?????? ???? ???? ??? ????

مسجد قبا مشهد، علاوه بر بعد مذهبی، نقش اجتماعی ویژه‌ای دارد. این مسجد به عنوان یک مکان گردهمایی جامعه محلی مسجد قبا مشهد عمل می‌کند و افراد را در کنار یکدیگر برای فعالیت‌های معنوی و اجتماعی جمع می‌کند. ایجاد حس همبستگی، حمایت اجتماعی و آموزش اخلاقی از مهم‌ترین مزایای این مکان مذهبی است.

ارزش معنوی و تاثیر بر نمازگزاران

یکی از ویژگی‌های بارز مسجد قبا مشهد، فضای معنوی آن است آدرس مسجد قبا مشهد که باعث آرامش و تمرکز در عبادت می‌شود. طراحی معماری، نورپردازی مناسب و استفاده از رنگ‌ها و تزئینات اسلامی، محیطی روحانی ایجاد می‌کند که تمرکز و خضوع نمازگزاران را افزایش می‌دهد.

همچنین، حضور مستمر در مسجد و شرکت در مراسم‌های گروهی باعث تقویت ایمان، افزایش مسئولیت اجتماعی و رشد اخلاقی افراد می‌شود. این ویژگی‌ها مسجد قبا را به یک مرکز معنوی و فرهنگی جامع تبدیل کرده است.

امکانات و خدمات رفاهی

مسجد قبا مشهد برای رفاه نمازگزاران و بازدیدکنندگان، رزرو مسجد قبا مشهد امکانات متنوعی فراهم کرده است:

• سالن اجتماعات چندمنظوره برای برگزاری مراسم‌های مذهبی و فرهنگی

• فضای سبز و محیط آرام برای مدیتیشن و دعا

• پارکینگ و دسترسی مناسب برای رفاه بازدیدکنندگان

• تجهیزات صوتی و تصویری مدرن برای پخش اذان و برنامه‌های فرهنگی

اهمیت مسجد قبا در گردشگری مذهبی

مسجد قبا مشهد با توجه به معماری زیبا، فضای معنوی و فعالیت‌های فرهنگی، یکی از جاذبه‌های مذهبی مهم مشهد برای گردشگران داخلی و خارجی است. بسیاری از زائران و بازدیدکنندگان شهر مشهد، بازدید از این مسجد را در برنامه سفر خود قرار می‌دهند تا هم از بعد فرهنگی و هنری بهره‌مند شوند شماره تلفن مسجد قبا مشهد و هم از فضای معنوی و آرامش‌بخش مسجد لذت ببرند.

توصیه‌هایی برای بازدید از مسجد

برای بهره‌مندی کامل از بازدید از مسجد قبا مشهد، نکات زیر پیشنهاد می‌شود:

• رعایت حجاب و احترام به قوانین مسجد

• حضور در ساعات خلوت برای تجربه آرامش بیشتر

• استفاده از امکانات آموزشی و فرهنگی مسجد

• مشارکت در فعالیت‌های خیرخواهانه و فرهنگی

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

مسجد قبا مشهد نه تنها یک مکان مذهبی برای برگزاری نماز و مراسم دینی است، بلکه مرکز فرهنگی و اجتماعی جامعه محسوب می‌شود. معماری زیبا، فضاسازی معنوی و ارائه خدمات آموزشی و فرهنگی باعث شده است تا این مسجد به یکی از مکان‌های برجسته مشهد تبدیل شود.

با بازدید از مسجد قبا، افراد می‌توانند هم ارتباط معنوی خود با خداوند را تقویت کنند و هم از فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسجد بهره‌مند شوند. این مسجد نمونه‌ای از ترکیب هنر، معماری و معنویت است که تجربه‌ای جامع و ارزشمند برای بازدیدکنندگان و نمازگزاران فراهم می‌کند.

خلاف اعتقاد و باور همگانی جامعه که گمان می نماید متغیرهای اقتصادی اثر و سهم بیشتری در فرزندآوری دارا هستند، نتیجه ها تحقیق‌های ما علامت می دهد که؛ بیشترین اثر بر قضیه فرزندآوری از جانب متغیرهای فرهنگی و مدل معاش میباشد.

مسجد قادر است بر متغیرهای فرهنگی اثر بگذارد

در‌صورتی‌که بپذیریم که متغیرهای فرهنگی و مدل معاش در الگوی فرزندآوری جامعه‌ی ما سهم بیشتر و نقش اصلی تری دارا‌هستند، می بایست بپذیریم مسجد و در واقع کانال‌ی مساجد در مرز و بوم میتواند بر متغیرهای فرهنگی اثر بگذارد. تحت عنوان مثال یک کدام از متغیرهای مهم در ناحیهی فرزندآوری، وصلت و تشکیل خانواده میباشد. قاعدتاً مسجد میتواند محلی باشد برای ساخت‌و‌ساز روابطی که سبب ساز به وصلت دو جوان خواهد شد. معمولاً این لینک‌ها مطابق اتکا خانواده‌ها به روابطی میباشد که بنیانش در مسجد نهاده گردیده‌است.

اینک یکی‌از موضوع‌های دور از شوخی جوان ها پیدا نکردن آیتمِ (Case) مطلوب میباشد که متناسب با خودشان برای تزویج باشد. در حالی که در مسجد موضوع‌ی یک لینک و پیوند و شناخت بر طبق پشت گرمی بی نقص، فراهم میباشد. مسجد میتواند واسطه ای برای شناخت خانواده‌ها و زوجین در زمینه ی تزویج باشد و وصلت هم یکی‌از متغیرهای اساسی در مقوله‌ی فرزندآوری و ارتقا جمعیت میباشد‌. همینطور معتقد بودن به رزاقیت آفریدگار و تکیه به وی که یک اطمینان به طور کامل ایدئولوژیک میباشد در فضای معنوی مسجد تقویت می گردد.

هیچ کس نمی‌تواند داعیه نماید با مالک فرزند شدن، به فقر در گیر گردیده‌است

اینک یکی‌از اساسی‌ترین نگرانی‌ها راجع به وصلت و فرزندآوری موضوع‌ی اقتصادی میباشد. در حالی که هیچ کس نمی‌تواند داعیه نماید با وصلت و مالک فرزند شدن به فقر دچار شد‌ه‌است! مسجد از این جهت نیز قادر است نقش موثری اجرا نماید.

تقویت اعتقاد و باور و تکیه به خدا و منفعت گیری از تجربه دیگر افراد و مشورت‌های اشخاصی که با یقین قلبی به آفریدگار، معاش مشترک خویش را شروع کرده‌اند و در حال حاضر مالک یک معاش چیره و فرزندان پارسا می‌باشند، می توانند سر مشق و قوت قلب برای عده ای باشند که می خواهند معاش مشترک تشکیل دهند. همینطور عده ای که نسبت به فرزندآوری در گیر شک و نگرانی میباشند، میتوانند با تکیه به خداوند و فایده بردن از این تجارب ها از شک رها شوند.

نکته‌ی اساسی در اینجا، سود‌مندی از تجارب و مشورت بدون‌پول در فضای معنوی مسجد میباشد. فراگیری‌، منبر، تبلیغ و رابطه نسل‌های گوناگون با یکدیگر، تمامی با هم در فضای مسجد در دسترس جوان ها میباشد.

در‌این باب تجربیات و یا این که الگوی خاصی برای معرفی دارید؟ شماره تلفن مسجد قبا مشهد

آری! ما امروز الگوهایی داریم که در فرزندآوری و تربیت نسل بازهد و پارسا، کوشش موفقی داشته‌اند. اینک کانال‌هایی از مادر ها در مساجد با تیتر «مهد مادرانه» تشکیل‌شده که در مراقبت و تربیت فرزندان به یکدیگر یاری می‌نمایند.

«مهدمادرانه» یک کانال از مادر ها مسجدی میباشد آدرس مسجد قبا مشهد

این طرح در چندین استان فعلا در اکنون اعمال میباشد. در‌این طرح مادرانی که در مساجد با یکدیگر آشنا گردیده‌اند، طوری اپ‌ریزی می‌نمایند که یک روز در هفته، یکی‌از ماد‌رها در فضای مسجد، از فرزندان خویش و دیگر مادر‌ها این کانال محافظت می‌نماید. تا بقیه مادرها به شغل های دیگر خویش استیناف نمایند. اپلیکیشن‌ی روزمره‎ی طفل‌ها هم دربرگیرنده بازی و یادگرفتن میباشد.این شرکت کردن و همدلی مادرانه که ما اسمش را «مهد مادرانه» نهادیم، الگوی موفقی میباشد مسجد قبا مشهد که به‌زودی دانش آموز می‌گردد.

وزن اساسی متغیرها در مورد‌ی جمعیت، همانا بینشِ در ناحیهی فرهنگ وتمدن، مدل معاش، باورها و پاراگراف‎های فرضی میباشد. لذا مسجد میتواند در تغییر و تحول و بهبود آن ها نقش بسیار بدون شوخی و مهمی داشته باشد.

