?????? ???? ???? ??? ????

مواقعی كه ذكر گرديد، بخشی از فعاليتهای فرهنگی میباشد كه قادر است در مساجد اجرا خواهد شد؛ ليكن شما می‌توانيد به تناسب وضعيّت فرهنگي، سياسي، اقتصادی و اجتماعی حوزه‌، روشهای ديگری را اضافه نموده، در جهت افزایش فرهنگ و تمدن دينی گامهای مؤثری برداشته، زمينه ساز ظهور مولا و مقتدايمان امام فرصت روحی له الفداء گرديد.
از مجال بنیانگذاری مساجد اسلامی به وسیله پیامبر اکرم)ص(، خیر صرفا به طور شکلی مساجد متحول گردیده اند، بلکه از دید فرهنگی و اجتماعی نیز در جریان تحول قرار گرفته و هویتی تازه برای آن‌ها پدید آمده میباشد. برای آن که مسجد بتواند منزلت حقیقی وواقعی خویش را در جامعه پژوهشگر سازد، مورد نیاز میباشد دو تیم کارکرد را به طور هم زمان تأمین کنند: -1 کارکردهای آیینی 2- کارکردهای فرهنگی– اجتماعی؛ بخش اعظمی از شغل ها به طور هم زمان هر دو کارکرد را در بردارند، از جمله برگزاری نماز جماعت از یک سو مراسمی آیینی میباشد و از یک سوی دیگر کارکردهای فرهنگی – اجتماعی را نیز به یار خویش داراست. برآیند این دو کارکرد بستر ساز اقبال همگانی و استقبال عموم از مساجد میباشد، موضوعی که نوعی سرزندگی و شادابی معنوی مسجد قبا مشهد را به همپا میاورد. سوال اساسی استیناف آن میباشد که اولاً دامنه کارکردهای فرهنگی و اجتماعی مسجد تا کجاست؟ و ثانیاً مساجد واجد این شاخصه ها دارنده چه چگونگی هایی می باشند؟ در راستای آشنایی این تغییرات، آغاز شاخصه های کارکرد های فرهنگی– اجتماعی مسجد، با بازرسی مسجدالنبی و او‌لین مساجد تشکیل شده در حین نبی شناسایی می‌گردد. بدین ترتیب چارچوب نظری تدوین گردیده با مقایسه طرح مسجد از لحاظ رسول با مثال هایی از مساجد معاصر کشور ایران آیتم چک قرار می‌گیرد. بعد از آن بنابر یافته های این چک، برنامه ای برای افزایش نقشه فرهنگی و اجتماعی مساجد در معماری و شهرسازی کشور‌ایران سفارش میشود. وقتی که مساجد برای اجرا تنوعی از شغل های فرهنگی–اجتماعی مطلوب سازی شوند، در شهرها و محله ها در راءس شغل های اجتماعی قرار میگیرند، دامنه عمل زمانیشان همیشگی میباشد؛ فرایند پیاده سازی در جستجوی کیفیتی میباشد که بیش تر از هر چیز بر افزایش حضور شهروندان در قسمت های متعدد مسجد و در طی کل شبانه روز توکل دارااست، مسجدی که بخشی از معاش محله ا ی – شهری میباشد.
در هزاره سوم، دعوا در زمینه ی تمدن و اعتنا به بعدها متعدد آن و نیز تأثیرگذاری هایش در بعدها گوناگون معاش بشری، بیشتراز پیش گزینه اعتنا مالک نظران قرار گرفته میباشد. او‌لین اعتنا عمیق و تخصصی بدین قضیه، با هدایت یونسکو در ده سال 60 قرن بیستم صورت بخشید و از آن به سپس، جوامع در عرصه های متعدد، فصل جدیدی را به‌این اساسی تخصیص دادند(اشنایدر، 1379: 4). امروزه با اعتنا به مسافت ی ساخت‌و‌ساز گردیده در میان کشورهای پیشرفته و در اکنون پیشرفت و اطلاع فعالان سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این دولت ها از نقش تأثیرگذار رزرو مسجد قبا مشهد تمدن و بسط فرهنگی(در بعد ها مقداری و کیفی) تحت عنوان زیربنای بسط و مدیران و سیاستمداران اکثری را وادار به فکر و تعمق نموده است.
درین در میان، مرزوبوم جمهوری اسلامی ایران با داشتن سابقه وقتگیر در فرهنگ و تمدن و تمدن و نقش موثری که در حین تاریخ بر دیگر دولت ها و فرهنگ ها داشته میباشد، مستلزم توجهی خاص بدین سپس میباشد. از این رو، دقت به عمل های فرهنگی و تهیه و تنظیم استانداردها و الگوها برای عملکردی تندرست در‌این راستا، از مداقه متعددی شامل است. هویدا میباشد اینگونه امری مستلزم بازخوانی، پژوهش و عیب گیری داشته ها، پژوهش ترازو هم خوانی آن با نیازهای دنیای امروز و طرح اپلیکیشن های مطلوب برای تربیت شهروندانی میباشد که بتوانند هدایت و رهبری فکری جامعه را در عرصه های مختلف عهده دار شوند. همواره قسمت عظیمی از این مسئولیت در کلیه جامعه ها، به مساجد محول گردیده‌است. مساجد به مثابه نظام تصمیم سازی شماره تلفن مسجد قبا مشهد مملکت از دیرباز، رسالت بزرگی در ساخت‌و‌ساز موضوع های مطلوب برای رویش دگرگونی آفرینان خواهد داشت البته حقیقت آن میباشد که مساجد به علل متعدد، به عنوان مثال: جدا ارتباط با سازمان های فعال جامعه؛ تعارض دیرین در بین سنت و تجدد و نگاه سطحی و مقطعی به نرم افزار های فرهنگی و دست اندرکاران تأثیر گذار دیگر، کمتر توانسته میباشد به نقش تصمیم سازی و در غایت، تمدن سازی جامعه مبادرت نماید. هر چندین بعداز انقلاب اسلامی، مسئولان چه در سطح پهناور و چه در سطح کوچک، اعتنا آدرس مسجد قبا مشهد ویژه ای به نصیب فرهنگ وتمدن مبذول داشته اند، البته به علل گوناگون، اپلیکیشن ها تنهاً در توا‌ن یک گواهی یا این که شیوه نامه ی اداری مانده و اشتباهات و مسائل فرهنگی همچنان حل نشد باقی مانده اند این در حالی میباشد که کمیت متولیان و مجریان نصیب فرهنگ وتمدن، فرآیند فزاینده ای داشته و حالا شاهد کار های متوع و برخیً ضد‌و‌نقیض و متعارض آنها در حوزه‌ ی تمدن می‌باشیم

