?????? ???? ???? ??? ????

ساختار مسجد جامع شیان
مسجد جامع شیان با مساحتی بالغ بر ۱۲۰۰۰ مترمربع، به ۴ شماره تلفن مسجد قبا مشهد فضای حیاطی تقسیم می گردد. هر کدام از این فضاهای حیاطی دارنده ۲۵۰ متر ارتفاع و ۴۷ متر پهنا می‌باشند.

ایوان نخستین دربرگیرنده یک آرک (طاق) چوبی به طول ۹ متر میباشد که با کاشی رزرو مسجد قبا مشهد های لعابدار پوشیده گردیده‌است. عمر این طاق چوبی به قرن ۱۷ بازمی شود. در راءس تراس دوم یک آرک (طاق) سنگی با دو ردیف در دو طرف آن جای دارد. روی یکی ردیف ها سنگ نوشته ای از یک خوشنویس دارای اسم و رسم چینی به اسم "می فو" وابسته به سلسله سونگ حک آدرس مسجد قبا مشهد گردیده است. روی ردیف دیگر نیز سنگ نوشته ای با دست نویس "دونگ چیچانگ" از سلسله مینگ حک شد‌ه‌است. در ورودی تراس سوم تالاری جای‌دارد که با ردیف های اکثری از زمانه باستان لبریز گردیده‌است. بازدیدکنندگان با ورود به‌این ایوان ساختمان بلند "Xingxin" را می‌بینند. مسجد قبا مشهد این ساختمان بلند مکانی برای تجمع مسلمانها در مراسم های دعا و مناجات میباشد. در ایوان چهارم یک ققنوس جای دارد. تالار اساسی مسجد در‌این ایوان قراردارد. این تالار دربرگیرنده نمازخانه ای والا با دیوارهای رنگی میباشد. به گونه ای که به طور همزمان ۱۰۰۰ نفر میتوانند در آن به اقامه نماز بپردازند.

طبق سنت دیرینه ای که در‌این مسجد وجود داشته میباشد، هر روز ۵ دفعه نماز در آن برگزار و اقامه میشود.

مسجد صورتی در شهر پوتراجا واقع گردیده که یک کدام از جذاب های شماره تلفن مسجد قبا مشهد مهم و زیبای این شهر میباشد. این مسجد در کنار پل خواجو و دفتر کار ابتدا وزیر مالزی جای دارد. معماری این مسجد از مساجد روزگار صفویه در کشور‌ایران الهام گرفته گردیده‌است و دارنده بخشهای شبستان ، تراس یا این که صحن مسجد و اتاق هایی آدرس مسجد قبا مشهد برای کارها آموزشی و برپایی کلاس های فقهی است.
برای ورود خانم ها می بایست شبستان ، تراس یا این که صحن مسجد و اتاق هایی برای کارها آموزشی و برپایی کلاس های فقهی داشته باشن و شکل نیاز شنل های کلاه دار به ودیعه داده می‌گردد.
از زیبا ترین و امروزی ترین مساجد عالم همین مسجد پوترای مالزیه که هنرهای فراوان رزرو مسجد قبا مشهد در ساختش بکار رفته. شیشه های رنگی، خطاطی های قشنگ، مقرنس های هنرمندانه، رنگ کردن صورتی و ... به عنوان مثال علتهای معروفیت و زیبایی اینجا گردیده.
پیاده سازی مسجد به شکلی انجام یافته که چنانچه شما درحال قایق سواری در دریاچه ی پوتراجایا باشین حس می مسجد قبا مشهد کنین این مسجد بر روی آب درست شده، در شرایطی‌که که محل تاسیس مسجد در زمینی شبه جزیره مانند قرار گرفته و این خطای رویت کرد رو سبب ساز میشه.
این مسجدِ دو طبقه مهیا ی میزبانی از ده هزار نمازگزاره که طبقه ی نخستین منحصر به فرد آقایون و طبقه ی دوم برای خانومها در حیث گرفته گردیده.
ورود به‌این جای مذهبی ضوابط خودشو داره و خانمها بایستی با جامه پوشیده و روسری وارد بشن و آقایون هم با خرقه موجه.پوتراجایا پایتخت سیاسی مالزی، یکی‌از شهرهای گزینه دقت گردشگرها در‌این مرزو بوم میباشد. در‌این شهر نمادهایی از کشورهای متفاوت عالم تاسیس شده است، یکی‌از بناهای بسیار قشنگ و باشکوه این شهر، مسجد پوترا میباشد که به مسجد صورتی هم دارای اسم و رسم میباشد.
این مسجد قشنگ نمادی از هنر اسلامی معماری اهل ایران زمان صفویه میباشد و نمایشی عجیب از مخلوط طرح های معماری مالایی، فارسی، عربی و اسلامی را ارائه میدهد و قادر است 15,000 نمازگزار را به صورت یکجا در خویش مکان دهد.
درب ورودی مهم این مسجد مشابه دروازه ساختمان های دولتی اهل ایران کهن میباشد. مناره 116 متری اش با الهام از پیاده سازی تشکیل داد مسجد قدمت روحانی در بغداد صورت گرفته و دیواره های زیرزمین آن یادآور مسجد حسن ثانی در کازابلانکای مراکش است.

شناخت با مسجد جامع دهلی | Jama Masjid in Delhi
هند، یکی‌از کشورهای لبریز جمعیت آسیایی که میان سواحل طلایی شماره تلفن مسجد قبا مشهد اقیانوس هند و قله‌های پوشیده از برف حرفه‌کوه هیمالیا قرار گرفته میباشد. وقتی که به میهن هند مهاجرت می‌کنید، می‌توانید اقوام گوناگونی را ببینید که در کنار هم معاش می نمایند؛ مسلما این مورد می‌تواند شاخصه جالبی برای یک میهن باشد. هند دارنده ۳۲ تاثیر تصویب گردیده رزرو مسجد قبا مشهد در ارثیه جهانی یونسکو میباشد؛ بی‌شک با یکبار مسافرت بدین سرزمین آسیایی نمی توانید از کل جاذبه های آن بازدید نمایید. ما در‌این مقاله از خبرنامه ی توریسم الی گشت قصد داریم تا درباره مسجد جامع دهلی که در مرز و بوم هند میهن شگفتیها قراردارد سخن کنیم، قابل ذکر میباشد آدرس مسجد قبا مشهد که در حالتی که شما اهل عکاسی های ماهر میباشید مسجد جامع دهلی از آن گروه جاذبه ها میباشد که میتوانید یک دل سیر در آن به عکاسی بپردازید و یادگاری های قشنگی همپا خودتان در هجرت به هند داشته باشید. برای این که بیشتر با خصوصیت مسجد قبا مشهد های این مسجد آشنا گردید توصیه میکنیم که با ما به دنبال ی مقاله هم پا باشید.

همان گونه که در ابتدا هم گفتیم مسجد جامع دهلی در مرزو بوم یکی‌از مطرح ترین و دوست داستنی ترین مسجد این میهن به‌حساب می‌آید و معماری باشکوه و نازکی های خاصی را دارا است، به گونه ای که برای عکاسان بهشتی از زاویه های خوشگل برای عکاسی به حساب آورده می شود. قابل ذکر میباشد به غیر از جذابیت های بصری که‌این مسجد دارااست، یکی‌از وسیع ترین مرکز ها تجمع مسلمان‌ها در پایتخت هند هم به‌حساب می‌آید و در ماه های رمضان و دیگر ماه هایی که اعیادِ مسلمان‌ها میباشد دراین مکان پر نمک و اکنون عجیبی برپا میشود.

مسجد جامع دهلی به امر پادشاه عالم پنجمی امپراتور گورکانی هند و آفریننده تاج محل، در سال‌های در میان ۱۶۵۰ تا ۱۶۵۶ میلادی/ ۱۰۶۰ تا ۱۰۶۶ هجری قمری تشکیل‌شده‌میباشد. این مسجد روبروی قلعه سرخ در نصیب دهلی قدیم قرار گرفته و یکی مرکز ها اصلی مسلمان ها در هند به حساب آورده می شود.

