?????? ???? ???? ??? ????

مشروعیت و اعتبار
درباره‌ی مشروعیت برگزاری جشن و پای کوبی تکلیف نظرها متفاوتی ارائه گردیده‌است. اورده شده اکثر فقها در زمینه ی این جشن و پایکوبی بی صدا کرده‌اند، که شاید بتوان بدون صدا آنها‌را موافقت اجمالی و ضمنی با این مراسم قلمداد کرد.[۲۸] ولی بعضی به صراحت با آن موافقت کرده‌اند،[۲۹] تا جایی که‌این جشن و پای کوبی در سال‌های ۱۳۹۵ش و ۱۴۰۱ش در حضور آیت‌الله خامنه‌ای از مراجع تاسی نیز برگزار شد.[۳۰] در مقابل بعضا مخالف برگزاری این جشن و پای کوبی می باشند. برخی معتقدند روضه خوان حر عاملی (درگذشته ۱۱۰۴ق) اولی مخالف از فی مابین شیعه‌ها میباشد، که با استناد به دلیل روایی و کلامی با این جشن و پای کوبی مخالفت کرده و آن را بدعت میداند.[۳۱] وی در زیر نویس رساله ابن‌طاووس، نقدهای خویش را در پنج مجموعه ذکر مسجد قبا مشهد می‌نماید:[۳۲]

پایکوبی تکلیف در نصوص شرعی نیامده و در سود بدعت میباشد.
همان طور که شروع تکلیف، استارت اجر به چنگ آوردن میباشد، شروع عذاب و عقاب شدن نیز هست. لذا پایکوبی مفهوم ندارد.
اعیاد مسلمان‌ها در چهار عید فطر، قربان، غدیر و آدینه منحصربه‌فرد میباشد و فرا رفتن از این انحصار مستلزم آدرس مسجد قبا مشهد ادله میباشد.
استدلال ابن طاووس بر اساس قیاس میباشد.
اینگونه جشنی در اثرها معصومین(ع) و فرزندان یا این که اصحاب رزرو مسجد قبا مشهد وی نیست.[۳۳]
بیان شده کسی در رده جواب تفصیلی به نقدهای روضه خوان حر عاملی برنیامده؛ ولی شبهه بدعت بوسیله آیت‌الله جوادی آملی از مراجع تبعیت و مفسر قرآن _ سوای اشاره به روضه خوان حر عاملی _ جواب داده گردیده است.[۳۴] جوادی آملی این نظر را دارد از‌آنجا که این جشن و پای کوبی به شکرانه این نعمت که فرد آیتم خطاب الهی قرار گرفته برگزار میگردد و به قصد ورود (استحباب وارداتی از طرف پروردگار) وجود ندارد، اشکالی ندارد و این اختراع ابن‌طاووس زیر اطلاقات «شکر هر نعمت الهی» قرار شماره تلفن مسجد قبا مشهد میگیرد.[۳۵]

برگزاری مراسم جشن و پایکوبی تکلیف دختران اهل ایران در حضور رهبر انقلاب اسلامی کشور ایران
پانویس
محمدی ری‌شهری، جشن و پایکوبی تکلیف ویژه پسران، ۱۳۸۵ش، ص۱۳.
ابن‌مراد، لسان العرب، ۱۴۱۴ق، زیر کلمه «کلف».
میرحسینی، «پای کوبی تشریف، سنت حسنه یا این که بدعتی حرام!؟»، مقر عبرت پژوهی تاریخی
شهیدی، ترجمه التشریف بتعیین وقت التکلیف، ۱۳۸۶ش، ص۳۱۲_۳۱۴.
شهیدی، ترجمه التشریف بتعیین وقت التکلیف، ۱۳۸۶ش، ص۳۱۲_۳۱۴.

اثنی عشری
بعد از رحلت حسن عسکری امامیه (که پیش از اینً هم عموماً بعد از رحلت هر امام به مجموعه‌هایی تقسیم می‌شدند) به چهارده فرقه تقسیم شدند که عقاید مختلفی داشتند. بعضا به امامت جعفر اخوی حسن عسکری معتقد شدند. برخی او را غایب گردیده دانستند. برخی فرزند اورا به‌عامل سن معدود فاقد موقعیت امامت دانستند و… شیعه دوازده امامی مدرن یک کدام از آن چهارده فرقه میباشد که به امامت محمد ابن حسن در سن چهار سالگی و غایب بودن صغری در یک سرداب و رابطه وی با عموم از روش چهار نایب تا هفتاد سال و بعد غایب بودن کبرای وی تا قیامت براین مسجد قبا مشهد باوراند.[۲۱]

از دید الاهیات (دانش سخن) روضه خوان موثر (۹۴۸–۱۰۲۲م) (۳۳۶–۴۱۳ق) بود که اکثر اعتقادات مدرن اثنی عشری را تشکیل داد.[۲۲] مثلا بایستگی وجود امام در هر بعد از ظهر و پاکی امام و وجود نص (حدیثی که دلالت بر امامت دوازده نفر از فرزندان علی و فاطمه می‌نماید که هرمورد فرزندان امام قبل می باشند)[۲۳] وی منکرین امامت را کافر دانست[۲۴] و امامان شیعه را از انبیا (به استثنای محمد) رفیعتر می‌دانست و امامان شیعه را در جاری ساختن و تغییر‌و تحول احکام مجاز آدرس مسجد قبا مشهد دانست.[۲۵]

در طی صفویه اثنی‌عشری به وسیله حکومت تحت عنوان آئین اساسی و حکومتی معرفی شد و تغییرات پاره ای در شعائر و عقاید و مناسک آن تولید شد مخصوصاً بوسیله روضه خوان پر رنگ اخباری محمدباقر مجلسی که شیعه اثنی عشری مدرن مو جود در جمهوری اسلامی ایران به آن مجاورت‌خیس رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۶]

