فرائض و واجبات به امرها و اوامر آفریدگار گفته می شود، اوامری که شماره تلفن مسجد قبا مشهد در بجا آوردنش اجر و در ترکش وعده عذاب داده باشد. درباره مقام و التفات واجبات الهی آیهها قرآن و احادیث بخش اعظمی از امامان معصوم (عیلهمالسلام) وارداتی میباشد به سیرتکاملای که غرض از اعمال آدرس مسجد قبا مشهد واجبات، وصال به رده بندگی میباشد، که در سایه دل اختیار به فرامین و دستورها الهی نتایج میشود.
واجب در لغت به معنای مورد نیاز و اثبات می باشد[۱] و فرض و فریضه به معنای اندازه معلوم و مایحتاج میباشد.[۲] در اصطلاح نیز هر چیزی که پروردگار به آن فرمان فرموده بهطوری که در بجا مسجد قبا مشهد آوردنش اجر و در ترکش وعده عذاب داده باشد آنرا فریضه و واجب گویند.[۳]
۲ - مداقه اجرا واجبات در قرآن
[بازنویسی]
«و هر کس معبود و پیامبرش را اطاعت نماید، (در روز رستاخیز) همنشین افرادی خواهد بود که معبود، نعمت خویش را بر آنها مجموع کرده از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان و آنان رفیقهای خیر و خوبی میباشند؛[۴]»
این آیه در ذکر رتبه بدون نقص از اهل ایمان و تقوی میباشد افرادی که در رده اطاعت خدا و تقلید از حکم و امر فرستاده اسلام برآیند و در نظریه و اخلاق نیکو استقامت داشته و شائبه تخلّف در آنها نباشد در تاثیر کوشش و همت به رتبه بدون نقص از ایمان نائل گردیده و ملحق به پیامبران خواهند بود.[۵]
«و هر که اطاعت خداوند و رسولش نماید، به رستگاری (و موفقیت) عظیمی دست یافته میباشد!؛[۶]»
این پاراگراف وعدهای میباشد به اشخاصی که تمامی ایفا پارسا را بجا آورند و از تمامی گناهان اجتناب نمایند، زیرا فوز وسیع را مترتب بر طاعت پروردگار و پیامبر نموده است. مساله اطاعت معبود و نبی، صحبت کاملی میباشد که همگی احکام کهن از واجبات و محرمات را مشتمل بر می گردد.[۷]
۳ - اهمیّت ایفا واجبات در روایات
[دستکاری]
اهتمام به فرایض، کشف کننده از روح انقیاد و موجب تقویت مبنا زهد و ایمان و خوی میباشد.
امام درستگو (علیهالسّلام) فرمود: خدا میفرماید هیچ عبدای نمیتواند محبت منرا به خویش جلب نماید مگر اینکه واجبات من را دوست داشته باشد و به آن فعالیت نماید. [۸]
پرنور میباشد هر کس بخواهد حیث فرد دیگری را به خویش جلب نماید، میبایست به مرادهای وی اهمیّت داده، و همّت خود را مصروف اجابت مرادهای او نماید. ولی در دوستی با دیگر بشرها این خطر نیز وجود داراست که مرادهای آنها در تعارض با منظورهای فرد باشد، البته در دوستی با آفریننده هستی که هرچه قرار داده در جهت آسایش آدمهاست، این مخاطرات نیز نیست و آنچه که وی از عبداش میخواهد، جملگی گزینه پذیرش عقل سلیم هست و آسایش دو گیتی را برای انسانی که خواهان جلب محبّت خداست، دربر دارااست.
امام علی (علیهالسّلام) می فرماید: بشتابید به سوی عبادتها و سبقت بگیرید به جاری ساختن ایفا پارسا، پس در شرایطیکه کوتاهی از سوی شما شکل گیرد، بپرهیزید از اینکه در اجرا واجبات کوتاهی فرمائید. [۹]
دراین داستان حضرت علی (علیهالسّلام) واجبات الهی را خط قرمز رنگ کوتاهیهای بشر معرّفی می دارد و کلام آن حضرت این میباشد که در صورتیکه کوتاهی هم شکل می گیرد نهایتش مستحبات میباشد ولی در واجبات دیگر مکان هیچ کوتاهی و معدودکاری وجود ندارد.[۱۰]
فرستاده معبود (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) فرمود: «اعْمل بِفَرائِض اللهِ تَکُن اَتْقَی النّاسِ؛[۱۱] به آنچه معبود واجب کرده فعالیت کن تا باتقواترین عموم باشی.»