مسجد یک کدام از موادتشکیل دهنده رواج فرزندآوری به حساب می آید

مخاطبین مساجد تحت عنوان آدم‌هایی ایدئولوژیک، به مقصود وصال به فرزند بیشتر در جامعه، مجاورت خیس می‌باشند. چون مدل معاش و باورهای اعتقادی آن ها به بینشِ داشتن فرزند بیشتر، بسیار مجاورت میباشد. به همین جهت مسجد یکی عناصر اشاعه فرزندآوری و ارتقاء جمعیت به حساب می آید.
ولی در منطقههای اقتصاد و طرح‌های در میان المللی تعدادی نکته می بایست تبیین شوند، نکته نخستین این میباشد که؛ زمینه اقتصاد در اعتقادوباور فرزندآوری بسیار اساسی میباشد و وظیفه اساسی در اینجا بر ذمه ‌ی حاکمیت میباشد. حاکمیت پس از سالها کوشش در سال ۱۴۰۰ ضابطه جوانی جمعیت را ثبت کرد که از سال ۱۴۰۱ ما یحتاج الاجرا گردیده است و در ضابطه میزان دارایی‌ی سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ هم گنجانده گردیده است. اجرای این ضوابط نیازهای خانواده برای تنظیم‌ی مورد نیاز نخستین و در سود وصال به فرزند بیشتر را پشتیبانی می‌نماید.

این که از عبارت حاکمیت به کار گیری می گردد، دلیلی برای نادیده گرفتن سهم عموم و گروه‌های عموم بنیان در‌این مقوله محسوب نمیشود. اینجانب تحت عنوان متفحص این حوزه مساجدی را می شناسم که امام جماعت، هیئت امناء و نمازگزاران، قوانینی را آماده نموده اند

قرض‌الحسنه، امری اساسی در تشکیل خانوداه و فرزندآوری

و یا این که با امداد خیرین صندوق‌های قرض‌الحسنه‌ای برای این مراد احداث نموده‌اند و زمانی یکی‌از هم محلی و یا این که نمازگزاران مالک فرزند می شوند، فورا پولی را به صورت قرض‌الحسنه به وی اعطا و او‌را در آن موقعیت امداد می‌نمایند. اما این فرمان غیر وابسته از وظایف مهم حاکمیت درین باب میباشد.

این دستور، کاری میباشد که مساجد و کانال‌های عموم بنیان میتوانند در ناحیهی اقتصاد برای تسهیل و رواج فرزندآوری ایفا دهند. البته مهمترین قدم، اشاعه مدل معاشِ معدود هزینه و تندرست در میان عموم، از سوی مسجدی‌هاست.

با اعتنا به عنا وین کتابهایی که حضرتعالی تألیف نموده‌اید، اینطور استنباط می گردد که زمینه‌ی کاهش جمعیت در مرزو بوم ما یک حیله میباشد. آیا این استنباط صحت دارد؟

آری! بخشی از آن دستخوش حیله و مکر‌ی معاندان میباشد.

تمرکز معاند بر روی کشور‌ایران اسلامی

در خصوص طرح‌های باصرفه‌گری در مسئله جمعیت می بایست اذعان کرد: این مسئله تنها مختص جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد! از قریب به یک قرن پیش در جهان اَبَرپروژه‌هایِ مهندسی اجتماعی برای رئیس جمعیت عالم، با دقت بر کشورهای شرقی، آسیایی و آفریقایی و به‌طور ویژه بر روی کشورهای اسلامی، در اکنون اجرا میباشد. به طبعً بعداز انقلاب اسلامی، کشور‌ایران اسلامی یکی‌از هدف ها مهم این طرح گران قدر میباشد. برای این گفته شواهد و قرائن بخش اعظمی وجود داراست.

به حیث اینجانب در حیطهی تغذیه، سر مشق و مدل معاش تهاجم‌های اکثری به سمتِ تمدن اهل ایران صورت گرفته میباشد، تا بنیان خانواده را از کارکردهای سنتی و مهم‌اش بیرون سازند. این تغییرات، نتیجه ها آن اَبَرپروژه های فی مابین المللی میباشد. پروژه هایی مثل«مبارزه جهانی خوراک (NSSM ۲۰۰) » در سال ۱۹۹۰ که از طرف برخی ارگان های در میان‌المللی مثل «سازمان بهداشت جهانی (Who) » و «صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (Unfpa) »، پیگیری گردیده است.

معمولاً شایعات و یا این که منش‎ حل‌هایی راجع به ارتقاء جمعیت در جامعه ذکر میگردند که برخیً غیر منطقی می باشند. شما در تألیفات و گفتگو‌های پیشین خویش به بعضا از آن ها اشاره نموده‌اید. در شکل قابلیت چندین گزینه را برای خوا‌نندگان این گفتمان تیتر نمایید.

در حوزه جمعیت، یک‌سری نشانی خطا وجود دارا هستند، که به‌این حوزه و پیش‌پیروزی هدف هاِ جمعیتیِ مملکت زخم وارد می‌نمایند.‌ اولیه اینکه؛ دوقطبی‌سازی در‌این مورد، نتایج اتاق‌های اندیشه معاند در آن سوی مرز میباشد.

قضیه جمعیت فقط موضوع حاکمیت وجود ندارد!

فرزندآوری و ارتقا جمعیت هیچ ارتباطی با یک سری همسری و تعدد زوجات ندارد. این یک چک خطا میباشد، زیرا در فرهنگ وتمدن کنونی جامعه‌ی ما، معمولاً تزویج دوم به منزله فروپاشی تزویج نخستین میباشد. لذا به هیچ وجه نمی‌اقتدار از تزویج دوم که خویش متزلزل میباشد و همینطور منجر از هم گسستگی تزویج اولیه می شود، توقع امداد به ارتقاء جمعیت داشت! اصولاً تعدادی همسری هیچ سودی برای ارتقا جمعیت نخواهد داشت.

نکته حائض اهمیت دیگر این میباشد که قضیه‌ی ارتقاء جمعیت را نباید به حاکمیت لینک و پیوند زد. زیرا چنانچه این مسئله، حاکمیتی قلمداد گردد، خانواده‌ی اهل ایران شم خواهد کرد که ارتقا جمعیت موضوع‌ی وی وجود ندارد، بلکه قضیه‌ی حاکمیت میباشد. لذا برای تغییر تحول اخلاق و رفتار خویش هیچ علت‌ای نخواهد داشت.

ما بایستی بعد ها و منافع شخصی، خانوادگی و اجتماعی را پررنگ نماییم. درین ارتباط، آیه ها، احادیث، امثال و حِکَم فراوانی وجود دارا هستند که می بایست برای تبیین این مورد پررنگ و به کارگیری شوند.

تعبیروتفسیر قرآن
مهم‌ترین منبع معارف اسلام، قرآن مجید میباشد که مساجد با پرداختن به آن بزرگترین وظیفه را جاری ساختن میدهند.

پرداختن به قرآن و تعبیروتفسیر یک‌سری مزیّت داراست:

الف. صِرف رابطه با قرآن تولید کننده بوده، روح آدمی را رشد میدهد. این تأثیرپذیری برای مبلّغ ضروری بوده، در جهت انتشار معارف آیین به وی یاری خواهد کرد و مبلّغ به این وسیله پیش از هرچیز به رشد روح خویش میپردازد.

ب. در قرآن از کلیه آنچه بهروزی آدم در گرو آن میباشد کلام به ذکر آمده و جامع ترین کتاب میباشد. تولید لینک و پیوند دربین عموم و قرآن، آن‌ها را در فراز و نشیبهای اجتماعی محافظت می نماید. شماره تلفن مسجد قبا مشهد در قرآن عقائد، رفتار، تاریخ و مطالب بسیار متنوع و جذّابی وجود داراست که برای عموم اثر گذار و خالق میباشد.

ج. ذکر مباحث قرآنی از سویی موجب ارتقا دانش مبلّغ شده و از سوی دیگر سخنرانیهای او‌را از موقعیت تکراری بودن خارج می‌برد.

د. به صورت آحادّی شایسته ترین مقر طرح مباحث قرآنی مساجد بوده، می بایست همگان آدرس مسجد قبا مشهد بدین دستور مهم اعتنا داشته باشند.

امام سجاد علیه السلام می‌فرماید: «قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلی الله علیه و آله : مَنْ سَمِعْتُمُوهُ یُنْشِدُ الشِّعْرَ فِی الْمَساجِدِ فَقُولُوا فَضَّ اللّه ُ فاکَ اِنَّما نُصِبَتِ الْمَساجِدُ لِلْقُرآنِ؛(1) فرستاده معبود صلی الله علیه و آله فرمودند: به مسجد قبا مشهد هر که که شنیدید در مساجد شعر می‌سراید، بگویید: آفریدگار دهانت را بشکند، مساجد صرفا برای قرآن ساخته شده است.»

7. دعا و نیایش
گرچه در مساجد می بایست زمانهایی با بدون صدا بدون نقص یار و همدم باشد تا اشخاص بتوانند دور از هرج و مرج و با ادب به خویش بیاندیشند و با خدای خویش خلوت کرده، به رمز و نیاز بپردازند؛ البته در بعضی از مفاد هم می اقتدار با قرائت دعا به طور جمعی و بابیان و توضیح فرازهایی از دعا، روحیه معنوی را در عموم تقویت کرد.

8. مشورت کردن معنوی
یکی‌از مشکل ها جوان ها متدیّن آنست که گرفتاری های فراوان معنوی دارا هستند که در‌حالتی که ارشاد نشوند مبتلا افراط و تفریط گردیده، گاهی به انحراف کشیده میشوند. در‌صورتی‌که مبلغان وقتی را برای این فرمان تخصیص داده و اعلان نمایند که اشخاص میتوانند به عنوان مثالً یک ساعت به غروب آفتاب هر روز برای مشورت معنوی، عبادی، به طور شخصی یا این که گروهی بنابر گرایش خویش مراجعه نمایند، قادر است علاوه بر ساخت‌و‌ساز انس بیشتر با روضه خوان، بستر ساز اصلاح حرکتهای خداجویانه عموم باشد.