اصطلاح رافضی
رافضی اصطلاحی بود که زید ابن علی درباره‌ی اهل کوفه که در واپسین ساعت ها معاش اورا به جهت امتناع از توهین به دو خلیفه ابوبکر و قدمت رخنه‌ کردند به شغل پیروزی.[۲۷] زید به مشقت روافض را که اورا شکاف کرده‌اند ملامت کرد و این اسم را سلفی‌ها تا امروز برای اشاره به شیعه ها دوازده امامی به فعالیت می برند.[۲۸] گروهی از سرانشان در حضور زید عده شدند و گفتند: «آفریدگار تو‌را عفو وبخشش نماید، دربارهٔ ابوبکر و قدمت چه میگویی؟» زید اظهار‌کرد: «نشنیده‌ام که احدی از خانواده‌ام از آن دو دیده پوشی نماید و جز خوبی دربارهٔ آن ها سخنی نگوید، وقتی که حکومت به آن‌ها ودیعه شد، با عموم به عدل و داد خلق کردند و به قرآن و سنت شغل شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردند».[۲۹]

خاستگاه شیعه
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: جانشینی محمد
بعداز درگذشت محمد، عده ای در حوالی علی ابن ابی‌طالب بودند که او را مطلوب خلافت میدانستند. تمایز این تیم از سایر مسلمین تا فرصت محمد باقر صرفا در محبت به اهل بیت و اطمینان به آمادگی انحصاری آنها برای حکومت مسلمین بود. از آن فرصت کم کم شیعه تحت عنوان عده ای که از ایده ها دینی وی تقلید میکردند درآمد. در طول جعفر راستگو با توسعه مباحث کلامی میان مسلمین و ورود وی بدین مباحث رهروان وی نیز از نظرها کلامی وی تقلید میکردند.تا فرصت محمد باقر کیسانیه نیز در کنار شیعه امامیه وجود داشت. بعداز قتل زید ابن علی ابن حسین که در زمانه جعفر راستگو واقع شد فرقه زیدیه نیز به‌این فرق اضافه شد.[۳۰]

از مجال جعفر راستگو و به جهت دوری وی از سعی برای استحصال به اقتدار سیاسی در سایه جدال در میان امویان و عباسیان فی مابین برنده رهروان وی اطمینان اینگونه بود که تا فرصت قیام قائم آل محمد (که شناخته گردیده خلا) تغییری در شرایط سیاسی شیعه ها ساخت نخواهد شد و به همین استدلال شیعه‌ها دوازده امامی تا سال‌ها بعد از آن همواره از امامان آجل راجع به اینکه قائم میباشند یا این که خیر پرس و جو می‌کردند.[۳۱]

در حال حاضر «شیعه» در اصطلاح به آن توده از مسلمان ها گفته می‌گردد که به خلافت و امامت بلافصل علی معتقدند، و بر این نظریه‌اند که امام و جانشین محمد از روش نصّ دینی انتخاب میشود، و امامت علی و دیگر امامان شیعه نیز از روش نص فقهی اثبات شده است.[۳۲][۳۳]

به گفته مادلونگ، خیر در قرآن و خیر در میثاق مدینه به قریش مقام برتری داده نشده و میثاق مدینه هم طریق جانشینی محمد را معلوم نکرده‌میباشد. با این وجود، طریق کلی جابجایی ارث در سوره نساء تشریح گردیده و در قرآن، نبوت هم به طور موروثی منتقل میگردد. شخصِ درگذشته می‌توانست برای خویش یک «وصیت» بنویسد و یک «وصی» را مسئول اجرای آن نماید. محمد تا پنج سال پایان قدمت هنوز امیدش به داشتن وارثی مذکر را از دست نداده بود و سه سال سپس کنیز قبطی‌اش ماریه پسری به اسم ابراهیم زایید البته این پسر خیلی زود مرد. با پیش بینی مجموع حالت، فاطمه فقط وارث اساسی[الف] محمد و جانشین مشروع وی بود. ادعای شیعه ها بر اساس اینکه محمد علی را وصی — اجراکننده وصیت — خویش کرد قابل تأیید وجود ندارد چون محمد وصیتی به جا نگذاشت. در واقع آحاد احادیث میگویند محمد قصد داشته وصیتی بنویسد و بیشتر آنها تأیید می‌نمایند که قدمت بازدارنده وی شد. شیعه ها براین باوراند وی قصد داشته علی را تحت عنوان وصی خویش منصوب نماید ولی مادلونگ می گوید اشکار میباشد در حالتی‌که محمد اینگونه قصدی داشت، می‌توانست در عصر مریضی‌اش به مکان ابوبکر، علی را تحت عنوان امامِ نماز جماعت گزینش نماید. احتمالاً قدمت بعداز غدیر خم مخالفتش با وصی‌شدن علی را ابراز کرده و محمد به صدق دریافته قدمت خودش را برای جانشینی سفارش داده‌میباشد. شواهد نماد میدهد با استارت مریضی محمد، قدمت همت کرده اقتدار را در اختیار بگیرد البته محمد، ابوبکر را سفارش داده؛ ابوبکر دوست داران متعددی نداشت ولی دوست داستنی بود و در شکل وصی‌شدن ابوبکر، محمد می‌توانست امیدوار باشد که از دستمزد وارثانش پناه خواهد کرد. با این وجود، احادیث می گویند محمد کماکان قصد داشته در لحظه مرگ وصی خویش را مشخص و معلوم نماید، البته مانعش شدند. لحاظ اسلام‌شناسان این میباشد که ابوبکر و علی به یک اندازه شانس وصی‌شدن داشتند.[۳۴]

مقام توحید در اسلام
توحید، مهم‌ترین آموزه اسلامی و زیربنای ادیان آسمانی به شمار می‌رود.[۸] به تصریح قرآن، غرض و پیام اساسی همه پیامبران، اطمینان به توحید بوده میباشد.[۹] علامه طباطبایی در المیزان توحید را نهایت و غرض مهم آئین شمرده که هیچ چیزی جایگزینش نخواهد شد.[۱۰] با آنکه کلمه و واژه توحید در قرآن نیامده، البته در آیه‌ها فراوانی درباره ثابت توحید و نفی کفر حرف بیان شده میباشد.[۱۱] ملاصدرا در کتاب تعبیر و تفسیر خویش، غرض مهم قرآن کریم ومهربان را ثابت توحید خدا مسجد قبا مشهد دانسته میباشد.[۱۲]

