، امپراتور روم شرقی ارتباط ها از صمیم قلب داشت و امپراتور برای محافظت قلمرو خویش از یورشهای ترکمانان آسیای صغیر و کیلیکیه، با ایلخان کشورایران عهد و پیمان اتحاد بست و خواهر خویش، مریم را بدو به زنی بخشید. اولجایتو نیز برای رویا رویی با حاکمان سوراخ آناتولی، ۳۰ هزار سپاهی به مرزهای غربی آسیای صغیر روانه کرد؛ با اینهمه، ترکان کم کم قلمرو خویش را توسعه و گسترش دادند.[۳۷].
مذهب
اولجایتو در کودکی، به دست مامان مسیحی خویش اروک خاتون و برای تبرک از پاپ نیکولاوس چهارم، به اسم نیکولاوس غسل تعمید داده شد؛ ولی آن گاه به آئین بودایی درآمد [۳۸] و هنگامی برادرش غازان خان اسلام آورد، وی که دراین مجال ولیعهد و حکمران خراسان بود، مسلمان شد و مانند برادرش مذهب حنفی تفویض کرد.[۳۹].
رغبت به مذهب شافعی
غازانخان در اواخر قدمت برای زیارت بقعه امام علی(ع) به نجف رفت و در همانجا به تشیع رغبت یافت و دستور اعطا کرد خطبه به اسم اهل بیت بخوانند؛ ولی بعداز درگذشت غازان و جلوس اولجایتو، حنفیان، ایلخان نو را بر آن داشتند که خطبه و سکه به اسم خلفای راشدین نماید و از همین مجال، رقابت در بین فرقههای متفاوت مذهبی در دربار ایلخان بالازد و هرمورد میکوشیدند تا اولجایتو را به کیش خویش درآورند.[۴۰]. دراین دربین خواجه رشیدالدین که مذهب شافعی داشت [۴۱]، مولانا نظام الدین عبدالملک مراغهای شافعی را عمل «قضاء مرزوبوم کشور ایران» اعطا کرد و اولجایتو نیز زیرا چیرگی نظام الدین را در مباحثه با علمای فرقههای دیگر بدید، مذهب شافعی سپردن کرد و از آن پس اختلافهای مذهبی، به ویژه در میان حنفیان و شافعیان در دربار ایلخان مشقت بار بالا زد؛ تا آنجا که بعضا از امرای مغول، با ارعاب، ایلخان را به سوراخ مسلمانی و برگشت به آئین آبا و اجدادی خویش فرا خواندند؛ ولی اولجایتو همچنان بر آئین خویش پای فشرد.[۴۲].
چرا مسجد برای مراسم ترحیم انتخاب میشود؟