برای حصول به نتیجه ها مثبت، مبلّغ می بایست آغاز تلفن همراه شنوا داشته و سنگ شکیبا باشد و بعداز شنیدن بدون نقص سخنان و آشنایی ظریف اختلال، به موعظه عموم با توجّه به اوامر فقاهتی بپردازد.

در مواقعی که مبلّغ در ارشادوراهنمایی خویش با ایراد مواجه شد، بایستی به مراجعه کننده بگوید: اینجانب درباره سؤال شما می بایست رسیدگی کنم و بعد از آن جواب شمارا بیان کنم.

9. جلسات سوال و جواب
یکی‌از فعالیتهای دیگر مساجد، برگزاری جلسات سوال و جواب میباشد. درین جلسات که به طور همگانی برگزار شده و میتواند یک شب از شبهای هفته به آن تخصیص یابد، بعداز طرح سؤال به وسیله عموم، روضه خوان به پاسخگویی میپردازد. این نرم‌افزار می بایست با نازکی و اعتنا برگزار خواهد شد تا موجب وهن شیخ نشود.

مبلّغ قادر است سؤالات را عده و بعد از بازرسی، در هر شب به یک یا این که یک‌سری سؤال بپردازد و جواب اشخاص را مطرح نماید.

10. کلاس برای کودک ها
تشکیل کلاسهای خاصّ برای کودک ها، به مبلغ امداد می نماید تا با گویش خاص بچه بحثی را ارائه و از این روش قضیه رابطه نسل بعدی را با مسجد و روضه خوان آماده سازد و درین راستا، نقش پذیرترین مجموعه انسانی را با انوار معارف اهل بیت طهارت علیهم السلام آشنا سازد.

11. نوجوان ها و جوان ها
ازآنجاکه این قشر در معرض آسیبهای جدّی اخلاقی ـ اجتماعی قرار دارا‌هستند، با ساخت و ساز دور و بر انس در مسجد و واکسینه کردن این اشخاص در قبال ایرادات خاص خویش، می اقتدار آن‌ها را در اقیانوس زلال معارف فقهی مراقبت کرده، از انحراف آن ها پرهیز نمود.

12. کتابخانه و نوارخانه
مدیران مسجد می‌توانند با تولید کتابخانه و نوارخانه فقاهتی و با محافظت ظریف حدود فقاهتی، از این روش موضوع هدایت و رویش معنوی گروهی را مهیا سازند.

مبلّغ بایستی با دقّت فراوان کتابهای مسجد را پایین حیث داشته باشد تا مسجد مقر انتشار کتابهای انحرافی و اشاعه فسخ نگردد.

همینطور در نوارخانه تنها نوار سخنرانیهای بزرگان آئین باشد؛ چون چنانچه به دنیای موسیقی رویه یافت، در اختیار گرفتن مجاز و غیرمجاز و مشروع و غیرمشروع عمل دشواری خواهد بود.

13. رابطه با کانونهای جمعیتی
مبلّغ با ساخت‌و‌ساز رابطه در میان مسجد و کانونهای جمعیتی؛ مانند ورزشگاهها، مدرسه های و... و دعوت از آنها برای حضور در نرم‌افزار های مسجد، قادر است فی مابین گروههای اجتماعی و مسجد لینک ساخت و ساز کرده، از این شیوه به تکثیر معارف فقهی یاری دهد.

14. بسیج و تمدن
از‌آن‌جا‌که جوان ها دارنده پر نمک و احساسات خاصّی میباشند، عشق مند به فعالیتهای هیجان انگیز میباشند و بسیج با توجّه به فراگیری نظامی، میدان تیر و مانورهایی که دارااست، برای جوان ها از جاذبه اکثری برخوردار‌است.

در شرایطی‌که مبلغان علاوه بر تقویت بسیج، از این جاذبه سود کرده و جوان ها را به مسجد متمایل سازند، میتوانند از این نیرو در نکات زیر با در اختیار گرفتن و تحقیق استعمال نمایند:

الف. دستور به دارای اسم و رسم و نهی از منکر با تبیین احکام آن و در اختیار گرفتن ظریف فعالیتها؛

ب. مهیا سازی نیروهای مدافع انقلاب و ارزشهای شرعی؛

ج. برگزاری اردوهای زیارتی یا این که تفریحی با رعایت ظریف قانون ها مربوطه؛

د. تشکیل جشنها، عزاداریها، مسابقات قرآن و...؛

ه. به کار گیری نیروهای فرهنگی بسیج برای جذب اشخاص گمراه و کارایی جهت فردسازی با بررسی و دقّت مایحتاج.

مواقعی که بیان شوید، بخشی از فعالیتهای فرهنگی میباشد که قادر است در مساجد جاری ساختن شود؛ لیکن شما میتوانید به تناسب وضعیّت فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی حیطه، روشهای دیگری را اضافه نموده، در جهت ارتقا تمدن شرعی گامهای مؤثری برداشته، بستر ساز ظهور مولا و مقتدایمان امام فرصت روحی له الفداء شوید.

جانبداری از کودک ها

مساجدی که امداد هایی از موقوفات دارا هستند یا این که به گونه ای میتوانند نسبت به تهیه و تنظیم اپلیکیشن های امام جماعت در جذب جوان و… مبادرت نمایند، به خواسته تبلیغ و جذب بچه، نوجوان و جوان می‌توانند در مناسبت های گوناگون و زیر نرم افزار امام مسجد و به نام مسجد و با هماهنگی برای خردسالان و نوجوان ها و… دفاع هایی را اعمال دهند.

رابطه با مامومین

حجت الاسلام اسدی با اشاره به اینکه امام جماعت مسجد میتواند از فرزندان مامومین برای کمپانی در اپلیکیشن ها دعوت نماید، می‌گوید: معمولاً در مساجد اشخاص مسن حضور می‌یابند که هر مورد شماره تلفن مسجد قبا مشهد از آن ها در شرایطی که یک نفر از فرزندان یا این که نوه های خویش را به مسجد بیاورند حضور کودک ها و نوجوان ها و جوان ها در مساجد رونق میگیرد(امام مسجد و محله با رابطه گیری موءثر در منازل با نرم افزار های فرهنگی و جالب محله پایه می‌تواند درین دستور اثرگذار باشد)

وعده دیدار در مسجد

آنطور که‌این دارای تخصص مذهبی گفته، دسته های همسال بخصوص آدرس مسجد قبا مشهد علم آموزان عضو تشکل ها می‌توانند قرارهای ملاقات قانونی و غیر قانونی خویش را با هماهنگی مسئولین مکتب در مساجد برگزار نمایند.

برگزاری مسابقات

همینطور برگزاری مسابقات متفاوت، مثلا کارداران مؤثر بر مسجد قبا مشهد جذب خردسال ها، نوجوان ها و جوان ها به مساجد میباشد؛ مسابقاتی از قبیل احکام، قرآن، نهج البلاغه، محافظت حدیث(با دیدنی سازی و روش نوین)، خطاطی، نگارگری، مسابقات ورزشی(دو، دوچرخه سواری و فوتبال) نقش بسیار خالق ای در میل آنان به سمت مسجد داراست.

آگهی نرم افزار ها

شاید بتوان خاطرنشان کرد یکی‌از ایرادات جان دار در مساجد، روش آگهی کار ها به خردسالان، نوجوان و جوان میباشد؛ در این مورد در‌صورتی‌که مباحث روز مثل فعالیت با نرم‌افزار های کاربردی موبایلی و سواد رسانه و پخش یک فیلم و محاسبه آن و…اعمال گیرد؛ بسیار اثرگذار میباشد.

حجت الاسلام اسدی اعتقاد دارد متولیان فرمان بخصوص امام جماعت مسجد، کانون ها و مقر های ساکن در مسجد می‌توانند نرم‌افزار ها را با همیاری مدیران و مربیان مدرسه های به اگاهی علم آموزان برسانند و تبلیغات مورد نیاز در‌این خصوص اجرا گیرد؛ علاوه بر اینکه در این باره دور و اطراف و اپ مسجد می بایست شادی بخش باشد.

اردوهای تفریحی و زیارتی/ جلب شرکت کردن خیرین

او بابیان اینکه برگزاری اردوهای علمی، تفریحی، زیارتی و… در جذب و تربیت شرعی علم آموزان بسیار مؤثر میباشد، میگوید: خیرین می‌توانند با تأمین بخشی از مخارج اجرایی شغل های اردویی و فرهنگی مساجد نقش بسیار مهمی در سازندگی نوجوان ها و جوان ها داشته باشند.

شایسته ترین راه حل اشتغالزایی و یاری به رویش درسی وآینده نوجوان و جوان میباشد تا نوجوان و جوان مسجد را محل رویش عالم و آخرت خویش بداند.

حجت الاسلام اسدی به ضروت طراحی برنامه برای تجلیل از کودک ها، نوجوان ها و جوانانی که در مساجد حضور می‌یابند اشاره می نماید که بر تداوم حضور آن ها (اما می بایست رعایت شرطی نشدن آن‌ها را گزینه اعتنا داشت) در مسجد اثر گذار میباشد.

به کار گیری از راه‌های تبلیغی تازه

او با تاکید بر لزوم استعمال از راه‌های تبلیغی نو در مساجد می‌گوید: معمولاً در اعمال تبلیغات به او‌لین چیزی که می‌پنداریم سخنرانی میباشد.

هر یک سری که سخنرانی در مکان خویش با رعایت اصول آن بسیار مؤثر میباشد ولی با دقت به روحیه خردسالان، نوجوان ها و جوان ها، آنها شکیبایی و عشق و علاقه ای برای شنیدن از خویش نماد نمی دهند و بایستی از راه‌های تبلیغی دیگری نیز بهره مند شد.