شهید شدن بر یکتایی معبود و هجران از کفر، او‌لین جمله‌هایی میباشد که نبی اسلام نخست دعوت آشکار خویش، خطاب به عموم مکه ذکر نموده است.[۱۳] نمایندگان رسول به عنوان مثال معاذ بن جبل که برای تبلیغ اسلام به مرزو بوم‌های گوناگون می‌رفتند، همواره عموم را به تایید یکتایی پروردگار دعوت می‌کردند.[۱۴] بعضی از عالمان مسلمان با توکل بر رده ویژه و اصلی آموزه توحید در اسلام، مسلمانها را «اهل التوحید» آدرس مسجد قبا مشهد خوانده‌اند

[۱۵] و توحید را آرم مسلمانی قلمداد کرده‌اند.[۱۶] امام علی(ع)، باور به توحید و یگانگی معبود را محور آشنایی خداوند دانسته میباشد.[۱۷]«أَوّلُ الدّینِ مَعرِفَتُهُ وَ کَمَالُ مَعرِفَتِهِ التّصدِیقُ بِهِ وَ کَمَالُ التّصدِیقِ بِهِ تَوحِیدُهُ» ترجمه: دیباچه دين، معرفت اوست، و كمال معرفتش تصديق ذات وی، و كمال تصديق ذاتش، توحيد و شهید شدن بر يگانگى رزرو مسجد قبا مشهد اوست. [۱۸]

توحید و یگانگی معبود، با تعابیر و لغات متعدد، بارها در قرآن کریم و مهربان آیتم تأکید قرار گرفته میباشد؛ به عنوان مثال در سوره توحید که معبود «احد» یعنی یگانه خوانده گردیده است.[۱۹] نفی خدایان دیگر، یک کدام از بودن خداوند، یک معبود برای همگان، خدای تمامی فقیه، سرزنش معتقدان به وجود خدایان، تأکید بر نفی اعتقاد و باور به تعدادی خداوند، رد ادعای قائلان به تثلیث و سه‌گانه‌باوری، و همینطور نفی هر سیرتکامل مثل و مانند برای خداوند، برای مثال مفاهیم مربوط به توحید میباشد که در قرآن کریم و مهربان آمده میباشد.[۲۰] آیاتی از قرآن کریم ومهربان که بی واسطه به توحید دلالت دارا هستند، شماره تلفن مسجد قبا مشهد عبارتند از:

قُل هُوَ اللهُ أحَد: بگو وی خدای یکتاست.[۲۱]
لا إلٰه إلّا الله: هیچ خدایی جز الله وجود ندارد.[۲۲]
لا إلٰه إلّا هو: هیچ خدایی جز وی وجود ندارد.[۲۳]
إلٰهُکُم إلٰهٌ واحِد: همانا خدای شما خدای یکتاست.[۲۴]
ما مِن إلٰهٍ إلّا الله: هیچ خدایی جز الله وجود ندارد.[۲۵]
مراتب توحید

خط ثلث جلی، تاثیر مثنّی العُبَیدی، خوشنویس عراقی، ۲۰۲۳م
بخش اعظمی از متکلمان، عارفان و فیلسوفان مسلمان، با توکل بر قرآن کریم و مهربان و احادیث نبی اسلام و امامان شیعه، مراتب و درجاتی برای توحید برشمرده‌اند که اولی درجه آن توحید ذاتی، آن گاه توحید صفاتی و افعالی، و بالاترین جایگاه، توحید در عبادت میباشد.[۲۶]

توحید نظری و عملی
اندیشمندانی زیرا مطهری، جوادی آملی و دیگر افراد در یک تقسیم‌بندی دیگر مراتب توحید را در دو شاخه توحید نظری و توحید عملی مجموعه‌بندی کرده[۲۷] و سه درجه در آغاز را توحید نظری و توحید عبادی را در توحید عملی قرار داده‌اند.[۲۸]

توحید در قرآن کریم و مهربان و فرهنگ وتمدن اسلامی، در قبال کفر دانسته می‌گردد و نبرد با کفر، یکی موضوعات اساسی در قرآن مهربان میباشد.[۲۹] مسلمانها همان طور که به مراتب و درجاتی برای توحید معتقدند، برای بی دینی هم درجاتی برشمرده‌اند.[۳۰] بر این شالوده، اطمینان به تعدد در ذات پروردگار، بی دینی در ذات خوانده می‌گردد،[۳۱] و اعتقاد و باور به اینکه دنیا بیشتراز یک فاعل جدا دارااست،‌ بی دینی در فعل یا این که بی دینی فاعلی میباشد.[۳۲] همینطور یقین به طلاق صفات معبود از ذات وی، بی دینی صفاتی[۳۳] و پرستش خدایی جز خدای یکتا، بی دینی در عبادت خوانده میگردد.[۳۴

اسم، نسب و ا‌لقاب امام جعفر راستگو (ع)

نبو
امام جعفر درستگو (ع)
فرستاده اکرم
حضرت فاطمه‌ امام علی
امام حسین
امام سجاد
امام محمد باقر
امام جعفر راست گو
حمیده بقیه همسران فاطمه
امام موسی کاظم اسحاق محمد اسماعیل عبدالله ام فروة
امام رضا علی عباس اسما فاطمه
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: فهرست لقب‌ها و کنیه‌های مسجد قبا مشهد امام راست گو(ع)
جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب، ششمی امام شیعه ها دوازده‌امامی[۱] میباشد. مذهب اسماعیلیه، وی را پنجمی امام خویش میداند.[۲] بابا وی امام محمد باقر(ع) و مادرش ام فروة دختر قاسم بن محمد بن ابی‌دیده نشده پسر محمد بن ابی‌دیده آدرس مسجد قبا مشهد نشده بود.