پادشاه ‌عالم بجز بناهای مهمی زیرا تاج محل و قلعه سرخ دهلی، مساجد اساسی دیگری را در آگرا، اجمر و لاهور ساخته ‌میباشد. طرح طبقات مسجد جامع به موتی مسجد یا این که مسجد مروارید در آگرا تشابه متعددی داراست، ولی مسجد جامع بزرگتر از آنان بوده و دو طبقه‌ می ‌باشد. نصیب اعظم این مسجد به انگیزه حجم زیربنایی که فرمان روا‌دنیا برای آن برگزید، ابعاد به آن اضافه شد‌ه‌است.

نمایی از مسجد جامع دهلی
معماری مسجد جامع دهلی
مسجد جامع دهلی دارنده دو محراب باشکوه و حیاطی وسیعی میباشد که تحسین هر بیننده‌ای را بر می‌ انگیزد. روی مسجد به غرب میباشد و هر سه طرف آن با تراس‌های طاقدار قوسی صورت پوشانده گردیده و درگاه ساختمان بلند مانند آن رو به راس مسجد قرار گرفته میباشد. این مسجد حدود ۸۰ متر ارتفاع و ۲۷ متر پهنا داراست و سقفش با سه گنبد پوشیده شده است. گنبدهای این مسجد با مرمرهای سیاه و سپید فعالیت گردیده ولی گنبد بالایی با طلا و جواهرات پوشیده گردیده‌ میباشد. در ایجاد کرد این مسجد ۵۰۰۰ کارکنان به بازه بیش تر از ۶ سال به فعالیت گرفته گردیده‌اند.

دو مناره این مسجد ۴۰ متر طول دارا هستند، دارنده ۱۳۰ پله‌ هست و با سنگ مرمر سپید و سنگ ماسه قرمز رنگ فرش گردیده‌اند. در بخش پشت مسجد، چهار مناره خرد مشابه به مناره‌های جلویی قرار گرفته‌ میباشد.

نمایی از مسجد جامع دهلی
پایین گنبدهای مسجد، سالنی واقع گردیده‌است که هفت ورودی قوس‌دار آن رو به سمت غرب میباشد و دیوارهای مسجد تا طول کمر با مرمر پوشیده گردیده‌اند. غیر از این تالار ، شبستان اقامه نماز دیگری نیز در مسجد جای‌دارد که مساحتی حدود ۶۱ در ۲۷ متر مربع داراست و دارنده هفت ورودی قوس دار میباشد. در بالای هرکدام از ورودی‌ های قوسی، کتیبه‌هایی از مرمر سپید قرار گرفته میباشد که ۲/۱ متر ارتفاع و ۷۶ سانتی متر پهنا دارااست و پرورش با مرمر سیاه حکاکی شده است. روی این کتیبه‌ها تاریخ ایجاد کرد مسجد حک گردیده و از فضائل و سلطنت فرمان روا‌ دنیا اورده شده‌ میباشد. دیدنی اینکه این کتیبه ‌ها به گویش فارسی و به خط ثلث نورالله احمد نگاشته گردیده و در سال ۱۰۶۰ ه‍.ق به طریق معرق سنگ جاری ساختن شد‌ه‌است. یک قرآن دیرین که روی پوست آهو مندرج ازجمله اشیای باستانی و ارزشمندی میباشد که در‌این مسجد محافظت میگردد.

زنان هندی در دهلی
مسجد جامع دهلی یا این که مسجد عالم نما
از این جای مقدس با اسم “مسجد عالم نما” نیز خاطر می نمایند به این دلیل‌که بر روی حوزه‌ ای مرتفع نسبت به اطرافش قراردارد و منظره بسیار زیبایی پیش روی عبادت کنندگان و گردشگران میگذارد. این جا را یک کدام از جای های آیتم احترام در شهر دهلی تازه میدانند و ولی از جذاب های مهمی به‌حساب می‌آید که هر توریسم با ورودش به پایتخت جالب هند، از آن بازدید می نماید و محو شکوهش میگردد. محوطه این مسجد ظرفیت ۲۵ هزار نفر را دارااست و یکی شایسته ترین جای ها برای برگزاری اعیاد و جشن و پای کوبی های مسلمان ها به حساب می‌آید. به وقت رمضان و همینطور در طی هایی همانند عید قربان دراین مکان پر نمک و هم اکنون عجیبی برپا میگردد.

مسجد جامع در شهر دهلی
قسمت های متعدد مسجد جامع دهلی
۱- تراس مسجد
با اعتنا بدین که مسجد جامع دهلی حجم متعددی داراست، قصد داریم در‌این نصیب قسمت های گوناگون آن را برایتان معرفی کنیم؛ یک کدام از نصیب هایی که در دفعه ی اولیه به چشمتان می‌خورد، تراس مسجد میباشد که دارنده مساحتی موازی با ۹۹ متر بوده و گنجایش تایید ۲۵ هزار نفر را در خویش دارااست. کف ایوان مسجد را با ماسه سنگ های قرمز رنگ و رگه هایی از مرمر سپید فرش کرده اند. خطوطی که توسط مرمر سپید کشیده میباشد، رده نمازگزاران و مسافت ای که بایستی رعایت نمایند را معلوم می نماید. در دورتادور محوطه ی مهم مسجد طاق های سرباز در کنار هم چیده گردیده است و دروازه ها هم بین آنان قرار گرفته اند. در چهارگوشه دروازه، در امتداد باروی مسجد، ۴ چهاتری (Chhatri) دیده میشود. چهاتری، نوعی پاویون با سقف گنبدی صورت میباشد که در معماری هندی به شغل می رود.

نمازگزاران در مسجد جامع دهلی
۲- مناره ها
مسجد جامع دهلی دو مناره ۴۰ متری داراست که در جنوب شرقی و شمال شرقی مسجد قرار گرفته میباشد، سنگ هایی از کالا مرمرسفید و ماسه سنگ قرمز رنگ بر روی این مناره ها قرار گرفته اند و به طور خط مش شیوه بر روی آن فعالیت گردیده است. باطن هر مورد از مناره ها ۱۳۰ پله وجود دارااست و می اقتدار از آن‌ها بالا رفت و به تماشای شهر جلسه؛ نکته ی جالبی که درباره مناره های این مسجد وجود داراست این میباشد که هنگامی که بر روی آن قرار دارید میتوانید نمایی از سراسر شهر دهلی را تماشا فرمائید. در محوطه پشتی این مسجد نیز ۴ مناره خرد قرار گرفته میباشد که به مناره های جلویی مشابهت دارا هستند.

جوان ها شهر دهلی
۳- تالار نمازگزاران
تالار اساسی نماز داخل مسجد جای‌دارد و ۷ ورودی طاقی صورت در آن قرار داده گردیده است که نمازگزاران را به سوی تالار مهم نماز هدایت می نماید. دیوارهای باطن مسجد تا نصفه با مرمر تزیین گردیده اند و بالای طاق های ورودی لوح هایی از متاع مرمر سپید رنگ در بعدها ۱.۲ متر در ۰.۷۶ متر مشاهده می شود که بر روی شان با مرمر مشکی تاریخ ایجاد کرد مسجد و جملاتی از فضائل و سلطنت فرمانروا عالم حکاکی گردیده‌است، قابل ذکر میباشد که محراب مسجد هم باطن همین نصیب قرار داده شد‌ه‌است. این کتیبه ها به گویش فارسی و خط ثلث نورالله احمد میباشند که در سال ۱۰۶۰ ه‍جری قمری به طور معرق سنگ ایفا شدند؛ مدل نگارشی آنها همچون سنگ نوشته‌های تاج محل میباشد.

مسجد روحانی زاید در میان سه پل مهم به اسم‌های پل مصفح، مدت و روحانی زاید شماره تلفن مسجد قبا مشهد قرار گرفته میباشد که شهر ابوظبی را به مرز و بوم مهم متصل می‌نماید.