وقتگیر نشدن نماز

زمانبر نشدن نماز جماعت نیز از عامل ها مؤثر برای جذب خردسالان، نوجوان ها و جوان ها و محافظت و تداوم حضور آن‌ها در مساجد میباشد؛ امری که حجت الاسلام اسدی به آن تاکید دارااست و میگوید: چه بهتر میباشد که امام جماعت مسجد به واجبات نماز جماعت اکتفا نمایند و مستحبات را برای پس از نماز بگذارند.

تقویت کتابخانه مساجد

او همینطور تقویت کتابخانه مساجد با کتاب های اثرگذار و ارائه فهرست کتاب های جانور در کتابخانه مساجد به مدرسه های را از سایر عامل ها جذب دسته سنی بچه و نوجوان به سمت مسجد میداند و تیتر می نماید: در حالتی که معلمین و مسئولین مدرسه ها از فهرست کتاب های جانور در کتابخانه مساجد باخبر باشند می‌توانند تحقیقاتی که به علم آموزان می‌دهند در آن راستا باشد تا علم آموزان بتوانند از تجهیزات جان دار مساجد نیز به کارگیری نمایند.

ذکر فلسفه نماز

حجت الاسلام اسدی با تاکید بر تبلیغات پهناور درخصوص نماز و ذکر فلسفه نماز به نوجوان ها و جوان ها، می‌گوید: یکسری زیاد از نوجوان ها و جوان ها انگیزه اینکه چرا می بایست نماز بخوانند را نمی دانند. بایستی به طرز های مطلوب و قابل فهم فلسفه نماز بوسیله معلمین، دبیران، مسئولین مکتب و امام جماعت مسجد ذکر گردد.

نقش پدر و مادر در ترغیب فرزندان

به اطمینان این متخصص شرعی، نقش پدر و مادر در ترغیب فرزندان به نماز بسیار مؤثر میباشد زمانی عهدوپیمان و کار پدر و مادر راجع‌به نماز یک کدام از باشد و نوجوان ببیند که پدر و مادر وی به نماز بیش تر از هر چیزی عنایت می‌دهد وی نیز بدین دستور الهی ترغیب میشود.

تقویت باورهای فقهی

او با اشاره به اینکه طبق پژوهش ها انجام یافته باورهای فقاهتی و مذهبی نقش بسیار مهمی در آلوده و کثیف نشدن نوجوان ها و جوان ها به گونه های انحرافات داراست، تیتر می نماید: در دنیای کنونی که بخش اعظمی از جراحت های روحی، خل وچل و حتی جسمی جوان ها و نوجوان ها را انذار می نماید صرفا منش نجات فرزندان متصل کردن آنان به خداوند با وسیله نماز میباشد.

حجت الاسلام اسدی در نقطه پايان به نکته کلیدی در جذب مجموعه سنی بچه و نوجوان به سمت مسجد اشاره دارااست و آن اینکه «راه و روش جذب جوانان تصرف دل آنان میباشد».

احترام به شخصیت جوان ها در جذب جمعیت جوان و نوجوان به مسجد، بسیار مؤثر میباشد. زمانی جوان و یا این که نوجوانی شم نماید که حضورش در مسجد موجب ارتقای شخصیتی او میباشد و شماره تلفن مسجد قبا مشهد بوسیله امام جماعت و اهل مسجد آیتم احترام واقع میشود، ‌خویش به خویش حضور در مسجد و روی آوردن به مسجد و مرکز ها فقهی و تبلیغی را بها می داند و کارایی می‌نماید روز آپ دیت بر این حضور و عمل اضافه کند. تشویق جوان ها و نوجوان ها به کمپانی در نماز‌های آدینه و جماعت از عواملی میباشد که در کامیابی نرم‌افزار‌های مدیریتی مسجد مؤثر میباشد. همینطور در حین سال شمار متعددی از جوان ها و نوجوان ها در مرکزها آموزشی، هنری، فرهنگی، ورزشی و غیره کمپانی داده شوند آدرس مسجد قبا مشهد و در مسابقات متعدد حضور یابند و در هر محله به اشخاص ممتاز جوایزی اهدا گردد. در صورتی مدیر مسجد هر حوزه‌ با مجتمع‌های آموزشی، فرهنگی، ورزشی و غیره در محله‌ی خویش، یا این که نظام آموزشی حوزه‌ از پیشین هماهنگ نماید، در نقطه پایان هر مسابقه‌ی فرهنگی، علمی، ‌آموزشی و غیره محرک‌ی شخص بلندتر و ممتاز علاوه بر مراسمی مسجد قبا مشهد در مسجد محله به وی اهدا گردد.
اجرای خطبه عقد در مسجد نیز موردی میباشد که می تواند در جذابیت بیشتر مؤثر باشد، ‌ رئیس مسجد با اهل محل از قبلی رابطه‌هایی داشته باشد تا مراسم عقد، به خصوص خطبه عقد، در مسجد محله خوانده گردد. در مساجد، مراسم پایکوبی‌ها و اعیاد برگزار خواهد شد همچنانی که در اعیاد و جشن و پای کوبی‌ها در میان خانواده‌ها رفت و آمد و مشاهده کرد و بازدید شکل میگیرد، امام جماعت مسجد در پوسته رئیس و اداره کننده‌ی مسجد، پیش از اینً دراین مورد با اشخاص متبوع هماهنگ و با شغل فرهنگی و تبلیغی مسجد را برای روءیت کرد و بازدید مؤمنان با یکدیگر، اعم از زن و مرد فراهم سازد و در آنجا ساعاتی را مسلمان‌ها در کنار هم بگذارنند و جشن و پایکوبی‌ها و اعیاد را به یکدیگر شادباش بگویند که در سایه‌ی این اپلیکیشن، وحدت، یکپارچگی و اخوت دربین طبقات مختلف عموم، به وجود می آید، از کینه‌ها، کدورت‌ها، نفاق و غیره که منجر طلاق و ساخت‌و‌ساز مسافت در میان مسلمانها میشود، خودداری به فعالیت میاید و در حالتی که خلائی می‌باشد با این شغل مالامال می شود.
از مورد ها دیگری که‌این فعالیت قادر است در جذب اشخاص به مسجد و کامیابی اپ‌های مدیریت مسجد، مؤثر باشد، رابطه منظم و دائمی با نمازگزاران و راز‌کشی به منازل نمازگزاران میباشد، در واقع به عبارتی برخوردی که در ابتدا اسلام از طرف نبی گرامی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و حضرت علی (علیه‌السّلام) شکل می‌گرفت که زمانی احدی از نمازگزاران یک یا این که دو گرد هم آیی‌ی نماز غایب بودن داشت، فورا آن بزرگواران اوضاع و احوال او‌را جویا می‌شدند که فرد متبوع دغدغه دارااست یا این که در بستر بیماری افتاده میباشد، فورا به عیادت وی می‌رفتند و در صورتیکه که در گیر دغدغه بود، همت می‌کردند با شرکت کردن بقیه مؤمنان، به رفع دغدغه وی مبادرت نمایند، یا این که در صورتی مریض بود، دعا می‌فرمودند که خدا شفا التفات نماید.

۳ - اپ‌های مدیریت
[بازنویسی]
شکی وجود ندارد که مساجد می بایست دارنده مدیریتی توانمند و قدرتمند باشند، یعنی ائمه‌ی جماعات بایستی خویش ویّلین نرم افزار‌ریز باشند تا بتوانند مساجد را هم به مراد تقویت بنیه‌ی فقاهتی و مذهبی و هم به مراد افتتاح مسائل سیاسی، ‌اجتماعی و ارتقای ترازو دور اندیشی تمام عموم آماده سازند، سازه به تعریف و تمجید علمی مدیر: «رئیس، ‌دانش و هنر هماهنگی، ‌نرم افزار‌ریزی، سازماندهی، ‌در اختیار گرفتن و تحقیق، ابزار، ‌اشخاص و منابع، به خواسته نیل به غرض میباشد».

۳.۱ - ملاحظه زمان ها نمازگزاران
عملکرد گردد اپلیکیشن‌های مازاد، ‌مثل سخنرانی‌ها یا این که دعاهای زمانبر بعداز اتمام نماز باشد، ‌تا در‌صورتی‌که کسی زمان قابل قبولی به خواسته سود‌مندی از نرم افزار‌ها نداشت، بتواند نماز‌ها را به جماعت به جا بیاورد و به اپلیکیشن‌های خویش رسد، چون بی‌توجهی بدین مسائل گاهی منجر پایین آمدن جمعیت نمازگزارن میشود و از چگونگی بقیه اپلیکیشن‌های مسجد نیز می‌کاهد.

۳.۲ - حذف نرم افزار مازاد
از اجرا دادن و اجرای نرم‌افزار‌های مازاد در مسجد دوری خواهد شد، یعنی خلال برپایی نماز جماعت،‌ اجرای اپ‌هایی مانند سخنرانی و یا این که خواندن دعاهای وقت گیر که از قبلی اعلام و اپلیکیشن‌ریزی شد‌ه‌است، از نرم‌افزار‌های مازاد دیگر که گاهی فارغ از پیش‌بینی در بعضا مساجد اعمال می شود، دوری گردد تا نمازگزاران بتوانند در اپ‌های اعلام گردیده و زمان‌های هنگامی پیش‌بینی گردیده از اپلیکیشن‌های مسجد سود بگیرند، چه بسا در اکثری موردها، مساجد اپلیکیشن‌های ویژه‌ای را اعلام می‌نمایند و جمعیت متعددی هم به مراد بهره برداری از نرم‌افزار‌ی اعلام گردیده در مسجد حضور پیدا می‌نمایند، لکن بعداز استارت نرم افزار‌ها طرح مسائل لبه‌ای و جانبی منجر میشود که بعداز سپری شد یک ساعت از آغاز مجلس، خستگی بر اهل مجلس برنده میشود و کمپانی کنندگان یک کدام از بعد از دیگری سعی بر خروج از مسجد دارا هستند؛ ‌درصورتی که که نرم افزار‌های اساسی مسجد استارت نشده میباشد، از طرفی در اینگونه وضعی شرایط بی‌نظمی بر مسجد و مجلس مربوطه حکم کننده می گردد که از چگونگی اپلیکیشن‌ها می‌کاهد و در غایت اهدافی که برگزاری مراسم به دنبال آن بود، ‌ نتایج نمیشود.