[۳] در کتاب کشف الغمة از عبدالعزیز بن اَخضر جَنابِذی از علمای اهل‌سنت بیان شده، ازآنجاکه نسب مامان امام راست گو(ع) هم از جانب بابا و هم از جانب مامان به ابوبکر میرسید، امام راست گو(ع) گفته میباشد: «لَقَدْ وَلَدَنِی أَبُاینترنتَکْرٍ مَرَّتَیْن‏»؛ اینجانب دو توشه از ابوبکر متولد گردیده‌ام.[۴] ولی علامه مجلسی از کتاب احقاق‌الحق شوشتری نقل کرده که‌این ماجرا جعلی رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۵]

لقب پر اسم و رسم امام درستگو(ع)، اباعبدالله (ناظر به دو‌مین فرزندش عبدالله اَفطَح) میباشد. از وی با لقب‌های ابواسماعیل (ناظر به فرزندش، اسماعیل) و ابوموسی (ناظر به دیگر فرزندش امام موسی کاظم(ع)) نیز شماره تلفن مسجد قبا مشهد مذکور‌اند.[۶]
مشهورترین کنیه وی «راستگو» میباشد.[۷] برطبق احادیث، نبی اسلام(ص) این کنیه را به وی داده میباشد تا از جعفر کَذّاب تمایز یابد؛[۸] ولی برخی گفته‌اند امام درستگو(ع) به دلیل جلوگیری از کمپانی در قیام‌های بعدازظهر خویش، درستگو کنیه گرفته میباشد؛ به دلیل آنکه در آن مجال به هر که عموم را گرد خویش توده و به قیام بر ضد حکومت تحریک می کرد، کَذّاب (دروغگو) می‌گفتند.[۹] در به عبارتی زمان ائمه این کنیه برای امام راستگو(ع) به شغل می‌رفته میباشد.[۱۰]
براساس گزارش ابن‌شهرآشوب مازندرانی در مناقب کنیه درستگو را منصور عباسی وقتی به امام راست گو(ع) اعطا کرد که پیشگویی حضرت درباره آشکار شدن قبر امام علی(ع) تحقق یافت و نیزگفته گردیده که وی درست گو کنیه یافته زیرا هیچ لغزش و کجی و ناراستی در وی بکر میباشد.[۱۱] به گزارش دایرةالمعارف تبارک اسلامی، بعضا از علمای اهل‌سنت زیرا صاحب بن انس، احمد بن حنبل و جاحظ نیز از وی با این کنیه ذکر شده‌اند.[۱۲]

برای داده ها بیشتر، اینها را هم ملاحظه کنید: درستگو (کنیه)
معاش‌طومار
امام راستگو(ع) در ۱۷ ربیع‌الاول سال ۸۳ق در مدینه چشم به جهان گشود و در سال ۱۴۸ق در ۶۵ سالگی به عبارتی‌جا به شهیدشدن رسید.[۱۳] برخی ولادتش را در سال ۸۰ق نوشته‌اند.[۱۴] همینطور ابن‌قتیبة دینوری وفاتش را در سال ۱۴۶ق تصویب نموده است[۱۵] که آن را خطای در ضبط می دانند.[۱۶] راجع‌به روز و ماه شهید شدن امام درستگو(ع) اختلاف‌ حیث وجود دارااست. نگرش پر اسم و رسم علمای متقدم شیعه[۱۷] این میباشد که او در ماه شوال به شهید شدن رسیده میباشد؛ البته در منابع متقدم روز شهیدشدن نیامده میباشد.[۱۸]

طبرسی در کتاب تاج الموالید و روضه خوان عباس قمی در اتفاق ها الأیام، و شوشتری در کتاب رسالة فی تواریخ النبی و الآل روز شهیدشدن او‌را ۲۵ شوال دانسته‌اند.[۱۹] در مقابلِ بینش پر اسم و رسم، طبرسی در اعلام الوری[۲۰] و علامه مجلسی در بحار الأنوار به گزارش کتاب مصباح کفعمی شهید شدن امام درست گو(ع) را در ۱۵ رجب گزارش کرده‌اند؛ ولی دانشمندانِ کتاب بحار الأنوار این مقاله را در کتاب مصباح نیافته‌اند.[۲۱] روضه خوان عباس قمی سوای بیان منبع وفات امام راست گو(ع) در نصفه رجب را نقل نموده است. [۲۲]

معاش‌طومار امام باقر
امام باقر(ع) فرزند امام سجاد(ع) و فاطمه دختر امام حسن(ع) میباشد.[۱] زیرا نسب وی هم به امام حسن(ع) و هم به امام حسین(ع) می رسد، به وی کنیه هاشمیٌ دربین هاشمیَّیْن، عَلَاوٌّ دربین علویَّیْن و فاطمیٌ در بین فاطمیَّیْن مسجد قبا مشهد داده‌اند.[۲]

بر اساس حدیث لوح که جابر بن عبدالله انصاری ماجرا کرده، رسول اکرم قبل از تولد امام باقر(ع)، اسم او‌را محمد و لقبش را باقر(شکافنده) نهاده بود.[۳] وی ملقب به «باقرالعلم»، «شاکر»، «هادی» و «اَمین» بود؛[۴] ولی مشهورترین لقبش «باقر» (شکافنده) میباشد.[۵] یعقوبی می‌نویسد: «بدان منجر باقر نامیده شد که دانش را شکافت.»[۶] به گفته روحانی اثرگذار، امام باقر(ع) در دانش، زهدوتقوا و بزرگواری از همگی برادرانش بلندتر و قدر و منزلتش بیشتر بود و تمامی اورا به عظمت آدرس مسجد قبا مشهد می‌ستودند.[۷]

لقب اش «ابوجعفر» میباشد[۸] در منابع روایی بیشتر با تیتر ابوجعفر اولیه خاطر می شود،[۹] تا با ابوجعفر ثانی (امام جواد(ع)) خطا رزرو مسجد قبا مشهد نشود.[۱۰]

برای داده ها بیشتر، اینها را هم ملاحظه کنید: فهرست لقب‌ها و کنیه‌های امام باقر(ع)
به دنیاآمدن و شهید شدن
امام باقر(ع) در کربلا
امام باقر(ع):
اینجانب چهارساله بودم که جدم حسین بن علی کشته شد. اینجانب شهیدشدن او و آنچه در آن وقت بر ما سپری شد را به شماره تلفن مسجد قبا مشهد حافظه دارم.

یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۸۹.

امام باقر(ع) در ۱ رجب سال ۵۷ قمری در مدینه دیده به جهان گشود.[۱۱] برخی ولادتش را ۳ صفر به عبارتی سال نقل کرده‌اند.[۱۲] وی در اتفاق کربلا در حالی که خردسال بود، حضور داشت.[۱۳] ابن شهرآشوب در مناقب از دو کتاب «البِدَع» و «تفصیل الاخبار» نقل کرده که آن که در کربلا مقتول علی اصغر میباشد که به طور تقریبً دوازده ساله بوده و نسل امام حسین(ع) از علی اکبر (که به عبارتی امام سجاد میباشد) تداوم یافته میباشد. او این عهد و پیمان را قابل متکی بودن دانسته و سن علی بن الحسین(امام سجاد) پسر بلندمرتبه امام حسین را در کربلا ۳۰ و سن امام محمد باقر(ع) را ۱۵ دانسته میباشد. [۱۴].[یادداشت ۱]

شهیدشدن امام باقر(ع) را در ۵۷ سالگی[۱۶] و در ۷ ذی‌الحجه سال ۱۱۴ هجری قمری دانسته‌اند؛[۱۷] ولی بعضا به مکان ذی‌الحجه از ربیع الاول یا این که ربیع الثانی ذکر شده‌اند.[۱۸] همینطور نقل‌های دیگری مبتنی بر شهادتش در سال‌های ۱۱۵ق، ۱۱۶ق و ۱۱۸ق وجود دارااست.[۱۹]

شهیدشدن امام باقر(ع) در زمان خلافت هشام بن بنده الملک فیس داده میباشد:[۲۰] به دلیل آن که هشام از سال ۱۰۵ تا سال ۱۲۵ قمری خلیفه بود[۲۱] و واپسین سالی که مورخان در شهیدشدن امام باقر(ع) نقل کرده‌اند ۱۱۸ق میباشد. [۲۲] در اینکه چه شخص یا این که اشخاصی در قتل او دست داشته‌اند، نقل‌های مختلفی وجود دارااست. برخی از منابع، فرد هشام بن عبدالملک را برهان شهید شدن وی دانسته‌اند.[۲۳] و بعضا ابراهیم بن ولید را برهان مسمومیت او معرفی کرده‌اند.[۲۴]

امام باقر(ع) وصیت کرده بود در لباسی که در آن نماز می‌خوانده دفن گردد.[۲۵] او در گورستان بقیع، کنار مرقد پدرش امام سجاد(ع) و عموی پدرش امام حسن(ع) دفن شد.[۲۶] امام به فرزندش امام درستگو(ع) وصیت کرد ده سال در منا در روز ها حج برای او مراسم سوگواری بر پا نمایند.[۲۷]

معاش‌طومار امام سجاد
علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب، دارای اسم و رسم به امام سجاد(ع) و امام زین‌العابدین(ع)، چهارمی امام شیعه ها و فرزند امام حسین(ع) میباشد و سازه بر قسم دارای شهرت، در سال ۳۸ق متولد مسجد قبا مشهد گردیده‌است.

[۱] ولی بنابر اقوال دیگر، سال میلاد امام چهارم، حدود ۳۶ یا این که ۳۷ق[۲] یا این که سال ۴۸ق دانسته گردیده است.[۳] او بخشی از حیات امام علی(ع) و نیز زمانه امامت امام حسن مجتبی(ع) و امام حسین(ع) را شعور آدرس مسجد قبا مشهد نموده است.

[۴] در روز ولادت امام سجاد(ع) اختلاف وجود دارااست. برخی به دنیاآمدن او‌را در روز پنجشنبه پانزدهم جمادی الثانی بیان کرده‌اند.[۵] اربلی روز به دنیا آمدن را پنجم شعبان دانسته میباشد.[۶] نهم شعبان نیز آورده شده رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۷]

اسم و نسب مامان علی بن الحسین، از مسائل اختلافی میباشد؛ روحانی اثرگذار اسم مامان او را شهربانو یا این که سلطان‌زنان، دختر یزدگرد، پسر شهریار بن کِمحرمانه[۸] و روحانی صدوق، اورا دختر یزدگرد، پسر شهریار فرمان روا جمهوری اسلامی ایران میداند که هنگام زایمان وی از عالم رفته میباشد.[۹] برخی مامان امام را ام ولد دانسته‌اند که نامش غزاله شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۱۰]

امام سجاد(ع):
«پسرک اینجانب! بر بلا صبور باش و به حقوق و دستمزد دیگر افراد تجاوز نکن و کسی را امداد نکن که ضرروزیان آن برای تو بیش تر از فایده آن برای اوست.»

شهیدی، زندگانی علی بن الحسین(ع)، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۰.

