پیشتر با کتابت مطالبی در قسمت دربین الملل مقر شماره تلفن مسجد قبا مشهد تخصصی مسجد به اقدامات ایالات متحده عربی سعودی در تشکیل داد مساجد فاخر و گرانقدر در سرتاسر دنیا، مطالبی در باب نیات ریاض از تشکیل داد اینگونه مساجدی به اختصار در مشت مخاطبین متشخص قرار داده شدهاست. ولی واقعیت این میباشد که تعداد این مساجد در سرتاسر عالم تا حدی زیاد میباشد که شناسایی و معرفی همگی آنان زمانی بسیار طلب می نماید. در سلسله مباحث مرتبط با معرفی این دست مساجد، این توشه به سراغ مسجد پادشاه فیصل (ملک فیصل) در اسلام آباد پاکستان رفته ایم که رزرو مسجد قبا مشهد اخیرا مسابقات فی مابین المللی قرآن مهربان نیز در آن برگزار شدهاست.
مسجد فرمانروا فیصل در اسلام آباد پاکستان یکیاز اصلی ترین و مشهورترین مساجد دنیاست. این مسجد بعد از تشکیل داد در ۱۹۶۹ تا ۱۹۹۳ اصلی ترین مسجد دنیا بود که در زمینی به مساحت پنج هزار آدرس مسجد قبا مشهد متر مربع درست شده و گنجایشی هم اندازه سیصد هزار نمازگزار داراست.
مسجد پاد شاه فیصل
در سال ۱۹۶۶ وقتی که فرمانروا فیصل بن عبدالعزیز مسجد قبا مشهد سلطان ایالات متحده عربی از اسلامآباد دیدن کرد علت برای ایجاد کرد این مسجد آغاز شد. در سال ۱۹۶۹ مسابقهای فی مابینالمللی و اما محصور و منحصر به فرد به معماران مسلمان برگزار شد. طرح میبایست بایستی به طور سمبولیک انتظارات و قیمتهای فرهنگی عموم پاکستان را در لحاظ میگرفت. در آن مسابقه معماران از ۱۷ سرزمین ۴۳ طرح پیشنهادی برای تشکیل داد مسجد ارائه دادند بعد از ۴ روز رسیدگی، طرح پیشنهادی ودات دالوکای (۱۹۹۱-۱۹۲۷) معماری از مرزو بوم ترکیه گزینش شد.
مسجد پاد شاه فیصل
طرح نخستین فقط برای یک نمازخانه تبارک در حیث گرفته گردیده بود، البته در سال ۱۹۷۰ و ۱۹۸۲ تصمیم دریافت شد که فضاهای دیگری نیز به آن الحاق گردد. آنچه که در غایت تاسیس شد، خلال نمازخانه و فضاهای مرتبط با مسجد، مشتمل بر راءس تحقیقهای اسلامی، کتابخانه، موزه تالار کنفرانس و دفاتری برای استادان کالج اسلامی فی مابینالمللی بود.
دسته این الحاقات، مساحتی را که ابتدا برای مراد گردیده بود، به بیشتراز دو موازی ارتقاء اعطا کرد و روی هم هزینه تشکیل داد آن را به چهل میلیون دلار ایالات متحده رساند، ولی ازآنجا که قسمتهای الحاقی، کلیه فارغ نمازخانه مهم بودند، تغییری در طرح مهم مسجد ساخت و ساز نکردند.
مسجد فرمانروا فیصل
در طرح جامع شهر اسلام آباد، مسجد در شمال و در انتهای جاده ورودی اساسی شهر- شاهراه اسلام آباد- پیشبینی شد. زمینهای پیرامون گروه گشوده میباشند و مسجد درآن همچون یک فضای تندیس سیرتکامل در لحاظ می آید. این قضیه منجر می گردد سازه به طور یک چشم انداز جداگانه جلوهگر گردد، خیر تحت عنوان مخلوط یکدستای از بافت شهر و از این جنبه مشابه بیشتر مساجد ایالتی و ملی میباشد.
دالوکای ساختار چادر مانند و بدیع را در طرح خویش سفارش کرد که دارنده سقفهای شیبدار، سقف فرنگی مرمرین و چهار مناره بلند بود. در واقعیت طرح، دالوکای برای مثال اولیه طرحهایی بود که در پاکستان از گونه های قوسها و گنبدهای سنتی و متعارف تاسی نمی کرد.