۳.۳ - اقامه جماعت نخستین وقت
اقامه‌ی نماز جماعت در هر سه وقت، در نخستین وقت فقاهتی در مسجد برگزار خواهد شد: گاهی در برخی مسجد‌ها که نماز جماعت ندارند، یا این که نماز جماعت آن ها تر و تمیز، منظم و همیشگی وجود ندارد، ‌در پندار نمازگزارانی که یک یا این که دو توشه به مسجد مراجعه می‌نمایند و با این حال و روز روبرو می شوند، این طور تداعی میشود که نماز جماعت در مسجد برگزار نمیشود، و لذا همت می‌نمایند به مسجد دیگری مراجعه نمایند که‌این زمینه موجب معدود جمعیت بودن نمازها در مسجد می گردد و آن نشاط و پویایی که می بایست در مساجد باشد، کمرنگ می شود. ‌در برخی مساجد، ‌به خصوص صبح‌ها خیر فقط نماز جماعت برگزار نمی شود، بلکه درب مسجد هم به روی نمازگزاران بسته میباشد که‌این وضع و اوضاع اثر ها منفی متعددی در بر دارااست و منجر میشود که مسجد رونقی نداشته باشد.

ایرانیان بیش تر از هر ملت دیگر، نیروهای خویش را در سپردن اسلام قرار دادند و بیشتراز هر ملت دیگر در این‌شیوه صمیمیت و اخلاص نشانه دادند. در واقعیت این اسلام بود که شایستگی اهل ایران را تحریک کرد و در وی روح نو‌ای دمید و او‌را به هیجان آورد. به به عبارتی نسبت که اسلام یک آیین همگی‌جانبه میباشد و بر جنبه‌های متفاوت حیات‌ بشری سیطره داراست، سرویس ها ایرانیان به اسلام نیز کبیر و پهناور و کلیه جانبه میباشد شماره تلفن مسجد قبا مشهد و در صحنه‌ها و جناح‌های مختلف انجام یافته میباشد.
یکی کتاب‌های مهمی که به دعوا سرویس ها ایرانیان به اسلام و نقش آن ها در پرورش معارف اسلامی می پردازد، کتاب «سرویس ها متقابل اسلام و کشور‌ایران» معلم شهید مرتضی مطهری (رحمة‌الله‌علیه) میباشد. آدرس مسجد قبا مشهد
درین نوشته، با به کار گیری از کتاب «سرویس ها متقابل اسلام و کشور ایران» و برخی کتاب‌های دیگر، به صورت مختصر و فهرست‌وار به برخی سرویس ها ایرانیان در رویش و گسترش اسلام اشاره می کنیم. مسجد قبا مشهد

۲ - فرهنگ وتمدن کشور ایران
[بازنویسی]
‌
کشور‌ایران پیش از اسلام، خویش دارنده تمدنی براق و پیش کسوت بود و این فرهنگ وتمدن، سوابق وقت گیر داشته میباشد که فرهنگ و تمدن در عصر اسلامی گزینه به کار گیری واقع شد. [۱]
براساس گفته جاحظ در کتاب «المحاسن و الاضداد»، کشور‌ایران ساسانی بیشتراز هر چیز دیگر به ساختمان اعتنا داشت و این فرمان از سنگ‌نبشته‌هایی که از آن عصر باقی‌مانده، پیداست؛ البته به کتاب دقت نداشت؛ برعکس زمان اسلامی که هم به ساختمان اعتنا شد‌ه‌است و هم به کتاب.[۲]

۳ - دانشکده جندی شاپور
[دستکاری]
ویل دورانت در تاریخ فرهنگ و تمدن میگوید: «پهلوی ـ لهجه هند و اروپایی کشور‌ایران در سلطنت اشکانیان ـ در طول ساسانیان نیز معمول بود ... ما می دانیم که آن ادبیات کبیر بوده میباشد؛ البته زیرا موبدان حافظ و ناقل آن بودند، بیشتر اثرها غیر شرعی را می‌گذاشتند تا از در بین برود. شاهان ساسانی حامیان روشنگر ادبیات و فلسفه بودند.
خسرو انوشیروان درین فعالیت بلندتر از کلیه آنها بود. به امر وی اثر ها افلاطون و ارسطو به لهجه پهلوی ترجمه، و در دانش کده جندی شاپور درس دادن شد». [۳]
دانش کده جندی شاپور که احداث شد، آن ‌را مسیحیان اهل ایران اداره می‌کردند و یک کدام از مرکز ها والا فرهنگی عالم شد. این راءس تعالی در عصر اسلام ادامه یافت. بعد ها که بغداد به طور راءس ثقل علم عالم درآمد، جندی شاپور پایین الشعاع قرار گرفت و تدریجاً منقرض شد. دانشکده جندی شاپور یک کدام از مراکزی بود که به فرهنگ اسلامی یاری کرد و به آن سرویس نمود.[۴]
مسلمانها، نظامات اداری خویش را از جمهوری اسلامی ایران اقتباس کردند؛ دفترها و دواوین دستگاه خلافت به مدل دفترها و دواوین دیرین کشور‌ایران تهیه و تنظیم می شد و احیاناً لهجه اداری و دفتری گویش فارسی بود. ابعاد خویش ایرانیان مسلمان ترجیح دادند که به عربی برگردانند.

۴ - تاریخ ترجمه
[بازنویسی]
ابن ندیم در «الفهرست» می‌نویسد: «او‌لین نقل از گویش دیگر به گویش عربی به فرمان خالد بن یزید بن معاویه شکل گرفت. او دانش دوست بود و به صنعت کمیاب عشق و علاقه داشت. عده ای از فلاسفه یونانی را که در مصر می‌زیستند و با گویش عربی آشنا بودند، احضار کرد و امر اعطا کرد توده‌ای از کتاب ها آن رشته را از لهجه یونانی و قبطی به لهجه عربی ترجمه نمایند و این، او‌لین ترجمه به گویش عربی میباشد».
بعد از آن میگوید: «دومی ترجمه به گویش عربی نقل دیوان و دفتر ها دولتی میباشد که در حین حجاج توسط باتقوا بن عبدالرحمن که از نژاد اهل ایران بود، از گویش فارسی‌ به گویش عربی برگردانده شد».
ابن ندیم می گوید: «البته دواوین دولتی شام را به لهجه رومی می‌نوشتند خیر لهجه فارسی و در حین هشام بن عبدالملک آن ‌را نیز به لهجه عربی برگرداندند». [۵]
این جریان به دربار خلفا و حکام آن‌ها مربوط بوده میباشد. سلاطین اهل ایران بعداز استقلال، دفتر ها و دواوین را به گویش فارسی می‌نوشته‌اند. توشه دیگر در حین غزنویان‌ به لهجه عربی برگردانده شد که آن نیز تاریخچه‌ای داراست.
خلاصه این‌که از مسلمات تاریخ میباشد که:
۱. کشور ایران پیش از اسلام از تمدنی بهره مند بوده میباشد و این فرهنگ یک کدام از مایه‌های فرهنگ و تمدن اسلامی میباشد.
۲. اسلام به جمهوری اسلامی ایران حیاتی جدید اعطا کرد و فرهنگ و تمدن در هم اکنون انحطاط کشور‌ایران به واسطه اسلام جانی نو گرفت و شکلی نو یافت.[۶]

۵ - عمل‌های اسلامی ایرانیان
[بازنویسی]
ایرانیان از شروع ظهور اسلام، بدین دین مقدس رو آوردند و حتی قبل از آن‌که شریعت اسلام به ‌دست اعراب مسلمان به‌این مرز و بوم رویکرد یابد، ایرانیانی که در یمن مستقر بودند، به اسلام گرویدند و با جان و دل در پیشرفت آن کوشیدند.
مسلمانها کشورهای شرقی و جنوب شرقی مانند شبه ‌مجموعه کشور ها هند و پاکستان، ترکستان شرقی، چین، مالزی، ‌اندونزی و جزیره ها اقیانوس هند، وام دار کوشش‌های ایرانیان مسلمان‌اند که از روش دریانوردی و بازرگانی، اسلام را به دورترین نقاط آسیا رسانیدند. ایرانیان در کشورهای غربی، شمال آفریقا، مجموعه کشورها اروپا و آسیای صغیر نیز، در رواج آئین اسلام سهمی بسزا دارا هستند. [۷][۸]

۶ - دانش و فرهنگ وتمدن
[دستکاری]
صحنه دانش و فرهنگ و تمدن پهناور‌ترین و پرشورترین میدان‌های سرویس ها ایرانیان به اسلام میباشد. ایرانیان افزون بر نقش مهمی که در سیاست و کشورداری در عالم اسلام داشتند، در صحنه دانش و تمدن نیز بس سختکوش بودند. هرچند بیشتر اثرها علمی که از بیرون دنیای اسلام نقل و ترجمه شوید، غیر اهل ایران بود، بدون شک بیشترین اثر ها اسلامی ـ چه در علم ها شرعی و دیگر فن‌ها ـ به ‌دست مسلمان‌ها اهل ایران نگاشته شد.[۹]
یک کدام از سرویس ها ایرانیان در موضوع دانش و فرهنگ وتمدن، تولید مدرسه ها دولتی نظامیه بود که موجب نهضت گران قدر فراگیری در عالم اسلام شد. این مدرسه ها را خواجه نظام‌الملک طوسی، وزیر دانشمند سلجوقیان نهاد بنیان.[۱۰] وی اولیه شخصی بود که احداث مدرسه ها را جزو نرم‌افزار‌ها و وظایف ‌دولت قرار اعطا کرد و تمامی دولت‌های اسلامی نیز که بعد از وی در قلمرو اسلام به اقتدار رسیدند، این اصلی را پی گرفتند.