لقب‌ها و لقب‌ها
نوشته‌علمیٔ اساسی: فهرست لقب‌ها و کنیه‌های امام سجاد(ع)‏‏
لقب امام سجاد(ع)، ابوالحسن، ابوالحسین، ابومحمّد،‌ابولقاسم و ابوعبدالله گزارش گردیده[۱۱] و لقب‌ها او، زین العابدین، سیدالساجدین، سجاد، ذو الثفنات، هاشمی، علوی، مدنی، قرشی، علی‌اکبر میباشد.[۱۲] امام سجاد(ع) در طول خود به اسم‌های «علی‌ّالخیر»، «علی‌ّالاصغر» و «علی‌ّالعابد» آوازه داشته میباشد.[۱۳]

همسران و فرزندان
در منابع تاریخی تعداد فرزندان امام سجاد(ع) پانزده نفر مذکور که یازده نفر آنان پسر و چهار نفر دختر بوده‌اند.[۱۴] اسم فرزندان و همسران امام طبق نوشته روحانی موءثر و طبرسی اینگونه میباشد:[۱۵]

امام حسین که می باشد؟
هنگامی عبیدالله بن زیاد والی کوفه از جنبش حسین(ع) به سمت کوفه مطلع شد، لشکری به سوی وی ارسال کرد و بعد از آنکه سپاهیان حُرّ بن یزید روش را بر وی بستند، راه‌حل‌ای نداشت جز آنکه مسیر خویش را به سمت کربلا تغییر‌و تحول دهد. در روز عاشورا بین امام حسین(ع) و یارانش با لشکر کوفه به فرماندهی قدمت بن سعد جنگی درگرفت که به شهیدشدن امام سوم شیعه‌ها و یارانش مسجد قبا مشهد انجامید.

بعداز آن، زنان و خردسالان و امام سجاد(ع) که در آن روز ها مریض بود، به اسارت درآمدند و به کوفه و بعد از آن شام رسول شدند. پیکر امام حسین(ع) و یارانش روز ۱۱ یا این که ۱۳ محرم، بوسیله جمع‌ای از قوم و قبیله بنی‌اسد در کربلا به خاک آدرس مسجد قبا مشهد ودیعت شد.

درباره جنبش امام حسین از مدینه تا کربلا، طریقه‌های مختلفی وجود دارااست. مبنی بر یک طریقه وی برای تشکیل حکومت قیام کرد، اما برخی معتقدند این تکان برای نگهداری جان بود. شهید شدن حسین بن علی(ع) تأثیر عمیقی بر مسلمان‌ها و شیعه ها در زمان تاریخ داشته و الهام‌نصیب مبارزات و قیام‌هایی رزرو مسجد قبا مشهد بوده میباشد

. شیعه‌ها به تبعیت از امامان شیعه اهتمام ویژه‌ای به شیون و عزاداری برای حسین بن علی، به ویژه در ماه محرم و صفر دارا هستند. زیارت امام حسین نیز در احادیث معصومین گزینه تأکید قرار گرفته و مقبره وی زیارتگاه شیعه‌ها شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.

حسین بن علی(ع) افزون بر جایگاهی که فی مابین شیعه ها تحت عنوان سو‌مین امام و سرور شهیدان دارااست، نزد اهل سنت نیز به منجر فضایلی که از لهجه فرستاده(ص) درباره وی بیان شده و همینطور به جهت ایستادگی‌اش در قبال یزید، گرامی داشته می گردد.

تیم سخنان و اثر ها امام حسین(ع)، در پوسته حدیث، دعا، طومار، شعر و خطبه در کتاب موسوعة لغات الامام الحسین و کتاب مسند الامام الشهید جمع گردیده و خلال این، اثرها فراوانی در پوسته دانشنامه‌، معاش‌طومار، مَقتل و تاریخ تحلیلی درباره شخصیت و معاش او نگاشته شد‌ه‌است.

شبیب بن عبدالله نهشلی
شَبیب بن عبدالله نَهْشَلی(شهیدشدن عاشورای ۶۱ قمری)، از یاران امام علی(ع) و مسجد قبا مشهد شهدای کربلا.

شبیب از تابعین بود که در پیکار‌های جمل، صفین و نهروان در سپاه امام علی(ع) حضور داشت و بعد از شهید شدن امیرالمؤمنین به حسنین پیوست و در حادثه کربلا به شهید آدرس مسجد قبا مشهد شدن رسید.

اسم و نسب
شبیب بن عبدالله نهشلی بصری را از بنی‌نهشل تیره‌ای از بستگان بنی‌تمیم و از اعراب عدنانی[۱] یا این که بنی‌نفیل بن دارم رزرو مسجد قبا مشهد دانسته‌اند.[۲]

در بعضا کتاب‌های متأخر به گویش فارسی تحت عنوان غلام حارث بن سریع همدانی معرفی گردیده که با سیف بن حارث و صاحب بن عبدالله بن سریع، به کربلا آمده‌ میباشد[۳] در‌این‌حالت‌ با گزارش‌هایی که می گوید از مدینه همدم امام بوده میباشد چندان سازگار وجود ندارد. مامقانی شبیب بن عبدالله غلام حارث بن سریع کوفی و صحابی رسول را غیر از شبیب بن عبدالله نهشلی دانسته شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۴]

محمدمهدی شمس الدین از حبیب بن عبدالله نهشلی تحت عنوان یک کدام از شهدای کربلا مذکور میباشد[۵] و احتمال داده که شبیب بن عبدالله نهشلی با حبیب بن عبدالله نهشلی[۶] و ابوعمرو نهشلی[۷] یکی از باشند.[۸]

زمان حضرت علی
شبیب از تابعین و از یاران امام علی(ع) بود و در نزاع‌‌های جمل، صفّین و نهروان کمپانی داشت. بعداز شهیدشدن امام علی(ع) به امام حسن(ع) پیوست و در کنار وی بود.[۹] در طی امام حسین (ع) او جزء اصحاب آن حضرت به شمار می‌آمد.[۱۰]

رخداد کربلا
وقتی که امام (ع) از مدینه به سوی مکه و آن گاه کربلا جنبش کرد وی در کنار امام بود. در روز عاشورا در نزاع با معاندان در حمله نخستین به شهید شدن رسید.[۱۱]

در زیارت الشهداء از او اینگونه خاطر گردیده‌است: السَّلامُ عَلی شَبیبِ بْنِ عَبْدُ الله النَّهْشَلی‌.[۱۲]