مساجد همواره یکی از زیباترین مکان های گردشگری میباشند که در کشورهای اسلامی بنا شده و مقصد گردشگری اکثری از مسافران مسلمان و غیر مسلمان هستند. مساجد بناهای اختصاصی به فردی قلمداد می گردند که از یک معماری ویژه الگوبرداری شده و تشکیل دهنده یک سبک خاص با عنوان معماری اسلامی هستند. هر یک‌سری برخی از مساجد فقط از سبک اسلامی تبعیت نکرده و ممکن هست از سبک های دیگر همچون سبک کلیساها و یا امارت های یونان باستان نیز استعمال کرده باشند. مساجد به دو گروه قدیمی ترین مساجد عالم مسجد قبا مشهد که اکثر زمان ها در کشورهای عربی قرار دارا هستند و مساجد مدرن که در بعدازظهر معاصر تشکیل شده اند گروه بندی میشوند. معمولا مساجد مدرن تر در کشورهایی قرار دارند که دین اسلام را به عنوان آیین رسمی کشور خود پذیرفته اند، اما مبدا نخستین شکل گیری اسلام نبوده اند. سابق ترین مساجد جهان به ترتیب در مرزوبوم عربستان، عراق، تونس، امارات و ترکیه قرار دارا هستند.

سابق ترین مساجد جهان
معرفی همه مساجدی که در دسته مسجدهای کهن و نخستین قرار می‌گیرند، در شکیبایی یک نوشته‌ی علمی کوتاه نمی گنجد، به خصوص اینکه اطلاعات کاملی در باب آنها وجود ندارد و در برخی از مفاد اطلاعات ضد و نقیضی در زمینه ی آن ها ارائه می شود که اصولا ناشی از تضاد و تعدد مذهبها در دین اسلام می‌باشد. در این مقاله ده مورد از دیرین ترین و زیباترین مساجد فقیه را به شما معرفی کنیم. در صورتی قصد مسافرت و گردشگری با هدف آشنایی با دیرین ترین مساجد جهان را دارید، توصیه می کنیم با رسیدگی این نوشته‌علمی ما را همراهی نمایید. در این مقاله مسجد قبا، مسجد پیامبر، مسجد ذولقبلتین، مسجد جاواتا، مسجد الحرام، مسجد اعظم کوفه، مسجد اوقبا، مسجد امام حسین، مسجد شیخ زاید و مسجد ایاصوفیه را به شما معرفی خواهیم کرد

مسجد قبا در عربستان سعودی
مسجد قُبا اول مسجد عالم اسلام می باشد که در سوا شهر مدینه بنا شد. جالب می باشد بدانید که نخستین آدرس مسجد قبا مشهد سنگ ‌های بنای مسجد قبا توسط حضرت محمد (ص) و پس از مهاجرت او از مکه به مدینه اعمال گرفت. قبا نام قریه‌ ای در اطراف مدینه بوده‌ می باشد و به همین علت بنای مورد نظر نیز، مسجد قبا لقب گرفت. به نظر می رسد مسجد قبا در سال اولیه مسافرت، توسط پیامبر اسلام و به سفارش عمار یاسر یا به تقاضای ساکنان محل در قبا بنا شده است. این مسجد تا کنون بارها مورد بازسازی واقع گردیده‌است. اخرین تجدید بنا مسجد قبا در سال 1405 هجری قمری صورت گرفت.
سال ایجاد کرد: 622 میلادی