ابوحمزه ثمالی از امام سجّاد (علیهالسّلام) نقل مینماید که فرمود: «مَن ْعمِلَ بمَا افْتَرَضَ الله عَلَیْهِ فَهُو مِنْ نهِ النّاس؛[۱۲] هر که فعالیت نماید به آنچه آفریدگار بر وی واجب کرده از شایسته ترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث دیگر فرمود: « فَهُو اینجانبْ اعْبَدِ النّاس؛ [۱۳] هر که بجای آورد آنچه را که معبود واجب کرده از عابدترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث قدسی از امام راستگو (علیهالسّلام) آمده میباشد: «قال اللهُ تبارَکَ و تَبهتر ما تَحبَّبَ الیَّ عبْدی بِاحَبَّ ممَّا افْترضْتُ علیِه؛[۱۴] هیچ عبادتی بهاندازه ادای واجبات، مخلوقام را نزد اینجانب دوستداشتنی نمینماید.»
قطب راوندی میگوید قصه شدهاست که فرشتهای از کعبه ندا در می دهد: کسی که فرایض و واجبات پروردگار را سوراخ نماید از پناه خداوند خارج آمده میباشد.[۱۵]
حضرت علی (علیهالسّلام) فرمود: «وَلا عبادةَ کَاداءِ الْفرائِض؛[۱۶] هیچ عبادتی مانند ادای فرایض و واجبات وجود ندارد.»
و در برخی از کتابها، حدیث قدسی را با این عبارت آوردهاند: «ما تَقَرَّبَ الیَّ عَبْدی بِشَیْ ءٍ احبَّ الیَّ ممَّا افْترضْتُهُ علیْهِ و انَّهً لیَتَقَرَّبُ الیَّ بِالنّافِلةِ؛[۱۷][۱۸][۱۹] مخلوق اینجانب تقرّب نجوید به سوی اینجانب به چیزی دوست داستنیخیس و خوب از آنچه اینجانب بر وی واجب کردهام و بوسیله نوافل نیز به اینجانب مجاورت میگردد.»
فرائض و واجبات به امرها و اوامر آفریدگار گفته می شود، اوامری که شماره تلفن مسجد قبا مشهد در بجا آوردنش اجر و در ترکش وعده عذاب داده باشد. درباره مقام و التفات واجبات الهی آیهها قرآن و احادیث بخش اعظمی از امامان معصوم (عیلهمالسلام) وارداتی میباشد به سیرتکاملای که غرض از اعمال آدرس مسجد قبا مشهد واجبات، وصال به رده بندگی میباشد، که در سایه دل اختیار به فرامین و دستورها الهی نتایج میشود.
واجب در لغت به معنای مورد نیاز و اثبات می باشد[۱] و فرض و فریضه به معنای اندازه معلوم و مایحتاج میباشد.[۲] در اصطلاح نیز هر چیزی که پروردگار به آن فرمان فرموده بهطوری که در بجا مسجد قبا مشهد آوردنش اجر و در ترکش وعده عذاب داده باشد آنرا فریضه و واجب گویند.[۳]
۲ - مداقه اجرا واجبات در قرآن
[بازنویسی]
«و هر کس معبود و پیامبرش را اطاعت نماید، (در روز رستاخیز) همنشین افرادی خواهد بود که معبود، نعمت خویش را بر آنها مجموع کرده از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان و آنان رفیقهای خیر و خوبی میباشند؛[۴]»
این آیه در ذکر رتبه بدون نقص از اهل ایمان و تقوی میباشد افرادی که در رده اطاعت خدا و تقلید از حکم و امر فرستاده اسلام برآیند و در نظریه و اخلاق نیکو استقامت داشته و شائبه تخلّف در آنها نباشد در تاثیر کوشش و همت به رتبه بدون نقص از ایمان نائل گردیده و ملحق به پیامبران خواهند بود.[۵]
«و هر که اطاعت خداوند و رسولش نماید، به رستگاری (و موفقیت) عظیمی دست یافته میباشد!؛[۶]»
این پاراگراف وعدهای میباشد به اشخاصی که تمامی ایفا پارسا را بجا آورند و از تمامی گناهان اجتناب نمایند، زیرا فوز وسیع را مترتب بر طاعت پروردگار و پیامبر نموده است. مساله اطاعت معبود و نبی، صحبت کاملی میباشد که همگی احکام کهن از واجبات و محرمات را مشتمل بر می گردد.[۷]
۳ - اهمیّت ایفا واجبات در روایات
[دستکاری]
اهتمام به فرایض، کشف کننده از روح انقیاد و موجب تقویت مبنا زهد و ایمان و خوی میباشد.