پانویس
شمس الدین، انصارالحسین، ۱۴۰۷ق، ص۷۸، ۹۹؛ تنقیح المقال، مامقانی، عبدالله، ج۲، ص۸۱.
فضیل، تسمیة اینجانب قتل مع الحسین علیه‌السلام، ص۱۵۳.
زرگری‌نژاد، نهضت امام حسین و قیام کربلا، ص۳۳۵.
تنقیح المقال، مامقانی، عبدالله، ج۲، ص۸۱.
شمس الدین، انصارالحسین، ۱۴۰۷ق، ص۷۸ .
نک: الاقبال بالاعمال الحسنه، ابن طاووس، ج۳، ص۳۴۶.
نک: مثیرالاحزان، ابن نما حلی، ج۱، ص۴۲.
شمس الدین، انصارالحسین، ۱۴۰۷ق، ص۷۸ ،۹۹.
تنقیح المقال، مامقانی، عبدالله، ج۲، ص۸۱.
الرجال، روضه خوان طوسی، ج۱، ص۱۰۱.
تنقیح المقال، مامقانی، عبدالله، ج۲، ص۸۱.
بحارالانوار، مجلسی، محمدباقر، ج۴۵، ص۷۱.
شخصات شخصی
وفات ۶۱ق ، کربلا
انگیزه وفات شهیدشدن
مدفن مقبره امام حسین
ویژگی ها شرعی
از یاران امام علی(ع) • امام حسین(ع

شناخت اجمالی امام حسن

روزگار کودکی و جوانی
بنابر عهد دارای اسم و رسم،[۲۱] میلاد امام حسن(ع)، ۱۵ رمضان سال سوم هجری میباشد. کلینی و روحانی طوسی به دنیاآمدن او را سال دوم سفر دانسته‌ میباشد.[۲۲] وی در مدینه دیده به جهان گشود[۲۳] و فرستاده در گوش راستش اذان و در گوش چپ وی اقامه اعلام‌کرد[۲۴] و در هفتمی روز ولادتش، گوسفندی را برای وی مسجد قبا مشهد عقیقه کرد.[۲۵]

بر پایه ی پاره‌ای از گزار‌ش‌های اهل‌سنت، امام علی(ع) قبل از آنکه فرستاده(ص) اسم حسن را برای فرزند وی گزینش نماید، اسم حمزه[۲۶] یا این که حرب[۲۷] را برای وی در لحاظ گرفته بود اما زمانی رسول از اسم وی پرسید، بیان کرد در نامگذاری فرزندش، بر پیامبر خداوند پیشی نمی‌گیرد.[۲۸] باقر شریف قرشی از دانشمندان شیعه دلایلی در رد این گزارش‌ها برشمرده آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۹]

آئین گرگیعان
آئین گَرگیعان از دین‌های سنتی جنوب کشور ایران میباشد که کلیه ساله در شب ۱۵ رمضان و هم زمان با به دنیاآمدن امام حسن(ع) در جنوب کشور ایران برگزار می گردد.[۳۰] آورده شده این آئین از زمان رسول(ص) میراث میباشد که با میلاد امام حسن(ع) و خوش حالی پیامبر خداوند برای میلاد او‌لین نوه‌اش، عموم برای پهنا تهنیت به امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) به درِ منزل‌شان می‌رفتند و نادر‌نادر به طور مناسبتی سالانه دربین مسلمان ها اشاعه رزرو مسجد قبا مشهد یافت.[۳۱]

زمان کودکی
از عصر کودکی و نوجوانی حسن بن علی(ع) استحضار چندانی در مشت وجود ندارد.[۳۲] وی کمتر از هشت سال از عمرش را در زمانه رسول طی کرد و از این جهت اسم وی در زمره واپسین طبقهٔ صحابه نام برده میباشد.[۳۳] گزارش‌های مرتبط با محبت بسیار رسول(ص) به وی و برادرش حسین(ع) در بیشتر منابع شیعه و اهل‌سنت شماره تلفن مسجد قبا مشهد آمده میباشد.[۳۴]

از مهمترین رویدادها این زمان، حضور وی به یاور والدین و برادرش در ماجرای مباهله رسول(ص) با مسیحیان نجران میباشد. وی و برادرش، مصداق کلمه «أَبْنَاءَنَا» در آیه مباهله بودند.[۳۵] به گفته سید جعفر مرتضی وی در بیعت رضوان نیز حضور داشت و با رسول بیعت کرد.[۳۶] آیاتی از قرآن درباره وی و دیگر اصحاب کساء نازل شد‌ه‌است.[۳۷] گفته‌اند وی در هفت‌سالگی در مجلس فرستاده(ص) حضور می‌یافت و آنچه بر نبی وحی می شد را برای مادرش بازگو می کرد.[۳۸]

از سُلَیم بن قَیس (درگذشته اواخر قرن اولیه هجری) نقل شد‌ه‌است بعد از رحلت فرستاده معبود(ص) که ابوبکر خلافت را به دست گرفت، حسن بن علی به یاروهمدم بابا، مامان و برادرش، شبانه به درِ منزل انصار می‌رفتند و آن‌ها‌را به کمک امام علی(ع)، فرامی‌خواندند.[۳۹] همینطور گفته‌اند وی به نشستن ابوبکر بر منبر رسول اعتراض داشت.[۴۰]

زمان جوانی
گزارش‌های مرتبط با زمان جوانی امام حسن(ع) محصور میباشد، برای مثال در الامامة و السیاسة آمده میباشد که به فرمان قدمت بن خطاب، حسن بن علی در شورای شش‌نفره گزینش خلیفه تحت عنوان شاهد حضور داشت.[۴۱]