مسجد فرمان روا فیصل
دالوکای به به عبارتی اندازه که به امروزی بودن طرح اعتنا مینماید، اصول پیاده سازی اسلامی سنتی را نیز به خیر به فعالیت میگیرد. معمار این مسجد در حین تشکیل داد پروژه، در یک بازدید مطالعاتی، درباره طرحاش به دانشجو یان این سیرتکامل توضیح میدهد: «اینجانب کوشش کردم که جوهره، تناسبات و هندسه کعبه را به روشی به طور کاملً انتزاعی به فعالیت گیرم. نقطه نقطع ی عطف هرمورد از چهار مناره خاطر آوره چهار کناره بلند کعبه میباشد و بدین شیوه با این منارهها هیبت نامحسوسی از کعبه، بر مبنای تناسبات آن ساختوساز شده است. در صورتیکه بالای هر مناره را به طور مورب به انتهای آخری مناره مقابل آن وصل نمایید، یک هرم مربع القاعده در درون آن معکب نامرئی مشخص و معلوم میگردد. تراز پايینی این هرم، بدنه صلب مسجد را تشکیل میدهد و آن چهار مناره با نقطه نقطع ی عطفشان، معکب خیالی کعبه را بدون نقص مینمایند.»
طول هر کدام چهار مناره که ذیل تأثیر معماری ترکیه بلند و باریک و نوک تیز می باشند به نود متر میرسد.
مسجد فرمانروا فیصل
اخت مسجد در سال ۱۹۷۶ بوسیله سازندگان پاکستان به سرپرستی «عزیم بروجردی» آغاز شد. سرمایهای متساوی ۱۳۰ میلیون ریال سعودی مساوی ۱۲۰ میلیون دلار ایالات متحده برای تشکیل داد این مسجد به وسیله دولت ایالات متحده عربی سعودی در لحاظ دریافت شد. تشکیل داد این مسجد در سال ۱۹۸۶ به اتمام رسید و تحت عنوان دانش گاه در میانالمللی اسلامی آیتم استعمال قرار گرفت.
از آنجایی که پاد شاه فیصل عبدالعزیز سرمایهگذار اساسی و بانی تشکیل داد این مسجد بود این مسجد و خیابان همسایه آن بعداز به قتل وصال او در سال ۱۹۷۵ به همین اسم تصویب شد.
وضعیت مکانی این مسجد بیانکننده واحد سنجش عنایت آن میباشد، به این دلیل که قرارگیری آن در یک شرایط مسطح و مرتفع سبب شده است که سازه، در طی شبانهروز تحت عنوان یک نماد شهری شاخص از فواصل بسیاردور نیز قابل رؤیت باشد. مسجد فرمانروافیصل با ساختار معماری امروزی خویش، در مقابل منظر تپههای مارگالا، می باشند یک کوه خرد یا این که یک چادر سپید رنگ کبیر به حیث میرسد که به وسیله چهار مناره بلند و باریک در چهار کناره کادر شده است.
مسجد سلطان فیصل
این مسجد در انتهای اتوبان اسلامآباد، در انتهای این شهر و در مقابل یک چشم انداز بسیار خوشگل که به وسیله تپههای مارگالا درست شدهمیباشد جایدارد. این منطقه نقطه مرکزی اسلامآباد میباشد و زیرا آدرس شهری معرف این شهر می باشد.
در واقعیت مسجد پاد شاه فیصل یکیاز مطرح ترین مساجد دنیاست و در زمینی به مساحت پنج هزار متر مربع تشکیلشدهمیباشد که ظرفیت آن مساوی سیصد هزار نمازگزار میباشد.
مخلوط معماری سنتی و معماری امروزی پیاده سازی منحصربهشخصی بهاین مسجد داده میباشد. مغایر پیاده سازی سنتی مساجد این مسجد فاقد گنبد میباشد و گنبد آن به صورت خیمه پیاده سازی شده است. تالار نمازگزاران مثلثی صورت و ۴ مناره دور و بر آن به صورت مدادهای باریک میباشد ورودی مسجد به وسیله لوسترهای تبارک و دیوارها به وسیله موزائیکهای قشنگ و خطاطان معروف پاکستانی به خط کوفی نوشته و پیاده سازی گردیدهاند. به هر هم اکنون از برخی جهات این مسجد پلی در میان معماران سنتی عربی، ترکی و مسلمانها پاکستانی میباشد.
ورودی مهم از شرق میباشد و با یک ایوان با مسجد مرتبط میگردد. فوارههای تعالی در اساس این ورودی، بر روی یک سکوی بلند قرار دارد. مقیاس بزرگ پروژه زمانی به خیر فهم و شعور می شود که بدین جزئیات اعتنا کنیم: نمازخانه اساسی برای ده هزار نفر، نمازخانه بانوان برای ۱۵۰۰ نمازگزار که صحیح در بالای ورودی واقع شده است. فضاهای دیگر عبارتند از ایوان که میتواند چهل هزار نفر را در خویش مکان دهد، یک مرتبه برای ۲۷ هزار نفر و رواقهایی که ظرفیت ۲۲ هزارنفر را داراهستند. خلال این محوطههای سبز میاقتدار تحت عنوان فضاهای عبادی در فضای گشوده برای دویست هزار نفر آیتم به کارگیری قرار گیرند.