دسترسی به مسجد روضه خوان زاید
آژانس: ماشین کرایه ای یکی ریلکس‌ترین وسایل حمل‌ونقل با بها نسبتا مطلوب برای دسترسی به مسجد میباشد. رزرو مسجد قبا مشهد برای این مراد می توانید به‌سادگی از کنار جاده، آژانس بگیرید یا این که از «نرم افزار ماشین کرایه ای ابوظبی» (Abu Dhabi Taxi app) به کارگیری نمایید.
اتوبوس:‌ برای به کارگیری از اتوبوس، به «ایستگاه اتوبوس آدرس مسجد قبا مشهد الوحده» (Al Wahda Bus Terminal) بروید. مجاورت‌ترین پایانه اتوبوس به مسجد به طور تقریب به‌اندازه ۱۰ دقیقه پیاده‌روی با آن مسافت دارااست. مسجد قبا مشهد

مسجد گران قدر روضه خوان زاید یکی هشت مسجد والا عالم به شمار می‌رود که خیر‌فقط از نگاه بزرگی قابل‌دقت میباشد، بلکه معماری بسیار زیبایی داراست. این مسجد ۸۲ گنبد، بیش تر از ۱۰۰۰ ردیف، لوسترهای طلاکاری گردیده با طلای ۲۴ عیار و گرانقدر‌ترین فرش دست‌باف دنیا را در خویش مکان داده میباشد و بی‌برهان وجود ندارد که یکی‌از جاذبه‌های توریسم امارات متحده عربی به شمار می‌رود.

مسجد روضه خوان زاید به‌تیتر نشانه احترام و اذن به تمدن‌های گوناگون برای ادراک یکدیگر و یادگیری بیشتر راجع‌به اسلام به حساب می‌آید. در واقع، مسجد سابق الذکر با مقصود تحقق صلح، عشق و علاقه و دگراندیش‌پذیری ساخته شد.

مسجد والا روحانی زاید از روی اولیه حکم کننده امارات متحده عربی، «روحانی زاید بن فرمانروا آل نهیان» اسم‌گذاری گردیده‌است. وی رویای تشکیل داد اینگونه مسجدی را داشت و شخصا سنگ بنای آن را گذاشت. محل دفن روحانی دقیقا در کنار مسجد جای‌دارد و ساکنان امارات احترام متعددی برای این جای قائل می‌باشند.
در ایجاد کرد مسجد گران قدر روحانی زاید از مکاتب متعدد معماری اسلامی (مملوک، فاطمی، عثمانی) مصرف شده میباشد. مهم ترین قسمت مسجد را می‌قدرت دسته ۸۲ گنبدی دانست که گرانقدر‌ترین آن ها در راس نمازخانه اساسی جای‌دارد. گنبدها دارنده روکش‌ مرمر سپید با تاج‌ پیازی‌صورت می باشند که با موزاییک‌کاری تزیین گردیده‌اند. در ایجاد کرد مناره‌های مسجد نیز از مدل‌های گوناگون معماری اسلامی مصرف شده میباشد.

استعمال از سنگ مرمر در یکسری رنگ طبیعی، حاصل هنری جدیدی اخلاق نموده است. یک مثال بارز این زمینه را می‌اقتدار در ردیف‌های متفاوت این مسجد روءیت کرد. رنگ دیوارها، ردیف‌ها و فرش به‌سیرتکامل‌ای هماهنگ گردیده که مسجد را به شاهکاری هنری و سمفونی از رنگ‌ها و سایه‌ها تبدیل نموده است. خصوصیت اصلی دیگر مسجد، شیشه‌کاری هنری آن محسوب می‌شود. از شیشه‌های موزاییک‌کاری و سندبلاست برای اکران طرح‌های اسلیمی سنتی به‌شکل متقارن و مکرر مستعمل میباشد.

دیوارهای مسجد روضه خوان زاید تماما از سنگ‌های مرمری می باشند که از مقدونیه اورده شده‌اند. رنگ سپید یکی‌از خصوصیت‌های شگفت‌انگیز این مسجد میباشد و روضه خوان زاید این رنگ را تعیین کرد تا نشانه خلوص باشد. دیوارهای مرمری سراسر مسجد با سنگ‌های رنگارنگ به‌صورت گل تزیین گردیده‌اند.

تالار اساسی نماز
تالار مهم برپایی نماز مسجد روضه خوان زاید به‌خودی‌خویش یک تاثیر هنری به حساب میآید. از کف تا سقف این تالار می‌قدرت شاهد تزیینات و نازکی خارق‌العاده‌ای بود.

مسجد روحانی زاید هفت لوستر کریستال دارااست؛ البته گرانقدر‌ترین آن ها در تالار نمازخانه مهم قرار گرفته و وزن آن حدود ۱۲ بدن میباشد. لوسترهای خرد‌خیس این تالار هرمورد هشت بدن وزن دارا‌هستند. این لوسترها با ریزه کاری تحسین‌برانگیزی درست شده‌اند و حتی از کریستال سواروسکی در تزیین آنان مستعمل میباشد. چهار لوستر آبی رنگ با طرح و اندازه شبیه در ورودی‌های تالار اساسی مسجد قرار دارا‌هستند و والا‌ترین آن ها که حدود دو بدن وزن دارااست، در ورودی مهم به چشم میخورد. دیوارهای تالار نمازخانه اساسی به‌یاروهمدم سقف آن از مرمر می‌باشند و با طرح‌های بسیار زیبایی تزیین گردیده‌اند. دیوار مهم رو به قبله جای دارد و مزین به ۹۹ اسم خدا به گویش عربی میباشد.

مسجد بلندمرتبه روحانی زاید درمجموع ۸۲ گنبد در اندازه‌های متفاوت داراست. این گنبدها مانند بقیه نصیب‌های مسجد از مرمر ساخته و برای تزیین آنها در بخش بالایی، از شیشه‌های طلایی مصرف شده میباشد. در تحت گنبدها پنجره‌هایی وجود داراست که سبب می گردد نوروفروغ طبیعی وارد محل‌ برپایی نماز گردد. تبارک‌ترین گنبد دقیقا روی تالار اساسی برپایی نماز جای‌دارد. در نزدیکی گنبدها می توانید شاهد خطاطی زیبایی از آیه ها قرآن با ورق طلا جواهرات و به خط نسخه ها باشید.

محراب
محراب یکی قسمت‌های اساسی در معماری مسجد به حساب میآید که با الهام از آیه ۱۵ سوره محمد پیاده سازی گردیده‌است و رودخانه‌های فراوان در فردوس به عنوان مثال رودخانه‌ای از عسل و شیر را به اکران می گذارد. درین نصیب از مسجد نیز موزاییک‌کاری طلایی مشهود است.

مسجد روضه خوان زاید، چهار مناره با طول حدود ۱۰۶ متر دارااست که هریک از سه صورت هندسی متعدد تشکیل میگردد. اساس مناره مربعی‌صورت میباشد و مدل معماری مراکشی، اندلسی و مملوکی را نماد میدهد. نصیب دوم مناره صورت هشت‌ضلعی دارااست که پیاده سازی آن از معماری زمان مملوکی (قرن ۱۳ تا ۱۶ میلادی) گرفته گردیده‌است. قسمت سوم را با اقتباس از معماری عثمانی به‌صورت استوانه‌ای پیاده سازی کرده‌اند. فانوس تاج مناره نیز با موزاییک شیشه‌ای خود نمایی می‌نماید که از هنر زمان فاطمیه (قرن ۱۰ تا ۱۲ میلادی) حکایت دارااست.

استخرهای انعکاسی
یکسری استخر مستطیلی‌صورت در نزدیکی مسجد قرار گرفته‌اند که مزین به کاشی‌هایی با اشکال رنگ‌های آبی رنگ میباشند. این استخرها، تصویر ردیف‌ها و طاق‌های مسجد را منعکس شدن می دهند و در زمان شب به‌لطف نورپردازی آن، جلوه‌ بسیار زیباتری را پیش چشمان بازدیدکنندگان و نمازگزاران میگذارند.

