?????? ???? ???? ??? ????

طبق بعضا احادیث، ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام در غدیر خم بودند.
ابن شهرآشوب در کتاب مناقب خبر غیرمتعارفی را به طور مرسل از امام علیه السلام اینگونه نقل نموده است: مسجد قبا مشهد «پیامبراکرم در روز غدیر فی مابین هزار و سیصد مرد برخاست.»[1] در حالی که از احتجاج از قسم امام باقر علیه السلام نقل کردیم: «تعداد عده ای که از مدینه و دور و بر آن و بادیه نشینان به یار و همدم رسول، حج را به مکان آوردند به هفتاد هزار نفر یا این که بیش خیس بالغ می‌شد، به تعداد اصحاب موسی که هفتاد هزار نفر بودند و از آن‌ها برای جانشینی هارون بیعت گرفت، آدرس مسجد قبا مشهد البته عهدوپیمان را شکستند و از گوساله سامری تبعیت کردند.[2]

اما این خبر تعداد اشخاص مدینه رزرو مسجد قبا مشهد و محیط آن و بادیه را با هم نقل کرد و معلوم ننموده میباشد شماره تلفن مسجد قبا مشهد که تعداد هر یک چقدر بوده میباشد، ولی در دو خبری که از امام راست گو علیه السلام وارداتی میباشد، به تعداد هرکدام اشاره گردیده‌است: در یکی‌از آنها آمده میباشد: «پیامبر خداوند صلی الله علیه و آله از مدینه برای حج بیرون شد در حالی که پنج هزار نفر از اهل مدینه در هم نشینی او بودند و از مکه برگشت در حالی که پنج هزار نفر از اهل مکه او را هم‌نشینی می کردند؛ براین اساس ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام بودند.»[3] و در دومین آمده میباشد: «هنگام رجوع و برگشت پیامبر معبود از حجة الوداع پنج هزارنفر از همسایه مدینه همدم وی بودند و ده هزار مرد از اهل یمن از مکه بیرون گردیده بودند و اورا هم‌نشینی می کردند.»[4]

مقاله درین خبر بدین شکل آمده میباشد و در هیچ خبر دیگری این عدد یا این که چیزی در حدود آن بیان نشده میباشد که یار و همدم علی علیه السلام یا این که فارغ از وی برای حج آمده باشند. از سوی دیگر، یمن در جنوب مکه و در سمت راست آن جای‌دارد، در حالی که مدینه در شمال مکه جای‌دارد، براین اساس ملازمت آن‌ها با پیامبر معبود تا جحفه و غدیر خم بسیار بعید به لحاظ میرسد، با اعتنا بدین که پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمان به هم‌نشینی هم نداده بودند.[5]

پی نوشت ها:

[1] مناقب آل ابى طالب، ج 3، ص 35. احتمال قوى این میباشد که‌این خبر را از تعبیروتفسیر فرات کوفى از قسم ابوذر غفارى نقل کرد‌ه باشد، ص 516[2] الاحتجاج، ج 1، ص69
[3] تعبیروتفسیر عیاشى، ج 1، ص 332
[4] جامع الاخبار، ص10) 13وازاودربحارالانوار،ج27،ص 165
[5] محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 27، ص 150 از کتاب مناقب ابن جوزى نقل نموده است: صد و بیست هزار نفر از صحابه و اعراب و افرادى که در حوالی مکه و مدینه بومی بودند، یار و همدم آن حضرت بودند، بدین ترتیب احتمال دارااست که آنچه در احادیث ائمه علیهم السلام آمده میباشد مبنى بر این که ده الى بیست هزار نفر از اهل مدینه و مکه در غدیر حاضر بوده اند، اشارهبر صحابه آن حضرت داشته باشد.

طبق بعضا احادیث، ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام در غدیر خم بودند.
ابن شهرآشوب در کتاب مناقب خبر غیرمتعارفی را به طور مرسل از امام علیه السلام اینگونه نقل نموده است: مسجد قبا مشهد «پیامبراکرم در روز غدیر فی مابین هزار و سیصد مرد برخاست.»[1] در حالی که از احتجاج از قسم امام باقر علیه السلام نقل کردیم: «تعداد عده ای که از مدینه و دور و بر آن و بادیه نشینان به یار و همدم رسول، حج را به مکان آوردند به هفتاد هزار نفر یا این که بیش خیس بالغ می‌شد، به تعداد اصحاب موسی که هفتاد هزار نفر بودند و از آن‌ها برای جانشینی هارون بیعت گرفت، آدرس مسجد قبا مشهد البته عهدوپیمان را شکستند و از گوساله سامری تبعیت کردند.[2]

اما این خبر تعداد اشخاص مدینه رزرو مسجد قبا مشهد و محیط آن و بادیه را با هم نقل کرد و معلوم ننموده میباشد شماره تلفن مسجد قبا مشهد که تعداد هر یک چقدر بوده میباشد، ولی در دو خبری که از امام راست گو علیه السلام وارداتی میباشد، به تعداد هرکدام اشاره گردیده‌است: در یکی‌از آنها آمده میباشد: «پیامبر خداوند صلی الله علیه و آله از مدینه برای حج بیرون شد در حالی که پنج هزار نفر از اهل مدینه در هم نشینی او بودند و از مکه برگشت در حالی که پنج هزار نفر از اهل مکه او را هم‌نشینی می کردند؛ براین اساس ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام بودند.»[3] و در دومین آمده میباشد: «هنگام رجوع و برگشت پیامبر معبود از حجة الوداع پنج هزارنفر از همسایه مدینه همدم وی بودند و ده هزار مرد از اهل یمن از مکه بیرون گردیده بودند و اورا هم‌نشینی می کردند.»[4]

مقاله درین خبر بدین شکل آمده میباشد و در هیچ خبر دیگری این عدد یا این که چیزی در حدود آن بیان نشده میباشد که یار و همدم علی علیه السلام یا این که فارغ از وی برای حج آمده باشند. از سوی دیگر، یمن در جنوب مکه و در سمت راست آن جای‌دارد، در حالی که مدینه در شمال مکه جای‌دارد، براین اساس ملازمت آن‌ها با پیامبر معبود تا جحفه و غدیر خم بسیار بعید به لحاظ میرسد، با اعتنا بدین که پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمان به هم‌نشینی هم نداده بودند.[5]

پی نوشت ها:

[1] مناقب آل ابى طالب، ج 3، ص 35. احتمال قوى این میباشد که‌این خبر را از تعبیروتفسیر فرات کوفى از قسم ابوذر غفارى نقل کرد‌ه باشد، ص 516[2] الاحتجاج، ج 1، ص69
[3] تعبیروتفسیر عیاشى، ج 1، ص 332
[4] جامع الاخبار، ص10) 13وازاودربحارالانوار،ج27،ص 165
[5] محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 27، ص 150 از کتاب مناقب ابن جوزى نقل نموده است: صد و بیست هزار نفر از صحابه و اعراب و افرادى که در حوالی مکه و مدینه بومی بودند، یار و همدم آن حضرت بودند، بدین ترتیب احتمال دارااست که آنچه در احادیث ائمه علیهم السلام آمده میباشد مبنى بر این که ده الى بیست هزار نفر از اهل مدینه و مکه در غدیر حاضر بوده اند، اشارهبر صحابه آن حضرت داشته باشد.