فرائض و واجبات به امرها و اوامر آفریدگار گفته می شود، اوامری که شماره تلفن مسجد قبا مشهد در بجا آوردنش اجر و در ترکش وعده‌ عذاب داده باشد. درباره مقام و التفات واجبات الهی آیه‌ها قرآن و احادیث بخش اعظمی از امامان معصوم (عیلهم‌السلام) وارداتی میباشد به سیرتکامل‌ای که غرض از اعمال آدرس مسجد قبا مشهد واجبات، وصال به رده بندگی میباشد، که در سایه‌ دل اختیار به فرامین و دستورها الهی نتایج میشود.
واجب در لغت به معنای مورد نیاز و اثبات می باشد[۱] و فرض و فریضه به معنای‌ اندازه‌ معلوم و مایحتاج میباشد.[۲] در اصطلاح نیز هر چیزی که پروردگار به آن فرمان فرموده به‌طوری که در بجا مسجد قبا مشهد آوردنش اجر و در ترکش وعده‌ عذاب داده باشد آن‌را فریضه و واجب گویند.[۳]

۲ - مداقه اجرا واجبات در قرآن
[بازنویسی]
«و هر کس معبود و پیامبرش را اطاعت نماید، (در روز رستاخیز) همنشین افرادی خواهد بود که معبود، نعمت خویش را بر آنها مجموع کرده از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان و آنان رفیق‌های خیر و خوبی میباشند؛[۴]»
این آیه در ذکر رتبه‌ بدون نقص از اهل ایمان و تقوی میباشد افرادی‌ که در رده اطاعت خدا و تقلید از حکم و امر فرستاده اسلام برآیند و در نظریه و اخلاق نیکو استقامت داشته و شائبه تخلّف در آن‌ها نباشد در تاثیر کوشش و همت به رتبه بدون نقص از ایمان نائل گردیده و ملحق به پیامبران خواهند بود.[۵]
«و هر که اطاعت خداوند و رسولش نماید، به رستگاری (و موفقیت) عظیمی دست یافته میباشد!؛[۶]»
این پاراگراف وعده‌ای میباشد به اشخاصی که تمامی ایفا پارسا را بجا آورند و از تمامی گناهان اجتناب نمایند، زیرا فوز وسیع را مترتب بر طاعت پروردگار و پیامبر نموده است. مساله اطاعت معبود و نبی، صحبت کاملی میباشد که همگی احکام کهن از واجبات و محرمات را مشتمل بر می گردد.[۷]

۳ - اهمیّت ایفا واجبات در روایات
[دستکاری]
اهتمام به فرایض، کشف کننده از روح انقیاد و موجب تقویت مبنا زهد و ایمان و خوی میباشد.
امام درستگو‌ (علیه‌السّلام) فرمود: خدا میفرماید هیچ عبد‌ای نمی‌تواند محبت منرا به خویش جلب نماید مگر اینکه واجبات من را دوست داشته باشد و به آن فعالیت نماید. [۸]
پر‌نور میباشد هر کس بخواهد حیث فرد دیگری را به خویش جلب نماید، می‌بایست به مراد‌های وی اهمیّت داده، و همّت خود را مصروف اجابت مراد‌های او نماید. ولی در دوستی با دیگر بشر‌ها این خطر نیز وجود داراست که مراد‌های آنها در تعارض با منظور‌های فرد باشد، البته در دوستی با آفریننده هستی که هرچه قرار داده در جهت آسایش آدم‌هاست، این مخاطرات نیز نیست و آنچه که وی از عبد‌اش میخواهد، جملگی گزینه پذیرش عقل سلیم هست و آسایش دو گیتی را برای انسانی که خواهان جلب محبّت خداست، دربر دارااست.
امام علی‌ (علیه‌السّلام) می فرماید: بشتابید به سوی عبادت‌ها و سبقت بگیرید به جاری ساختن ایفا پارسا، پس در شرایطی‌که کوتاهی از سوی شما شکل گیرد، بپرهیزید از این‌که در اجرا واجبات کوتاهی فرمائید. [۹]
در‌این داستان حضرت علی‌ (علیه‌السّلام) واجبات الهی را خط قرمز رنگ کوتاهی‌های بشر معرّفی می دارد و کلام آن حضرت این میباشد که در صورتیکه کوتاهی هم شکل می گیرد نهایتش مستحبات میباشد ولی در واجبات دیگر مکان هیچ کوتاهی و معدود‌کاری وجود ندارد.[۱۰]
فرستاده معبود (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) فرمود: «اعْمل بِفَرائِض اللهِ تَکُن اَتْقَی النّاسِ؛[۱۱] به آنچه معبود واجب کرده فعالیت کن تا باتقواترین عموم باشی.»
ابوحمزه ثمالی از امام سجّاد (علیه‌السّلام) نقل می‌نماید که فرمود: «مَن ْعمِلَ بمَا افْتَرَضَ الله عَلَیْهِ فَهُو مِنْ نهِ النّاس؛[۱۲] هر که فعالیت نماید به آنچه آفریدگار بر وی واجب کرده از شایسته ترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث دیگر فرمود: « فَهُو اینجانبْ اعْبَدِ النّاس؛ [۱۳] هر که بجای آورد آنچه را که معبود واجب کرده از عابدترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث قدسی از امام راستگو (علیه‌السّلام) آمده میباشد: «قال اللهُ تبارَکَ و تَبهتر ما تَحبَّبَ الیَّ عبْدی بِاحَبَّ ممَّا افْترضْتُ علیِه؛[۱۴] هیچ عبادتی به‌اندازه ادای واجبات، مخلوق‌ام را نزد اینجانب دوستداشتنی نمی‌نماید.»
قطب راوندی میگوید قصه شد‌ه‌است که فرشته‌ای از کعبه ندا در می دهد: کسی که فرایض و واجبات پروردگار را سوراخ نماید از پناه خداوند خارج آمده میباشد.[۱۵]
حضرت علی (علیه‌السّلام) فرمود: «وَ‌لا عبادةَ کَاداءِ الْفرائِض؛[۱۶] هیچ عبادتی مانند ادای فرایض و واجبات وجود ندارد.»
و در برخی از کتابها، حدیث قدسی را با این عبارت آورده‌اند: «ما تَقَرَّبَ الیَّ عَبْدی بِشَیْ ءٍ احبَّ الیَّ ممَّا افْترضْتُهُ علیْهِ و انَّهً لیَتَقَرَّبُ الیَّ بِالنّافِلةِ؛[۱۷][۱۸][۱۹] مخلوق اینجانب تقرّب نجوید به سوی اینجانب به چیزی دوست داستنی‌خیس و خوب از آنچه اینجانب بر وی واجب کرده‌ام و بوسیله نوافل نیز به اینجانب مجاورت میگردد.»

با توجّه بدین‌که مشاجره از سنّت در اسلام به‌تیتر مفسّر و شارح یا این که به‌تیتر مبیّن آموزه‌های شرعی کمتر انجام شده میباشد. در‌این نوشته ی علمی، معنی رده و کارکرد سنّت از نظر اسلام شماره تلفن مسجد قبا مشهد آیتم تحقیق قرار گرفته میباشد. سنّت در معنا اسلامی به‌معنای عهدوپیمان، فعل و تقریر معصوم دانسته شد‌ه‌است؛ اما با این تفاوت که سنّت از نظر شیعه مشتمل بر: رسول اکرم و اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) میباشد؛ امّا سنّت از لحاظ اهل‌سنت، دربرگیرنده عهدوپیمان، فعل و تقریر نبی اسلام و از دید شماری‌اندک، مشتمل بر سنّت صحابه نیز میباشد.
یک کدام از گفت و گو‌هایی که در الهیّات اسلامی، توجّه شد‌ه‌است، معنا، منزلت و آدرس مسجد قبا مشهد کارکرد سنّت میباشد؛ چون در اسلام، قرآن به‌تیتر کتاب آسمانی و متنی که از رهگذر وحی (= قرآن) پیام‌ها و آموزه‌های خدا را به آدم‌ها ابلاغ کرده و به قانونیّت شناخته گردیده‌است؛ اندیشوران مسلمان معتقدند از آن جهت که قرآن مستلزم تعبیروتفسیر و عدم وضوح‌زدایی میباشد، یا این که از آن جهت که قرآن ذکر پاره‌ای از مسایل و آموزه‌های فقهی را مسکوت نهاده، نیاز به مسجد قبا مشهد سنّت تحت عنوان مفسّر قرآن، یا این که منبعی جداگانه در آرایه‌ی آموزه‌های فقاهتی نوین، اجتناب‌ناپذیر میباشد. هدف از سنّت در اسلام گفتار یا این که خلق معصوم میباشد که در وقتی خاص، به منصهی ظهور رسید.