تاریخچه مسجد شاه احمد

این مسجد مهم ترین مسجد استانبول میباشد و به جهت پیاده سازی شماره تلفن مسجد قبا مشهد داخلی که داراست فی مابین گردشگران و مردمان حوزه‌ به مسجد آبی رنگ به شهرت رسیده است. این بنای تاریخی در کنار استادیوم اسب‌سواری بایزید و در راءس شهر دیرین استانبول قرار گرفته میباشد. تشکیل داد این مسجد به سال‌های ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۶ گشوده می‌گر‌دد. فرمان تشکیل داد این موسسه به وسیله شاه آدرس مسجد قبا مشهد احمد یکم عثمانی صادر شد. زمانی که پاد شاه احمد یکم در سال ۱۶۱۷ درگذشت، پیکر وی درین مسجد به خاک ودیعه شد و حرم‌ای نیز برای وی و خانواده‌اش ساخته شد. از نگاه وضعیت جغرافیایی، مسجد آبی رنگ صحیح در روبه‌روی مسجد ایاصوفیه واقع گردیده است تا با این مسجد رقابت نماید.
معمار این مسجد شخصی به اسم صدفکار مهمت آقا یکی‌از شاگردان معمار سینان بوده میباشد. این مسجد یک دسته پهناور میباشد و همچون بقیه مساجد اساسی در سراسر جهان، از نصیب‌های مختلفی همانند مکتب فقهی، بازار (جهت دفاع مالی مسجد)، آشپزخانه، کتابخانه و ... ساخته شده میباشد.

ساختار مسجد آبی‌رنگ استانبول

همان گونه که پیشتر گفته شد، مسجد ابی که یک کدام از جای های جالب استانبول میباشد، رزرو مسجد قبا مشهد نصیب‌های مختلفی دارااست. یک ایوان تبارک با درهای زیاد در راس مسجد قرار گرفته میباشد. تراس داخلی مسجد آبی رنگ استانبول یه خرده از سطح زمین فراتر میباشد. معمار این موسسه از سنگ‎‌های مرمر و براق تحت عنوان سنگ کف تراس استعمال نموده است. محراب بلندمرتبه این مسجد نیز پیاده سازی بسیار زیبایی دارااست و از کالا مرمر ایجاد شده است.
گوشه و کنار تراس به وسیله دیوار و تراس‌هایی پوشیده شد‌ه‌است و گنبدهای متعددی نیز فضا آن تاسیس شده است. یک فواره گران قدر صحیح در اواسط این ایوان ایجاد شده است که در پیشین به مسجد قبا مشهد منطور وضو به چنگ آوردن از آن به کار گیری میشد. اکنون این فواره فعال وجود ندارد و آبی‌رنگ در آن نیست. فقط مسجدی که در استانبول ۶ مناره داراست مسجد آبی رنگ یا این که مسجد شاه احمد میباشد. چهار مناره درین مسجد می باشند که خویش سه بالکن دارا هستند و دو مناره دیگر نیز هر مورد به دو بالکن مجهز گردیده‌اند. در‌حالتی که میخواهید مسجد را از درون این بالکن‌ها تماشا فرمایید بایستی پله‌های مارپیچ را طی نمایید. بلندترین گنبد و مناره این مسجد اکنون با سرب پوشیده گردیده است. این مسجد سه ورودی غیروابسته داراست.
!مسجد آبی‌رنگ استانبول (مسجد شاه احمد)؛ حریف ایاصوفیه

به محض این که وارد مسجد می شوید، میتوانید گونه های و تزئینات هندسی، خطاطی‌های قرآنی قشنگ، کاشی‌های خوش رنگ و لعاب و کنده‌کاری‌های خیره‌کننده را تماشا فرمائید. بیشتراز ۲۱ هزار کاشی ایزنیک و ۲۶۰ پنجره شیشه‌ای در این شرکت به عمل رفته میباشد. مسجد پادشاه احمد ارتفاعی مساوی ۳۴ متر دارااست و چند گنبد تعالی و خرد در نزدیکی آن ایجاد شده است. برخی از این گنبدها نصفه کاره باقی مانده‌اند. همه این گنبدها ۴ ردیف دارا‌هستند و وزن گنبد اساسی در بین این گنبدها تقسیم گردیده است. باطن مسجد علاوه‌بر محراب که امامان برای خلل خطبه از آن به کار گیری می‌کردند، محلی در حیث گرفته گردیده است که پاد شاه احمد و یاران مجاورت آن در‌این نصیب نماز می‌خواندند. سطح داخلی این مسجد همچون بقیه مساجد در دیگر نقاط دنیا، با فرش و قالی‌کوچک پوشیده گردیده‌است به همین ادله همه بازدیدکنندگان می بایست قبل از ورود به مسجد کفش‌های خویش را دربیاورند. اعتنا فرمایید که بازدید از این مسجد برای کلیه گردشگران و مسافران آزاد میباشد و تنها در هنگام برگزاری نماز مدتی بسته گردد. باطن این مسجد می توانید از هر بخشی که میخواهید عکس‌برداری فرمایید.

شناخت با قسمت‌های متفاوت مسجد آبی رنگ استانبول

قسمت‌های زیادی در ساختار منحصر به فرد مسجد آبی رنگ استانبول (مسجد شاه احمد) به دیده می خورند. همین نصیب‌ها، این تاثیر باشکوه را به یک بنا پررنگ و دیدنی از تاریخ و فرهنگ وتمدن شهر استانبول تبدیل کرده‌اند. این مسجد که تحت عنوان یکی نمادهای اساسی استانبول شناخته میگردد، تنوع و زیبایی‌های فراوانی را در قسمت‌های متعدد خویش مکان داده میباشد. پیرو یه خرده بیشتر با قسمت‌های گوناگون این مسجد آشنا خوا هیم شد.

شش مناره‌: از نادرست معماری تا تأثیر بر ساختارهایی دیگر
در عصر‌های ایجاد کرد مساجد، تعداد مناره‌ها معمولاً به دو یا این که چهار مناره محصور میشد. البته مسجد آبی رنگ استانبول با شش مناره خویش نقضی دیدنی از این قاعده به حساب میآید. این تصمیم، اصطلاحاً به «غلط معماری» نسبت داده می‌گردد. چون مبنی بر غلط در ترجمه، فرمان روا احمد به مکان پیشنهاد مناره‌های طلایی به تعداد دو یا این که چهار، پیشنهاد ایجاد کرد شش مناره را داده‌ بود. این غلط باعث به تأسیس یک کدام از شاهکارهای معماری بی‌نظیر تاریخ گردیده‌است.
در ترکیه، فقط دو مسجد با شش مناره تشکیل شده‌اند، که یکی‌از آنان به اسم سابانچی دارای شهرت میباشد. البته این گزینش معماری در باب مسجد آبی رنگ منجر انتقاداتی شد. گردآوری‌ای می‌پرسیدند که چرا این مسجد با شش مناره، نسبت به مسجدالحرام که مسجد مهمی برای عالم اسلام میباشد مناره‌های بیشتری دارااست؟ در جواب به‌این نقدها، شاه احمد امرکرد که به مسجدالحرام یک مناره دیگر اضافه خواهد شد! ولی اظهار نظر مختلفی درباره تاریخچه حادثه‌ای این‌اینگونه وجود داراست. تاریخچه دیدنی مناره‌های مسجد آبی رنگ، خیر صرفا ادراک بهتری از معماری و تاریخ این مسجد ارائه می دهد، بلکه نقش مسجد آبی‌رنگ در تأثیر بر ساختارهای دیگر نیز را به روشنی آرم می دهد.
!مسجد آبی‌رنگ استانبول (مسجد فرمان روا احمد)؛ حریف ایاصوفیه