مسجد پاد شاه فیصل
نمازخانه اساسی بر مبنای یک پلان مربعی به ارتفاع شصت متر میباشد و بهمکان استعمال از گنبدهای سنتی که معمولاً در مساجد به عمل گرفته می گردند با یک قالب بتونی پخدار هشت وجهی که جلوهای از یک چادر بیابانی را به اکران می گذارد، پوشش دادهشده است.
طول قالب سقف به چهل متر میرسد و روی چهار فرمان روا تیر بتونی پهناور تحمل می گردد. این قالب یک شاهکار مهندسی ظریف و اکانتشده است و به طور بنا فضایی و متشکل از پوستههای بتنی مثلثی صورت میباشد.
فواصل شیشهدار ما در میان کادرها، نوروروشنایی طبیعی را به درون سرسرای اساسی مسجد هدایت مینماید و ارزشی معنوی به فضای داخلی میبخشند.
سطح فرنگی سازه با سنگ مرمر سپید رنگ پوشیده شده است و سطح ها داخلی با طرحهای موزاییکی تر و تمیز گردیدهاند. دیوار قبله در نمازخانه اساسی مسجد با کاشیهای لعاب داده ترکی در رنگهای آبی رنگ طلایی مزین شده است. در نمازخانه اساسی، شایان توجهترین جنبه، تاکیدات عمودی میباشد.
مسجد فرمانروا فیصل
محورهای عمودی که بیشتر به معماری عثمانی تشابه داراست، به سیرتکاملای مصرف شدهمیباشد که امتدادهای افقی اساسی در دور و اطراف را که به سمت مکه میباشند، شاخصخیس مینماید.
در جلوی دیوار قبله، محراب و اساس جایدارد که هر دو بوسیله یک هنرمند پاکستانی پیاده سازی گردیدهاند.
محراب بلند و غیر متعارف این مسجد، یک عنصر معماری تندیسوار بی آلایش به صورت یک قرآن مفتوح عمودی میباشد البته منبر طرح نسبتاً متداولی دارااست. یک چللامپ زیبای تبارک در نمازخانه اساسی وجوددارد که در آن از هزتر چراغ الکتریکی مصرف شدهمیباشد.
در پای دیوار غربی و شمالی نمازخانه مهم مسجد در فضای بیرونی، استخرهایی قرار دادهشده است که سبب ساز می گردند جریان هوا به واسطه آب سطح آن ها تعدیل گردد. همینطور درخشش نوار باریک شیشهای در امتداد ارتفاع دیوار قبله در تاثیر نور و روشنایی غیر بدون واسطه منعکسگردیده از استخر والا بیرونی و رفلکس آن به فضای باطن، روحی جدید و مضاعف به گوشه و کنار می بخشد.
محل در حیث گرفتهگردیده برای مسابقات روخوانی و خواندن قرآن کریم و مهربان که بهویژه در سالروز به دنیاآمدن نبی(ص) برگزار میگردد، یک سکوی برآمده در امتداد دیوار شمالی میباشد که با خط هنرمند پرآواز و معاصر پاکستانی، در سبکی نوین مزینشده است.
بنا بتونی مسجد، در باطن به طور نمایان و به رنگ سپید میباشد و کفها از گرانیت درخشان و صیقلی پوشیدهگردیدهاند. دسترسی به نیمطبقه بانوان از روش گذرگاهی سرپوشیده مهیا شده است که در آن قطعهای از یک حدیث درج شدهمیباشد: «فردوس ذیل پای مادر ها میباشد».
دالوکای معماری بود که توانست مصالح را با مهارت خاصی به عمل گیرد و تأثیرات مطلوبی را بیافریند. صورت تندیسوار ساختمان توأم با امروزی بودن آن در کنار اکران واپسین فناوریهای بناای معاصر و عدم استعمال از مصالح محلی جانور نظیر سنگ و خشت، ساختمان را تحت عنوان نمادی اصلی از شهر مطرح ساختهمیباشد. دالوکای با مهارت و خبرگی هنری خویش، معماریای را کردار کردهمیباشد که در آن تکنولوژی امروزی تحت عنوان راهی برای رابطه باایمان به فعالیت رفتهمیباشد و نمازگزار را به پندار و تعمق وامیداراست.
مقیاس گرانقدر شغل، مکانگیری و صحنه پردازی باشکوه آن در مقابل تپهها ذکر فرمال توانمند و امروزی بودن سازه، مسجد پاد شاه فیصل را تحت عنوان نقطه عطفی در معماری معاصر عالم اسلام تبدیل کردهمیباشد.