۲ - معنی لغوی سنّت اسلامی
[بازنویسی]
"سنّت" در لغت به معنای سیره، روش و طرز میباشد. [۱]‌ گرچه برخی مانند «خطابی» و «ازهری» آن را مختص به طریق‌ی درست دانسته‌اند [۲][۳]‌؛ امّا از دید مردم کلمه و واژه‌شناسان، این کلمه و واژه میتواند دربرگیرنده شیوهی درست و ناصحیح و بهتر و بد خواهد شد. [۴][۵]‌ چنانکه در روایتی از نبی اکرم آمده میباشد: «مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَه اَجْرُهَا وَ اَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا اِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً سَیِّئَةً کَانَ عَلَیْهِ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا؛ [۶] هر که سنّت خیر و خوبی را نهاد نهد برای اوست مشوق آن و مشوق هر کس به آن سنّت تا روز قیامت شغل نماید. و هر کس سنّت بدی را نهاد گذارد، گناه آن و هر کس به آن کار نماید، بر دوش وی خواهد بود». ‌
«کسایی» سنّت را به معنای دوام دانسته میباشد. زمانی گفته میگردد: «سننت الماء»؛ یعنی، پشت سرهم آن را ریخته میباشد. چنانکه به سنّت، طریق عادت گردیده نیز بیان شده میباشد. [۷][۸]‌
این واژه و کلمه ۱۶ توشه به طور مفرد و گردآوری (= سنن) در قرآن تکرار شد‌ه‌است. در بیش‌خیس نشانه‌ها، سنّت به خدا منسوب شده میباشد نظیر: «سُنَّةَ اللَّهِ فِی الَّذِینَ خَلَوْا مِن قَبْلُ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلاً [۹] دربارهی عده ای که پیش‌خیس بوده‌اند (همین) سنّت خداوند (سرازیر) میباشد و در سنّت خداوند هیچ گاه تغییری نخواهی یافت.» در مواقعی نیز به گذشتگان و امتهای گذشته منسوب شده میباشد؛ نظیر: «وَیَهْدِیَکُمْ سُنَنَ الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ.» [۱۰] «فَقَدْ مَضَتْ سنّت الْویّلینَ.» [۱۱] چنانکه از ظواهر آیه‌ها، آشکار میباشد، کلمه و واژه‌ی «سنّت» در آنان به معنای سیره و شیوهی پروردگار با پیشینیان ارایه شد‌ه‌است.

۲.۱ - عنصرها مفهومی
به لحاظ می رسد در معنا لغوی این واژه و کلمه، دو عنصر معنایی دخالت داراست:
۱. راه و روش؛ به‌این جهت راغب، سنّت الهی را به معنای رویکرد حکمت و اطاعت الهی مضمون‌ نموده است. [۱۲]‌
۲. دوام و استمرار؛ به‌این مضمون‌ که تنهاً به رویه و روش اطلاق نمی گردد؛ بلکه درصورتی که که آن خط مش و طرز در تاثیر تکرار و استمرار، دارنده دوام و بقا شود به آن سنّت گفته می شود. بر این پایه، در حالتی‌که کسی یک یا این که چندبار محصور و غیرمستمر عمل بهتر یا این که بدی را جاری ساختن دهد، نمیگویند سنّت عالی یا این که بد وی اینگونه میباشد. از این جهت تا حدودی معنی سنّت با معنی عادت مجاورت میباشد، هر تعدادی در معنی سنّت، دور اندیشی و عزم نقش فعّال‌تری دارااست.

۳ - معنا اصطلاحی سنّت اسلامی
[بازنویسی]
در معنی اصطلاحی «سنّت» که به معنای پیمان و فعل و تقریر نبی یا این که معصومین (علیهم‌السلام) و یا این که بنابر لحاظ گروهی از عالمان اهل سنّت، عهد، فعل و تقریر صحابه و تابعان میباشد، دو عنصر معنایی پیشگفته؛ یعنی، روش و استمرار حیث گردیده است و آنچه که با عنا وین سه‌گانه: قسم، فعل و تقریر یا این که طبق لحاظ برخی دیگر با اضافه کردن نگارش از آن حافظه گردیده در واقعیت بسترهای ظهور و تجسّد آن شیوهی دائمی میباشد. از این جهت، راغب سنّت نبی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) را به‌ معنای «بینش التی کان یتحّراها»؛ راهی که رسول دنبال میکرد.» [۱۳] دانسته و گروهی نیز با تیتر «مجموع ما صدر عن النبی»؛ هر آنچه که از رسول صادر گردیده [۱۴]‌ از آن حافظه کرده‌اند. این سه تیتر در واقعیت، ناظر به سیرهی گفتاری و رفتاری رسول (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) میباشد؛ چه، تقریر نیز نوعی از اخلاق و رفتار میباشد.
در برخی از تعاریف اصطلاحی سنّت قید "عدم تصریح در قرآن" به آن افزوده گردیده‌است. به‌تیتر نمونه؛ شاطبی میگوید: «یطلق لفظ السّنة علی ما جاء منقولاً عن النبی علی الخصوص، مما ینص علیه فی الکتاب العزیز، بل انما نصّ علیه اینجانب جهته کان بیاناً لما فی الکتاب ویّلا.»؛ لفظ سنّت بر آنچه که منحصراً از رسول آورده شده، اطلاق میگردد. با این شرط که در قرآن بر آن تصریح نشده باشد؛ بلکه فقط از حیطه‌ی نبی بدان تصریح گردیده باشد؛ اعم از آن‌که در راستای تبیین قرآن باشد یا این که خیر.

مذاکره، گویش بیان کننده و توان ذکر از بالاترین کمالات انسانی میباشد که موجب تمایز و برتری او بر مجموع مخلوقات شد‌ه‌است. رای زنی و ذکر قدمتی به تاریخ آدم و خلقت این مو جود شماره تلفن مسجد قبا مشهد خاکی داراست. همینطور گفتگوی ادیان از دیرزمان بین رهروان ادیان الهی مرسوم بوده هرچند در دورانی هر مورد در جهت علامت دادن برتری خویش بدین اصلی مبادرت نموده، ولی گفتگوی ادیان که چندی میباشد از آن صحبت به در بین آمده آدرس مسجد قبا مشهد مقوله‌ای جدای از این مباحث بوده و در جهت مجاورت نمودن و صلح و سازگاری، محملی برای خویش به راه و روش انداخته میباشد. اصطلاح گفتگوی ادیان از نصفه دوم قرن بیستم در اکثر دولت ها فقاهتی خویش را به رسمیت شناسانده و در‌این راستا بزرگانی از ادیان متفاوت در اجرای این فرمان تلاش گماشته‌اند و پیروانی از تک تک ادیان دنیا بر این قضیه رخداد نموده و در اکنون جریان‌سازی اپ‌های جامع و جهانی میباشند.

ولی از باب روشن‌خیس شدن لازمات و خاصیت ها گفتگوی ادیان موردنیاز میباشد به‌این قضیه پرداخته مسجد قبا مشهد خواهد شد که بایستگی‌های گفتگوی ادیان چیست؟ این سوال از باب تردید اساسا گفت و گو نبوده البته ذهن بخش اعظمی از اندیشمندان این حوزه را به خویش سرگرم کرده است. بایستی دقت داشت که از مهم‌ترین مشخصه‌های جامعه کنونی جهانی، کثرت‌گرایی عام میباشد و تفاوت‌ها و گوناگونی‌هاي دنیاي امروز سبب ساز می گردد رهروان ادیان الهی گردهم آیند و با همکاري و مشاوره با یکدیگر درباره اشتباهات و موضوعاتی که منافع آحاد بشریت را ترساندن می نماید، راه حل‌اندیشی نمایند. هماهنگی و تعامل در بین ادیان و رهروان آن ها، یک کدام از الزامات ضروري این برهه از فرصت به شمار میاید.

مداقه و بایستگی گفتگوی ادیان

مسائل و معضلاتی که تمامی ادیان را در معرض نگرانی‌ها و تهدیدها مشترك قرار داده، خیر فقط گفتگوي ادیان ضروري و اجتناب‌ناپذیر میباشد، بلکه در حال حاضر می‌بایست پا را از حوزه رای زنی بالاتر گذارده و عملاً براي تقابل با تهدیدها و نگرانی‌هاي جان دار، با اشتراك مساعی ادیان، خط اسلوب واحد و سیاست‌گذاري مشخص و معلوم و مشترکی را اتخاذ نمود.

امروزه قسمت بزرگی از آلام و مصائب بشري نظیر نسل‌کشی‌ها، قتل عام‌ها، نژادپرستی‌ها و کشتارها، مسائل ذاتاً سیاسی نیستند، بلکه موضوعاتی مربوط به حقوق و دستمزد بشرند و ادیان درین مورد ها موضع ها روشنی داشته و هرگونه مبادرت جنایت‌آمیز، نژادپرستی و قتل و کشتار را محکوم می‌نمایند.

روحانی در لغت به معنای کسی میباشد که سال‌های متعددی از عمرش سپری گردیده و علائم پیری، مانند سفیدی موها، در وی ظواهر شده یا این که کسی میباشد که جوانی را پشت راز گذارده و جسمش فرسوده گردیده و قوایش رو به ضعف گذاشته و به تعبیری سن وی به پنجاه سال رسیده باشد. [۱][۲]

۱.۱ - سن شيخ
در اينکه تیتر شيخ، در چه مرحله‌اى از سن بر بشر اطلاق مى‌خواهد شد، اختلاف میباشد. برخى گفته‌اند: آن که سنش از چهل قبل باشد. [۳] [۴] برخى ديگر گفته‌اند: مرجع، لغت و عرف میباشد. ليکن کلمه ها لغویان در معناى شيخ گوناگون میباشد؛ کسى که سنش از ۴۶ سال تجاوز کرد‌ه باشد، از پنجاه سالگى تا پايان قدمت، از ۵۱ سالگى تا پایان قدمت، از پنجاه تا هشتاد سالگى. [۵] [۶] ولی نزد عرف عرب به پیرمرد «شيخ» و به پير زن «شيخه» اطلاق مى‌گردد.