غرفه پادشاهی: نگاهی به مکانی با تاریخی ویژه
غرفه پادشاهی، یک جزء بی‌نظیر و متمایز از مسجد آبی رنگ استانبول، در نصیب جنوب شرقی این موسسه جای دارد. این نصیب به خواسته تسهیل ورود و خروج شاه به مسجد، با یک ورودی شیب‌دار مجهز شد‌ه‌است. ایوانی که بدین نصیب متصل میگردد، از ارتفاعی خوشگل به دریای مرمره و تنگه بسفر شامل است. شاه در‌این غرفه به استراحت می‌پرداخت و این جای در طول ماه رمضان نیز تحت عنوان محلی برای دعا و عبادت آیتم به کارگیری قرار می‌گرفت.
ضمن جاذبه تاریخی و معماری که غرفه پادشاهی ارائه میدهد، جذاب میباشد بدانیم که‌این پیاده سازی مخصوص پیش از اینً در بنا‌های عثمانی مشاهده نشده میباشد. این خصوصیت به مسجد آبی‌رنگ شکوه و جذابیت خاصی میبخشد و آن را از دیگر مساجد شبیه متمایز می‌سازد. در ضمنً این غرفه دارنده یک طاق و دو اتاق مازاد میباشد که در ارتفاعات فراتر قرار دارا هستند و با طاق به آن دسترسی دارید. زیبایی‌های جان دار در غرفه پادشاهی به کلیه گوشه و کنار جذابیتی خاص میبخشند. ده ردیف مرمر این غرفه را اشراف نموده است. همینطور محرابی با کنده‌کاری‌های یشمی و آیه‌ها قرآنی طلاکاری گردیده در آن جای دارد. کاشی‌های دیوار نیز شبیه بقیه نصیب‌های مسجد میباشد، ولی با تزئینات طلایی، جلوه جدید‌ای از زیبایی به آن افزوده‌اند.
در سال ۱۸۲۶، در جریان شورشی که در استانبول صورت بخشید، غرفه پادشاهی تحت عنوان یک مقر ضدشورش گزینه استعمال قرار گرفت. این محل در آن فرصت به مقری برای معارضان کودتا تبدیل شد و در عملیات جنگی علیه آنان نقش مهمی انجام کرد. این حادثه تاریخی نگاه دیگری از این جاذبه و تأثیراتش در مواقع حساس به شما می دهد. به همین عامل غرفه پادشاهی از جاهای جذاب استانبول میباشد که هر توریسم با خرید بلیط ارزان استانبول از آن دیدن می‌نماید.

مسجد الحرام، هم زمان با بنای کعبه بوسیله حضرت انسان(علیه‌السّلام) مسجد قبا مشهد صورت گرفت و در طول حضرت ابراهیم(علیه‌السّلام) در تجدید بنای کعبه، حدود مسجد نیز معین شوید. ولی این حدود از منطقه عموم رعایت نشد و در نزدیکی کعبه و باطن محدوده مسجد الحرام، مبادرت به منزل سازی کردند. بعد از اسلام به گذر زمان، حدود نخستین به مسجد بازگردانده شد و آدرس مسجد قبا مشهد بخشی نیز به آن افزوده گشت. حسین بن نعیم ماجرا می‌نماید: «سالت ابا عبدالله علیه‌السّلام عما زادوا فی المسجد الحرام رزرو مسجد قبا مشهد عن الصلاة فیه فقال: ان ابراهیم و اسماعیل حدا المسجد ما دربین الصفاء و المروه فکان الناس یحجون اینجانب المسجد الی الصفاء». [۱] این حدیث شریف و بقیه احادیثی که در این باره وارداتی، بیان کنده آن میباشد که حدود مسجد از پیشین رقم خورده میباشد. شماره تلفن مسجد قبا مشهد

فهرست مندرجات
۱ - قداست مسحدالحرام
۲ - حکمت‌های قداست مسجدالحرام
۳ - مسجد الحرام عذر و بهانه‌ای برای رسیدن
۳.۱ - وادی پاکان و طاهران
۳.۲ - مامن دلدادگان و پناهندگان
۳.۳ - محل پیکار با کفر جهانی
۳.۴ - نشان نفی نژاد پرستی
۳.۵ - مسجد الحرام نهایی برای شروع
۳.۶ - مقصد و غرض همگان
۳.۷ - درس حق شناسی
۳.۸ - فرصتی برای ثبت ایمان
۴ - پانویس
۵ - منبع

۱ - قداست مسحدالحرام
[بازنویسی]
مسجد الحرام ضمن احکام کلی مساجد، دارنده آداب و احکام منحصر به فرد نیز است. وجود کعبه در باطن مسجد، قداست ویژه‌ای را به آن بخشیده میباشد؛ به سیرتکامل‌ای که عبادت، نماز، دعا و قرآن در آنجا قابل مقایسه با بقیه اماکن وجود ندارد. مسجدالحرام، دارنده تاریخی قدیمی و پرماجرا میباشد؛ حضور پیامبران و طمع مشرکان در تسخیر و یا این که تخریب این جای مقدس، از سایر خصوصیت‌های این مسجد میباشد که آن را از دیگر اماکن جداگانه می‌نماید.

۲ - حکمت‌های قداست مسجدالحرام
[دستکاری]
آنچه در‌این نوشتار به آن پرداخته می شود، اسراری میباشد که در خصوصیت‌ها و آداب این جای مقدس پنهان میباشد:

۳ - مسجد الحرام عذر و بهانه‌ای برای رسیدن
[بازنویسی]
هدف از مسجد و میخانه‌ام رسیدن شماست جز این خاطر ندارم خداوند گ واه اینجانب میباشد[۲]
امام راست گو(علیه‌السّلام) می فرماید: به هنگام ورود به مسجد الحرام بگو: «اللهم انی عبدک و البلد بلدک و البیت بیتک جئت اطلب رحمتک و اؤم طاعتک مطیعا لامرک راضیا بقدرک اسالک مساله المضطر الیک الخائف لعقوبتک اللهم افتح لی ابواب رحمتک و استعملنی بطاعتک و مرضاتک». [۳] کل فرازهای این دعای شریف، ذکر این واقعیت میباشد که حضور در مسجد، عذروبهانه‌ای برای رسیدن به عفو معبود میباشد:
‌ای بستگان به حج رفته کجایید کجایید؟ معشوق همین جاست بیایید، بیایید
معشوق تو اهل یک محل و دیوار به دیوار در بادیه سرگشته شما در چه هوایید؟
گر شکل بی شکل معشوق مشاهده کنید هم خواجه و هم منزل و هم کعبه شمایید
ده توشه از این شیوه بدان منزل برفتید یک توشه از این منزل بر این بام برآیید

۳.۱ - وادی پاکان و طاهران
قرآن می فرماید: به واقعیت صحبت خداوند دست نخواهید یافت، مگر آنکه تمیز و طاهر باشید؛ چون سخن منزه، درنگ و نیت خالص می‌طلبد لایمسه الا المطهرون.[۴] ورود به فضای پاکان نیز، پاکی ظاهری و باطنی می‌طلبد: ثم لیقضوا تفثهم و لیطوفوا بالبیت العتیق.[۵] ورود مشرکان به مسجد الحرام، بازداشتن گردیده‌است؛ چون در محیطی که فروغ و روشنایی توحید تابش داراست و موحدان در آن اجتماع می‌نمایند، نباید ظلمات و تاریکی بی دینی و بی دینی، جایی داشته باشد: یا این که ایها الذین آمنوا انما المشرکون نجس فلا یقربوا المسجد الحرام[۶] و حتی امارت و سازه و ساختمان مسجد نیز، نباید به دست ناپاکان کثیف گردد؛ چون سراسر مسجد نوروروشنایی میباشد و عصمت و طهارت و با بی دینی و بی دینی سنخیتی ندارد: وما کان للمشرکین ان یعمروا مساجد الله.[۷]

۳.۲ - مامن دلدادگان و پناهندگان
امام رضا(علیه‌السّلام) در حدیث دارای شهرت سلسلة الذهب، از پروردگار متعال نقل می فرماید: «کلمة لااله الاالله حصنی فمن دخل حصنی آمن اینجانب عذابی». مسجد الحرام مظهر کلمه و واژه «توحید» میباشد و هر مسلمانی در آنجا در مدد است. و هیچ کس حق اسیب و مزاحمت به او‌را ندارد: ومن یردفیه بالحاد بظلم نذقه اینجانب عذاب الیم.[۸] حتی مشرکانی که نباید به مسجد الحرام شیوه یابند، در صورتی روزی به‌این مسجد پناهنده شدند تا‌زمانیکه قصد دسیسه و یا این که پیکار و ستیز با مؤمنان را نداشته باشند، بایستی به پناهنده شدن آن ها احترام گذاشت: واقتلوهم نظر ثقفتوهم و لاتقاتلوهم عند المسجد الحرام حتی یقاتلوکم فاقتلوهم.[۹] از طرفی همان طور که که گردآمدگان در مسجد الحرام، از تعرض و تجاوز دیگری می بایست در پشتیبانی باشند، این آرزو را نیز می بایست داشته باشند که پروردگار، آنها را از عذاب و قهر خودش در جانبداری خواهد داشت. تا در مامن عفو و لطف وی سکنا گزینند. «فمن دخل حصنی امن اینجانب عذابی».