امام درستگو (علیهالسّلام) فرمود: خدا میفرماید هیچ عبدای نمیتواند محبت منرا به خویش جلب نماید مگر اینکه واجبات من را دوست داشته باشد و به آن فعالیت نماید. [۸]
پرنور میباشد هر کس بخواهد حیث فرد دیگری را به خویش جلب نماید، میبایست به مرادهای وی اهمیّت داده، و همّت خود را مصروف اجابت مرادهای او نماید. ولی در دوستی با دیگر بشرها این خطر نیز وجود داراست که مرادهای آنها در تعارض با منظورهای فرد باشد، البته در دوستی با آفریننده هستی که هرچه قرار داده در جهت آسایش آدمهاست، این مخاطرات نیز نیست و آنچه که وی از عبداش میخواهد، جملگی گزینه پذیرش عقل سلیم هست و آسایش دو گیتی را برای انسانی که خواهان جلب محبّت خداست، دربر دارااست.
امام علی (علیهالسّلام) می فرماید: بشتابید به سوی عبادتها و سبقت بگیرید به جاری ساختن ایفا پارسا، پس در شرایطیکه کوتاهی از سوی شما شکل گیرد، بپرهیزید از اینکه در اجرا واجبات کوتاهی فرمائید. [۹]
دراین داستان حضرت علی (علیهالسّلام) واجبات الهی را خط قرمز رنگ کوتاهیهای بشر معرّفی می دارد و کلام آن حضرت این میباشد که در صورتیکه کوتاهی هم شکل می گیرد نهایتش مستحبات میباشد ولی در واجبات دیگر مکان هیچ کوتاهی و معدودکاری وجود ندارد.[۱۰]
فرستاده معبود (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) فرمود: «اعْمل بِفَرائِض اللهِ تَکُن اَتْقَی النّاسِ؛[۱۱] به آنچه معبود واجب کرده فعالیت کن تا باتقواترین عموم باشی.»
ابوحمزه ثمالی از امام سجّاد (علیهالسّلام) نقل مینماید که فرمود: «مَن ْعمِلَ بمَا افْتَرَضَ الله عَلَیْهِ فَهُو مِنْ نهِ النّاس؛[۱۲] هر که فعالیت نماید به آنچه آفریدگار بر وی واجب کرده از شایسته ترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث دیگر فرمود: « فَهُو اینجانبْ اعْبَدِ النّاس؛ [۱۳] هر که بجای آورد آنچه را که معبود واجب کرده از عابدترینِ عموم میباشد.»
و در حدیث قدسی از امام راستگو (علیهالسّلام) آمده میباشد: «قال اللهُ تبارَکَ و تَبهتر ما تَحبَّبَ الیَّ عبْدی بِاحَبَّ ممَّا افْترضْتُ علیِه؛[۱۴] هیچ عبادتی بهاندازه ادای واجبات، مخلوقام را نزد اینجانب دوستداشتنی نمینماید.»
قطب راوندی میگوید قصه شدهاست که فرشتهای از کعبه ندا در می دهد: کسی که فرایض و واجبات پروردگار را سوراخ نماید از پناه خداوند خارج آمده میباشد.[۱۵]
حضرت علی (علیهالسّلام) فرمود: «وَلا عبادةَ کَاداءِ الْفرائِض؛[۱۶] هیچ عبادتی مانند ادای فرایض و واجبات وجود ندارد.»
و در برخی از کتابها، حدیث قدسی را با این عبارت آوردهاند: «ما تَقَرَّبَ الیَّ عَبْدی بِشَیْ ءٍ احبَّ الیَّ ممَّا افْترضْتُهُ علیْهِ و انَّهً لیَتَقَرَّبُ الیَّ بِالنّافِلةِ؛[۱۷][۱۸][۱۹] مخلوق اینجانب تقرّب نجوید به سوی اینجانب به چیزی دوست داستنیخیس و خوب از آنچه اینجانب بر وی واجب کردهام و بوسیله نوافل نیز به اینجانب مجاورت میگردد.»
سوالات مهم قبل از رزرو مسجد قبا مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب و هماهنگی مراسم