۱.۲ - گردآوری واژه
عده آن به سیرتکامل‌های متفاوت ضبط گردیده که دارای اسم و رسم‌ترین آنان شیوخ و مشیخه، و گردآوری‌الجمع پر استفاده آن مشایخ میباشد. [۷] [۸][۹]

۲ - معنای اصطلاحی
[دستکاری]
در اصطلاح، به مدرس ، دانشمند ، فرد خبره در شماره تلفن مسجد قبا مشهد هر رشته و ماهر و به‌طور کلی به بزرگان و عده ای که از لحاظ فضیلت و جایگاه و امثال این کارها در حیث عموم گران قدر جلوه می‌کردند، روحانی می‌گفتند.

۲.۱ - دیگر اصطلاحات
در نظام فامیل‌ای مرزوبوم‌های عربی، به‌خصوص در بین بادیه‌نشینان، شخصی را که در رأس خاندان – که خویش واحد سیاسی جدا به شمار میرفت – قرار داشت و کارها بستگان را اداره می کرد، مدیریت ، آدرس مسجد قبا مشهد رب ، امیر و سید نیز می‌خواندند. [۱۰][۱۱]
این عنا وین با یکدیگر تفاوت معنایی داشته‌اند: رب برای مالکیت و حاکمیت به عمل می‌رفته مانند ربّ‌الشام (صاحب و مالک مملکت شام)، امیر معمولاً برای فرمانده سپاه استعمال می‌گردیده، و مدیریت اکثر وقت ها به معنای رهبر (قائد) بوده میباشد، البته مراد از روضه خوان شخصی سابق‌سال با صفاتی خاص بوده میباشد، خواه سر گروهی داشته خواه نداشته.
بنابر همین لحاظ، بدویان بیشتراز تمامی تیتر سید را برای بزرگان بستگان مسجد قبا مشهد به فعالیت می‌بردند. [۱۲]

۲.۲ - اصطلاح کنونی
دو اصطلاح مدیر و سیدالقبیله بیشتراز اصطلاحات دیگر برای اطلاق بر گرانقدر خاندان در ادوار قدیم به عمل می‌رفته میباشد، البته امروزه، بیشتر، از واژۀ روحانی به‌این خواسته به کارگیری می گردد. [۱۳]

۲.۳ - در بالا اسلام
دربین عرب قبل از اسلام ودر قرن ها اولیۀ ‌اسلامی نیز واژۀ مدیریت شایع بوده و روضه خوان درین ادوار، مثلا در قرآن مهربان ، [۱۴][۱۵][۱۶][۱۷] به معنای پیرمرد و و شخص کهنسال بوده میباشد.

۲.۴ - در عصر معاصر
در روزگار معاصر، روضه خوان تحت عنوان یکی اصطلاحات خطاب، با دلالت بر شأن گران قدر و احترام برای رؤسای خاندانها و عشایر و رهبران سیاسی و نیز اعیان آیین و مدرّسان و علما، حتی سوای پیش بینی سن، بسامد بالایی یافته میباشد.

۳ - کاربرد در فقه
[بازنویسی]
در بعض ابواب شرعی تیتر روضه خوان مورد حکم واقع گردیده‌است.

۳.۱ - وقف
به تصريح برخى، در حالتی‌که کسى مالى را براى شيوخ وقف نماید، براى مشخص و معلوم شدن معناى آن به عرف برگشت مى ‌شود. [۱۸] [۱۹]

۳.۲ - وصيّت
کسى که براى شيوخ به مالى وصیت کرده، در اينکه آن متاع به اشخاص بالاى چهل سال داده مى‌ گردد يا به عرف و لغت رجوع و برگشت مى‌ شود، اختلاف میباشد. [۲۰] [۲۱] برخى گفته‌ اند: در شکل معلوم نشدن معناى لغوى و عرفى شيخ و مشخص نبودن خواسته وصيّت کننده از لفظ، وصيت فسخ میباشد. [۲۲]

۳.۳ - حدود
حدّ زناى مرد و زن آزاد محصن تازیانه و بعد سنگسار میباشد؛ ليکن برخى، عده بين آن دو را به شيخ و شيخه تخصیص داده و در جوان فقط قائل به سنگسار گردیده‌ اند.
آيا منظور از شيخ و شيخه مضمون‌ عرفى‌ آن؛ يعنى پیر مرد و پیر زن میباشد يا معنا لغوى آن؟ ظواهر لغات فقها معناى در آغاز میباشد؛ زيرا کسى متعرض معناى اين دو کلمه و واژه نشده میباشد و در رساله‌هاى فارسى آن دو را به پیر مرد و پیرزن ترجمه کرده‌ اند؛ [۲۳] [۲۴] [۲۵] [۲۶] [۲۷] ليکن شهيد ثانى، شيخ و شيخه را به مرد و زنى که سنشان از چهل قبلی تعريف نموده است. [۲۸] [۲۹]

۴ - دیگر کاربردها
[دستکاری]
استفادۀ قانونی از تیتر روحانی در تشکیلات و نظام دیوانی اسلامی، از قرن ها وسط (به ویژه در مصر ) اشاعه یافت.
از این زمانه، روضه خوان با کاربردی وسیع، بر برخی حکام، وزیران، نظامیان، کاتبان، محتسبان، فقها، محدّثان، عرفا و رؤسای صنف‌ها و نیز بر برخی کارگزاران و تجار غیرمسلمان اطلاق شوید. [۳۰]

۴.۱ - عنوان ها درباری
روحانی‌الملوک یا این که روضه خوان‌الملوک و السلاطین برای حکمرانان سالخورده به شغل میرفت، [۳۱] چنان که برخی سلاطین و حکام سرزمینهای عربی و افریقایی، بعضی امرای خانات اهل ایران و نیز بعضا امرای قبچاق را روضه خوان می‌خواندند تیتر روضه خوان‌الملوک در کشور ایران برای بعضا شاهزاده‌های قاجار ، کاربرد داشته میباشد. [۳۷][۳۸]
تیتر روضه خوان برای برخی فرماندهان نظامی فاطمیان از دورۀ دعوت فی مابین قبایل کتامه در قرن سوم به عمل میرفت.
نایب ‌فرمان روا موحدون مغرب را، که در مراسم در کنار پادشاه می‌جلسه، روضه خوان‌الموحدین می‌خواندند و ظاهراً در مکاتبات اورا الشیخ‌المعظم خطاب می‌کردند.[۴۴]
در مصر از این تیتر گاه برای وزیران، محتسبان و نیز صیرفیان ذمی و تجار خارجی نیز مصرف شده میباشد.
در کشور ایران ناصری کسی را که مسئول یاددادن نماز و احکام و قرآن به زنان بقاع فرمانروا بود روضه خوان‌الحرم می‌خواندند.

۴.۲ - روحانی البلد
اصطلاح روحانی‌البلد (به معنای مدیر شهر) در مصر زیر احاطه عثمانی ، از قرن دوازدهم به قدرتمندترین بی‌/ بیک قاهره اطلاق میشد.
با این اکنون، حکومت عثمانی این تیتر را تأیید نمی کرد، چون عملاً احاطه پاشاهای عثمانی را در قاهره پایین شعاع قرار می‌اعطا کرد و توان غیر قانونی بی‌ها را پایدار می‌داشت.

۴.۳ - عنوان ها صوفیه
استفادۀ قانونی از این تیتر برای بزرگان صوفیه بیش‌خیس در بعد از ظهر ایوبیان و ممالیک رایج شد.
در‌این عصر‌ها زاهدان تعالی صوفی را در مکاتبات دولتی با عناوینی زیرا الشیخ‌الصالح الورع الزاهد، روضه خوان شیوخ العارفین، روضه خوان‌الصوفیه، مجلس‌الشیخ و به اختصار روحانی خطاب می‌کردند.
درین زمانه به ویژه خانقاه‌ها را روضه خوان‌الشیوخ می‌خواندند و بیان کننده این تیتر در صدر‌ به‌طور قانونی برای اسماعیل‌بن ابی‌سعد، روضه خوان خانقاه صلاحیه در مصر، در نیمۀ قرن ششم به کاررفته‌میباشد [۵۷][۵۸][۵۹][۶۰][۶۱] در‌این زمان برای یک کدام از اعقاب روضه خوان‌عبدالقادر گیلانی ، کنیه روحانی‌الجبال بکار می رفته میباشد. [۶۲]

۴.۴ - در عالمان آیین
ازعنوان روضه خوان، اما با رسمیت کمتر، برای رجال فقاهتی و عالمان نیز استعمال میشد.
برای مثالً روضه خوان‌القراء برای امام محمدبن جزری، روحانی‌المترجمین برای حنین‌بن اسحاق، روضه خوان‌المشایخ برای جنیدبن محمدبن جنید بغدادی، روحانی اکبر برای محیی‌الدین ابن‌عربی، روضه خوان‌المؤمنین برای ابویزید مَخْلَدبن کیداد فرنگی، وشیخ‌الرئیس برای ابن‌اسینا به عمل میرفت [۶۳][۶۴][۶۵][۶۶] عناوینی زیرا روحانی‌العلما، روحانی‌الشریعه، روضه خوان‌الرئیس، روضه خوان‌العراقین و روحانی‌الاطبا در دورۀ‌ قاجار استعمال می‌شد‌ه‌است.