۳.۳ - محل نبرد با بی دینی جهانی
«مسجد الحرام» صرفا محلی برای عبادت وجود ندارد؛ بلکه راءس فریاد توحید و عدل و داد و نزاع با بی دینی و الحاد و بی دینی میباشد. همه پیامبران _از انسان تا خاتم_ در آنجا حضور یافته و ندای توحید و نبرد با کفر را رمز داده‌اند. مسجدالحرام راءس مشترک دربین مجموع انبیاء، در شعار توحید و نبرد با کفر میباشد؛ این مسجد با اینگونه پیشینه و جایگاهی، دارنده شرایط استراتژیک میباشد؛ لذا می بایست رئیس آن به عده ای ودیعه گردد که اولا ایمان به توحید داشته باشند و در شغل نیز التزام عملی خویش را به آن ثابت نمایند. آن ها بایستی در جنگ با بی دینی شجاعت داشته باشند و از غیر خداوند نهراسند: انما یعمر مساجد الله اینجانب امن بالله و الیوم الاخر و اقام الصلاة و اتی الزکاة و لم یخش الا الله.[۱۰] در ذکر اینکه فقط پرهیزگاران سزاوار و سزاوار برای تصدی و تولیت کارها مسجد الحرام می باشند، می فرماید: وما لهم الا یعذبهم الله و هم یصدون عن المسجد الحرام و ما کانوا اولیاءه ان اولیاؤه الا المتقون.[۱۱] آن ها که که خویش از سردمداران کفر بوده و دل به بیگانگان ودیعت‌اند و عالم و آیین خویش را با مشرکان لینک و پیوند زده‌اند، نمی‌توانند مدیر کانون توحید و نبرد با کفر را به دست گیرند و مسلمان‌ها را در ستیز با بی دینی و الحاد رهبری نمایند؛ از مقام ویژه مسجد الحرام در جنگ با بی دینی، رمز استحباب ورود از باب بنی شیبه نیز پر‌نور می شود. چون آنگاه که بت هبل به دست علی(علیه‌السّلام) از کعبه زیر آورده و شکسته شد؛ به فرمان رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در آن جای دفن شوید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید، در آغاز بی دینی را در تحت پای خویش لگد متاع نمایند و آنگاه وارد به وادی توحید شوند:
«فی گستردن المازمین- انه موضع مخلوق فیه الاصنام و منه دریافت الحجر الذی نحت منه هبل الذی رمی به علی علیه‌السّلام اینجانب ظهر الکعبة، لما علا ظهر نبی الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم فامر به فدفن عند باب بنی شیبه فصار الدخول الی المسجد اینجانب باب بنی شیبة سنة لاجل ذلک».

مسجدالحرام (عربی: المسجدالحرام) مشهورترین و مقدس‌ترین مسجد در دنیا اسلام، بنا شده در شهر مکه میباشد که کعبه، قبله مسلمانها، در آن قراردارد. اشیاء، بناها و اماکن مقدسی همانند حجر الاسود، ملتزم، مستجار، حطیم و حجر اسماعیل در‌این مسجد مکان گرفته‌اند. مسجدالحرام در فقه اسلامی، افزون بر احکام همگانی مسجد، احکامی ویژه نیز دارااست. در شریعت اسلام بر هر مسلمانی واجب میباشد در شکل وسع، یک توشه در قدمت خویش به مکه مسافرت نماید (مسافرت حج) و مناسکی را که برخی از آن ها درین مسجد اعمال میگیرد، اعمال دهد.

واژه و کلمه‌شناسی
«المسجدالحرام» کلمه و واژه‌ای عربی و ترکیبی وصفی میباشد. سبب ساز تعریف این مسجد به «حرام» آن میباشد که بعضی افعال که در مساجد دیگر حرام وجود ندارد، درین مسجد و پیرامون آن(بقاع)به نظر شرعی حرام آدرس مسجد قبا مشهد شمرده گردیده‌است و این مسجد احترام و احکام خاصی داراست[۱] و ارتکاب گناه در آن، نسبت به دیگر جای ‌ها، مسجد قبا مشهد ممنوعیت و حرمت فقهی بیشتری داراست و به گفته برخی منابع، عزم گناه هر یک‌سری به جاری ساختن نرسد، در مسجدالحرام گناه محسوب میشود.[۲]
از منابع فقاهتی اسلام، به ویژه قرآن کریم و مهربان اینگونه برمی‌آید که مسجدالحرام، قبل از اسلام نیز به‌این اسم نزد مردمان حجاز آوازه داشته، هرچند در پیرامون کعبه، سازه یا این که دیوار و حصاری نبوده البته رزرو مسجد قبا مشهد کعبه و دور و بر پیرامونی آن -که محل طواف زائران بوده- به‌این اسم شناخته می‌شد‌ه‌است.[مستلزم منبع] قرآن بارها ادغام وصفی المسجد الحرام را به فعالیت برده میباشد؛ برای مثال درباره دوری مشرکان از زیارت کعبه و حج مسلمان ها در قرآن آمده میباشد: «وَ ما لَهُمْ أَلاَّ یعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَ هُمْ یصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ؛ و چرا خداوند آنها را عذاب نکند در حالی که[دیگرافراد را]از مسجدالحرام بازداشتن می‌نمایند؟!»[۳]روحانی شماره تلفن مسجد قبا مشهد صدوق در علل الشرایع در روایتی از امام راست گو(ع) درباره انگیزه نامگذاری بیت الله الحرام(مسجدالحرام) گفته میباشد که زیرا ورود مشرکان به‌این مسجد حرام میباشد به مسجدالحرام نامیده شد‌ه‌است. [۴][یادداشت ۱]ابن جوزی در وجه تسمیه مسجد الحرام به حرام بودن صید و جدا شجر در حوالی مسجد اشاره نموده است. [۵]
مخلوط «المسجد الحرام» در آیه ها و احادیث، گاه برای اشاره به کعبه، شهر مکه و ناحیه مقبره نیز به فعالیت رفته میباشد.[۶]
شرایط جغرافیایی و حدود مسجد
مسجدالحرام، در شهر مکه ایالات متحده عربی سعودی دربین کوه‌های ابوقبیس، اجیاد، هندی و قدمت واقع میباشد.[مستلزم منبع][۷]
حدود کنونی مسجدالحرام: از شرق به کوه ابوقبیس، از غرب به کوه قدمت و خیابان شبیکه، از شمال به خیابان شامیه و کوه هندی و از جنوب به خیابان اجیاد و مسفله محصور میگردد.[مستلزم منبع][۸]
حدود مقبره تا مسجدالحرام در نقاط متفاوت، گوناگون میباشد: از تنعیم تا مسجدالحرام ۶۱۵۰ متر، از جِعرانه تا مسجد ۱۸۰۰۰ متر، از مسیر طائف در نقطه هُدی تا مسجدالحرام ۱۵۵۰۰ متر، از مسیر لیث تا مسجد ۱۷۰۰۰ متر و از روش جده تا مسجدالحرام ۱۱۰۰۰ متر مسافت میباشد.