در بعضا منابع اهل‌سنت آمده میباشد که حسنین در نبرد افریقیه در سال ۲۶ق[۴۲] و نبرد طبرستان در سال ۲۹ق یا این که ۳۰ق[۴۳] حضور داشته‌اند. این سیرتکامل احادیث، موافقان و مخالفانی داشته میباشد. جعفر مرتضی عاملی با دقت به اشکالات سندی آن‌ها و نیز مخالفت امامان(ع) با روش فتوحات، آن‌ها‌را ساختگی دانسته و اذن ندادنِ امام علی(ع) به حسنین برای ورود به میدان نزاع در صفین را تاییدی بر آن شمرده میباشد.[۴۴] ویلفرد مادلونگ بر این اعتقاد میباشد که امام علی(ع) احتمالاً می‌منظور فرزندش حسن را در سن جوانی با کارها جنگی آشنا نماید و به تجربه جنگی‌اش اضافه کند.[۴۵] از سایر گزارش‌های مرتبط با این عصر آن میباشد که هر گاه عموم از عثمان نزد علی(ع) گلایه می‌بردند، وی فرزندش حسن را نزد عثمان می‌ارسال کرد.[۴۶] بنابر نقل بلاذری، در ماجرای کودتا عموم در اواخر خلافت عثمان، که به محاصره منزل وی و بستن آب بر وی و در غایت کشته شدنش انجامید، حسن بن علی و برادرش، به امر امام علی(ع)، در کنار گردآوری‌ای دیگر به نگهداری از منزل عثمان پرداختند.[۴۷] به گفته حاکم‌نعمان مغربی (درگذشته ۳۶۳ق) و تالیف کننده دلائل الامامة، بعد از آنکه شورشیان آب را بر عثمان بستند، امام مجتبی(ع) به امر بابا، به منزل عثمان آب رسانده میباشد.[۴۸] گزارش‌هایی از زخمی شدن حسن بن علی درین قصه حکایت دارااست[۴۹] اما بعضی علمای شیعه همانند علامه امینی این گزارش‌ها را ساختگی دانسته‌اند.[۵۰] سید مرتضی بعد از شک وتردید در اینکه امام علی(ع)، حسنین(ع) را برای مدد از عثمان پیامبر باشد، انگیزه این مبادرت را پرهیز از قتل عمدی خلیفه و رساندن آب و طعام به خانواده وی می داند، خیر پرهیز از برکناری وی از خلافت، به این دلیل که وی به دلیل شغل های ناروایش مستحق خلع شدن از خلافت بود.[۵۱]

اسم، لقب‌ها و لقب ها امام مهدی
نوشته‌ی علمیٔ مهم: فهرست لقب‌ها و کنیه‌های امام مهدی(ع)
در روایات شیعه، برای امام دوازدهم اسم‌هایی همانند محمد، احمد و عبدالله نام برده میباشد. با این همگی وی در بین شیعه ها بیشتر با کنیه مهدی شناخته می گردد.[۱] مبنی بر روایات متفاوت، وی همنام نبی اسلام میباشد.[۲] در برخی روایات و منابع مکتوب شیعه مانند الکافی و کمال‌الدین، اسم وی با حروف مستقل و به‌شکل «م ح م د» مسجد قبا مشهد آمده میباشد.

[۳] این جدانویسی به منجر روایات میباشد که بردن اسمِ او‌را ممنوع آدرس مسجد قبا مشهد کرده‌اند.[۴]

نهی از اسم بردن
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: تسمیة المهدی
روایات فراوانی در منابع شیعه، بردن اسم اساسی امام دوازدهم را بازداشتن کرده و حرام دانسته‌اند.[۵] دو عقیده دارای شهرت درباره این احادیث رزرو مسجد قبا مشهد وجود داراست:

عقیده ابتدا از آنِ عده ای مثل سید مرتضی، فاضل مقداد، پژوهشگر حلی و علامه حلی میباشد که‌این حرمت را منحصربه‌فرد مجال تقیه می دانند و در مقابل، میرداماد و محدث نوری این حرام‌بودن را در مجموع زمانه پیش از ظهور روان شماره تلفن مسجد قبا مشهد دانسته‌اند.

[۶] مجلسی نخستین در کتاب لوامع صاحبقرانی در تفصیل اینجانب لا یحضره الفقیه از روحانی بهایی نقل کرده که وی بردن اسم اساسی(محمد) را روا می‌دانست اما این فعالیت را در بعد از ظهر غایب بودن صغریٰ (به منجر شناسایی امام و دسترسی معاندان بر وی) حرام دانسته و در غایت براین اعتقاد و باور میباشد که زیرا در روایات از تصریح به اسم حضرت تا قبل از ظهور نهی گردیده است؛ ممکن میباشد ممنوعیت بردن نام (م ح م د) در بعد از ظهر غایب بودن کبریٰ هم باشد البته در بعدازظهر غایب بودن صغریٰ حرمتش بیشتر باشد.[۷]
مفسران شیعه بر پایه ی احادیث، پاره‌ای از آیه‌ها قرآن را اشاره به امام فرصت(عج) دانسته‌اند. روایات بخش اعظمی نیز درباره امام مجال، معاش و غایب بودن و حکومت وی نقل شد‌ه‌است. نقل شده بیش تر از ۲۰۰۰ کتاب به گویش‌ها و موضوعات متفاوت درباره امام مهدی مندرج میباشد.

اهل‌سنت فردی با اسم مهدی را منجی آخرالزمان دانسته و او‌را از نسل نبی(ص) تلقی نموده‌اند؛ با این درحال حاضر تنی چند از آن ها معتقدند که وی در آتی متولد شود. در‌این بین برخی از علمای اهل‌سنت همانند سبط ابن‌جوزی و ابن‌طلحه شافعی، همچون شیعه ها معتقدند که مهدی موعود به عبارتی فرزند امام حسن عسکری(ع) میباشد که در سال ۲۵۵ق به عالم آمده میباشد.

دعاها و ذکرها فراوانی برای رابطه با امام مجال(عج) در بعد از ظهر غایب بودن نقل شد‌ه‌است؛ مانند دعای فرج، دعای پیمان، دعای ندبه، زیارت آل‌یاسین و نماز امام مجال. بعضا از روایات، دیدار با امام فرصت در بعدازظهر غایب بودن را ممکن دانسته‌اند و بعضا از عالمان شیعه حکایت‌هایی از دیدار برخی اشخاص با حضرت را بیان کرده‌اند. اماکن زیادی به امام فرصت نسبت داده شده میباشد؛ مثلا سرداب غایب بودن در سامرا، مسجد سهله در کوفه و مسجد جمکران در قم.