مسجد الحرام
فضیلت ها مسجدالحرام
مسجدالحرام از دیرباز برای مردمان حجاز متشخص بوده میباشد. به حیث تاریخی استحضار دقیقی از این که از چه فرصت اینگونه موقعیتی پیدا نموده است، در چنگ وجود ندارد. بنابر احادیث محلی و مذهبی، این محل از فرصت پیدایش زمین با شخصیت بوده میباشد. در احادیث اسلامی، مسجدالحرام بافضیلت‌ترین جای روی زمین میباشد.[۹]
بنابر حدیثی منسوب به فرستاده اکرم(ص) مسجدالحرام قدیم‌ترین مسجد زمین میباشد و حتی قبل از مسجدالاقصی نهاد گذاشته گردیده‌است.[۱۰]
در حدیث شد رحال، که بنابر آن رسول اکرم(ص) فرموده میباشد: «مهاجرت مکنید جز برای زیارت سه مسجد....» یکی این مساجد، مسجدالحرام میباشد.
بنابر احادیث محلی، قبر هفتاد فرستاده برای مثال هود و پارسا و اسماعیل در مسجدالحرام میباشد.[۱۱] همینطور مبنی بر احادیث، تعدادی از دختران اسماعیل(ع) و نیز شماری از انبیا در حجر اسماعیل مدفون‌اند.[۱۲]
در آموزه‌های اسلامی احکام شرعی و معنوی ویژه‌ای برای مسجدالحرام و مکه اوضاع و احوال گردیده است. برای مثال، نزاع در مسجدالحرام و بلکه بقاع مکه گناه بزرگی میباشد مگر به قصد نگهبانی.[۱۳] عباداتی برای مثال نماز در مسجدالحرام بسیار بیشتر از جای ‌های دیگر، دارنده اثرات معنوی و دنیوی شمرده شد‌ه‌است.[۱۴]
تاریخچه
مسجد الحرام، حوادث، تغییرات، تجدید بنا‌ها و توسعه و گسترش‌های زیادی داشته که در منابع تاریخی و روایی تصویب گردیده‌اند[۱۵]و مهم‌ترین آن ها عبارتند از:

زمان قبل از اسلام
قبل از اسلام، پیرامون کعبه را مسجدالحرام می‌گفته‌اند که حدودی تقریبی داشته‌میباشد.[۱۶]
مسجد در روزگار قبل از اسلام، حصار و دیوار و بنای دیگری جز کعبه نداشته میباشد. این که از چه مجال محوطه خاطر گردیده تحت عنوان مسجد برگزیده شد، گزارشی تاریخی از آن در مشت وجود ندارد و صرفا در منابع روایی از آن حرف رفته میباشد. بنابر این منابع، جای فعلی مسجدالحرام برای بنای کعبه، قبل از آفرینش آدم برگزیده و کعبه به دست ملایک ساخته شد.[۱۷]
بعضا احادیث سازه یا این که مرمت کعبه را به بشر(ع)نسبت می دهند.[۱۸] بعد از وی، ابراهیم و اسماعیل(ع)آن را تجدید بنا کردند.[۱۹]
در روایتی از رسول اکرم(ص) بنای مسجد به ابراهیم(ع) منسوب شده میباشد. درین قصه، مسجدالحرام، قدیم‌ترین مسجد بر زمین میباشد.[۲۰]
تا قبل از قُصَی ‌بن کِلاب‌ بن مُرَّة‌ بن کَعْب، جد چهارم رسول اکرم(ص) و پیشوای قریش، عموم مکه در اطراف مسجد منزل نمی‌ساخته‌اند و مسافت‌ای را رعایت می‌کرده‌اند. در حین قصی، وی عموم را به منزل‌سازی در مجاورت کعبه با مسافت‌ای به‌اندازه طواف کعبه ترغیب کرد.[۲۱]
زمان خلفای چهارگانه
اول تغییر تحول در مساحت مسجد در طی خلیفه دوم رویداد. وی برخی منزل‌های محیط مسجد را خرید و به مسجد ملحق کرد و دیواری کوتاه پیرامون مسجد کشید[۲۲]و دستورداد تا از آن پس شبها بر دیوار لامپ بگذارند تا محوطه مسجد پر‌نور خواهد شد.[۲۳]
خلیفه سوم نیز به سبب ساز بسیار شدن تعداد زائران مسجدالحرام، منزل‌های فضا مسجد را وخیم و به مسجد ملحق کرد و برای مسجد رواق و فضای مسقّف ایجاد کرد.[۲۴]
زمان اموی
ولید بن عبدالملک اموی(حکومت: ۸۶- ۹۶ق.)، بر مساحت مسجد الحرام به مقدار ۱۷۲۵ متر ادامه داد و مسجد را تجدید بنا کرد. وی رواق‌هایی در نزدیکی مسجد ایجاد کرد و آنان‌را با ردیف‌هایی بزرگ سرپا نگاه داشت. این ستونها به طور زیبایی تزیین شد و در نصیب‌هایی از آن ها طلا جواهرات به فعالیت رفت. ولید ناودان منزل معبود را نیز از طلا جواهرات ایجاد کرد که تاکنون به همین اسم آوازه داراست.[۲۵]

مسجد جامع فهرج یا این که مسجد امام حسن مسجدی متعلّق مسجد قبا مشهد به صدر اسلام[۱] میباشد که در فهرج جای دارد. این تاثیر در تاریخ ۳۰ آذر ۱۳۴۹ با شمارهٔ تصویب ۹۰۶ در فهرست اثر ها ملی کشور ایران تصویب شده است.

پیشینه
ایجاد کرد مسجد جامع فهرج به نیمۀ نخستین قرن اولیه هجری برمی خواهد شد، البته ساختمان آدرس مسجد قبا مشهد اساسی سازه از اثرها عصر ساسانیان بوده که با ورود اسلام و اساسا فرصت خلافت قدمت به مسجد تبدیل گردیده است.[۱] این مسجد، فقط مسجدی در دنیا اسلام با عمر زیاد میباشد که ساختمان آن از آغاز تا کنون تغییری نکرده‌میباشد. مسجد از نوع شبستانی و فاقد تراس میباشد. اگرچه رزرو مسجد قبا مشهد فی مابین باستان شناسان اختلاف حیث وجود دارااست البته ظاهراً مسجد جامع فهرج سابق‌ترین مسجد جمهوری اسلامی ایران میباشد.ولی مسجد جامع سراوان (دزک) در استان سیستان وبلوچستان نیز درهمین زمان ایجاد شده است هرچند بعضا مسجد تاریخانه دامغان شماره تلفن مسجد قبا مشهد را دیرین‌ترین مسجد کشور‌ایران می دانند. فعلا مسجد تاریخانه تنهاً کاربرد بازدید و توریسم دارااست البته در مسجد جامع فهرج کماکان نماز خوانده می گردد.

معماری
هشت ردیف گران قدر، شبستان خرد و صورت سازه، یادآور ساختمان‌های عصر ساسانی میباشد. مناره گلی خیر چندان بلند مسجد در قرن سوم به بنای اساسی اضافه شده است، که در عین هم اکنون راه و روش دسترسی به پشت بام هم می باشد. این مسجد، همانند اکثری دیگر از مساجد جامع دارنده درهای ورودی مختلف میباشد.

در باطن مسجد هیچ اثری از محراب، گنبد، کتیبه، کاشیکاری و بقیه صنعت های مرسوم در ایجاد کرد مسجدهای زمان‌های آتی وجود ندارد.

مَسجِد جَمْکَران، مسجدی منسوب به امام مهدی(عج)، مسجد قبا مشهد دوا‌زدهمین امام شیعه ها، در لبه شهر قم میباشد، که در قرن چهارم قمری ساخته شد. سازه به گفته میرزا حسین نوری محدث شیعه، این مسجد به فرمان آدرس مسجد قبا مشهد امام مهدی(عج) و به‌دست فردی به اسم ابوالحسن از علمای قم سازه گردیده است. محدّث نوری از دیداری صحبت گفته میباشد که حسن بن مُثله جمکرانی با حضرت مهدی(عج) داشته و امام فرمان تشکیل داد مسجد جمکران را داده میباشد. میرزا حسین نوری، سال وقوع این اتفاق را ۳۷۳ رزرو مسجد قبا مشهد یا این که ۳۹۳ق دانسته و نقل داستان نام برده را به کتاب مونس الحزین روحانی صدوق نسبت داده میباشد. با این درحال حاضر بعضا دانشمندان در انتساب این مسجد به امام مهدی شک و تردید کرده‌ و به دلایلی استناد نموده‌اند؛ برای مثال: اسم نبردن کتاب ها رجالی شیعه از کتاب ذکر شده و اشاره نشدن بدین داستان در دیگر اثرها روحانی صدوق.
در‌این مسجد بعضا مراسم‌های مذهبی مانند جشن و پای کوبی نصفه‌شعبان، دعای توسل و دعای ندبه برگزار می گردد و عموم از بخشها گوناگون کشور‌ایران و دیگر نقاط دنیا به‌ویژه در شب‌های چهارشنبه، در مسجد جمکران حضور مییابند. برخی شماره تلفن مسجد قبا مشهد محققان زیارت مسجد جمکران در شب‌های چهارشنبه را طبق توصیه امام مهدی به حسن بن مُثله جمکرانى دانسته‌‌ و حضور عالمانی همانند محمدتقی بافقی در شب‌های چهارشنبه در مسجد جمکران را موجب رونق این سنت دانسته‌اند.
مسجد جمکران در عصر‌های متفاوتْ تعمیر و نوسازی شد‌ه‌است؛ سابق‌ترین کتیبه جانور، به تعمیر آن در سال ۱۱۶۷ق اشاره داراست. مسجد تا قبل از انقلاب اسلامی کشور ایران در سال ۱۳۵۷ش ساختمان کوچکی داشت، ولی بعداز آن گسترش متعددی یافته میباشد. دستهٔ مسجد جمکران از محوطهٔ بیرونی، صحن اساسی، شبستان‌ها، مسجد منزلت و ساختمان‌های اداری تشکیل‌شده میباشد.
برای مسجد جمکران، جاری ساختن عبادی مخصوصی نام برده میباشد؛ به عنوان مثال دو رکعت نماز تحیت مسجد و دو رکعت نماز امام فرصت. محدث نوری این اجرا را به امام فرصت نسبت داده و روحانی عباس قمی به گزارش وی در مفاتیح الجنان بیان نموده است.

حالت و نامگذاری
مسجد جمکران مسجدی میباشد در کناره شهر قم و در مسافت حدود ۸ کیلومتری بقعه حضرت معصومه (س)[۱] که به حضرت مهدی(عج)، نسبت داده شده[۲] و به باعث قربت به روستای جمکران، بدین اسم آوازه یافته میباشد.[۳] این مسجد در قبل با متکی بودن به سنگ مرمری که قدمگاه امام دوازدهم شیعه ها دانسته می شد[۴] به «‌مسجد قدمگاه‌» پر اسم و رسم بوده میباشد.[۵] این مسجد به جهت انتساب به امام مجال،[۶] «مسجد صاحب و مالک‌الزمان‌» نیز نامیده شد‌ه‌است.[۷]

انتساب به امام مهدی(عج)
مبنی بر نقل میرزا حسین نوری (درگذشت: ۱۳۲۰ق)، از محدّثان شیعه، مسجد جمکران در قرن چهارم قمری به‌فرمان امام مهدی(عج) و به دست فردی به اسم سید ابوالحسن از علمای قم سازه گردیده‌است.[۸] محدث نوری از حسن بن مُثله جمکرانی نقل می‌نماید که وی در شب سه شنبه ۱۷ رمضان سال ۳۹۳ق در محلی که ابعاد مسجد جمکران در آن ساخته شد سرویس امام مجال رسیده و حضرت به وی دستوراتی بخشید: یکی‌از اینکه از حسن بن مسلم بخواهد دراین جا که زمین شریفی میباشد و وی آن‌را به زمین خویش ملحق کرده‌ دیگر کشاورزی نکند. دوم اینکه به سید ابوالحسن (از علمای قم) بگوید که با اخذ پولی که حسن بن مسلم از کشاورزیِ چندین ساله در آن زمین به دست آورده، در آنجا مسجدی سازه نماید.[۹]
بر این پایه، بعد از این روایت سید ابوالحسن مسجدی با سقفی از چوب در مکانی که حدود آن توسط امام مجال مشخص و معلوم گردیده بود، تاسیس نموده است.[۱۰][یادداشت ۱]

منابع بیان قصه
روایت تشکیل داد مسجد جمکران در کتاب‌های محدث نوری مانند واژه و کلمه طیبه،[۱۱] نجم الثاقب،[۱۲] مستدرک الوسائل[۱۳] و جنة المأوی[۱۴] نقل گردیده‌است. محدث نوری، قصه را به کتاب تاریخ قم نسبت داده و نوشته که تاریخ قم آن را از کتاب مونس الحزین فی معرفة الحق و الیقین تاثیر روضه خوان صدوق نقل نموده است.[۱۵] محدث نوری همینطور در مستدرک الوسائل‌ گفته میباشد که‌این قصه را در لبه کتاب انتقاد الرجال به خط محمدعلی بهبهانی (درگذشت: ۱۲۱۶ق) چشم که آن را به کتاب مونس الحزین نسبت داده میباشد.

مسجد امیر چقماق که در تاریخ‌های یزد به اسم مسجد جامع جدید یا این شماره تلفن مسجد قبا مشهد که مسجد دهوک نیز خوانده شده است در عصر تیموری به تلاش امیرجلال‌الدین چقماق شامی قاضی یزد از امراء و سرداران و مقرب درگاه شاهرخ و همسرش ستی فاطمه خاتون تاسیس شده است. ایجاد کرد این مسجد در سال ۸۴۱ هـ. ق به انتها رسید. مسجد امیرچخماق از دید زیبایی رزرو مسجد قبا مشهد، حجم، مداقه و اعتبار بعداز مسجد جامع یزد جای دارد.

این تاثیر در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۱۴ با شمارهٔ تصویب ۲۴۷ به‌تیتر یکی‌از اثر ها ملی جمهوری آدرس مسجد قبا مشهد اسلامی ایران به تصویب رسیده‌میباشد.[۱]

این مسجد در ضلع جنوبی میدان امیرچخماق جای‌دارد و در کریاس (ساختمان جلوی در ورودی) مسجد مسجد قبا مشهد که به میدان گشوده می گردد، سنگی نصب شده که بر آن متن وقفنامه‌ای به خط نسخه ها نقر شده است.

در طرف راهروی شمالی که از در کریاس به صحن وارد می‌گردد، کانال‌هایی دقیق از کاشی‌های معرق در پنجره‌ها نصب گردیده‌اند. قسمتی از سردر کاغذ حیاط کاشیکاری معرق شده است و جرزهای آن آجری رنگ هست. بدور فرنگی گنبد و بر کمربند آن عبارت «السلطان ظل الله…» به کوفی بنایی تکرار شده است.

محراب صحنه مهم از کاشی معرق میباشد با ساختمانی مقرنس کاری که در میانه آن سنگ مرمر بسیار خوشتراشی به اندازه ۱/۱۵ * ۳/۳۸ متر نصب شده است و در میانه مقرنس کاری یک گل مربع به اندازه ۵۴ * ۹۵ سانتیمتر نصب میباشد و در اختیار چپ آن، یک سنگ مرمر به اندازه ۲۸ * ۳۰ سانتیمتر نصب شده است. رمز در شرقی مسجد دارنده کتیبههایی از کاشی معرق به خط ثلث محمد الحکیم میباشد.

گنبد مسجد خمیده و ترکدار میباشد با کاشی سبز رنگ کاشی گردیده و پیرامون آن نیز کتیبه‌ای به خط کوفی جای‌دارد.

در حین فتحعلی پاد شاه قاجار حاجی حسین عطار قسمتی بر شبستان مسجد خاطر نشان کرد و بخش‌هایی از مسجد را نیز تعمیر نموده‌میباشد.