زیباترین مساجد جهان - در‌حالتی که به معماری بناهایی رزرو مسجد قبا مشهد همچون مسجد علاقه مند هستید می توانید کلیک کنید و با زیباترین آن‌ها در دانا آشنا شوید.
مسجد نبی در عربستان سعودی
مسجد النبی یا مسجد نَبوی یا مسجد پیغمبر، یک کدام از سه مسجد مهم مسلمان‌ها هست که از نظر اهمیت در کنار مسجدالحرام و مسجد الاقصی معرفی می‌شود. آرامگاه نبی اسلام در این مسجد قرار دارد و به همین علت به بقاع محمد یا مقبره نبوی نیز دارای اسم و رسم است. ولی این آرامگاه سال ها آن‌گاه و به علت بسط مساحت مسجد در آن قرار گرفت. مسجد النبی یک کدام از شماره تلفن مسجد قبا مشهد مهم‌ترین زیارتگاه‌ های مسلمان ها به ‌شمار می ‌رود. این مسجد در شهر مدینه بنا شده ‌هست. مسجد النبی را نبی اسلام در سال نخست سفر و به ملازمت مهاجرین و انصار تشکیل داد

مراقبت خویشتن به شکاف معاصی و عدم تسلیم در قبال شهوات سرکش، محافظت خانواده به آموختن و تربیت و دستور به دارای شهرت و نهی از منکر و مهیا ساختن محیطی تمیز و خالی از هرگونه آلودگی، در فضای منزل و خانواده از وظایف پدر و مادر میباشد. این طرحی میباشد که می بایست از اولیه سنگ بنای خانواده، یعنی از مقدمات تزویج، و آنگاه اولیه لحظه به دنیا آمدن فرزند شروع خواهد شد، و در تک تک فرآیند با طراحی برنامه درست و با غایت اعتنا تعقیب خواهد شد. به تعبیر و تفسیر دیگر حق زن و فرزند فقط با تأمین هزینه معاش و مسکن مسجد قبا مشهد و تغذیه آن‌ها نتایج نمیشود، اصلی خیس از آن تغذیه روح و جان آنان و به عمل به دست آوردن اصول یاد دادن و تربیت درست میباشد.

معبود متعال در قرآن کریم ومهربان می فرماید که برخی از عموم به فرزند تفاخر می ورزند (کهف، نشانه‌ها ۳۴ تا ۳۹) و فرزند بیشتر را مایه تفاخر و بزرگی خویش بر می شمارند و بدان بر سایرافراد تکبر می ورزند و عرض اندام می‌نمایند (مریم، آیه۷۷؛ و نیز سبا، آیه‌ها ۳۴ و ۳۵) همین تفاخر و تکاثرطلبی، آنها را از خویش و آفریدگار غیر وابسته می‌نماید و موجبات کفر، بی دینی و انکار قیامت و معاد وی را مهیا میاورد. (کهف، آیه‌ها ۳۴ و ۳۶ و ۳۷ و ۴۲)

ولی بعضا از فرزندان به روش دیگر مایه گمراهی انسان میگردند و در دام خسران و ضرر و زیان رزرو مسجد قبا مشهد ابدی می‌افتند. (نوح، آیه ۲۱) از این اشخاص می‌قدرت به کودکی اشاره نمود که حضرت خضر(ع) او را میکشد زیرا مورد شرک و گمراهی پدر و مادر خویش را آماده میاورد. از امیرمؤمنان علی(ع) این معنی درباره عبدالله بن زبیر آمده میباشد که موجبات گمراهی پدرش زبیر را مهیا آورد و اورا به نزاع با علی(ع) وادار کرد.
تربیت فرزند از منظر قرآن,آداب فرزند پروری,تربیت اسلامی فرزند

شناساندن واقعیت آدم به فرزند

بی گمان شایسته ترین طریق تربیت شماره تلفن مسجد قبا مشهد که مبنی بر آشنایی واقعیت بشر و کلیه نیازهای روحی و دیوانه اوست، منش وحی میباشد و قرآن مهربان دین خویش را شایسته ترین دین تربیت برای مجموع آدم معرفی نموده است. در آیه 9 سوره اسرا در‌این ارتباط آمده میباشد :«إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یِهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا کَبِیرًا؛ مطلقا این قرآن به [آیینی] که خویش پایدارتر آدرس مسجد قبا مشهد میباشد روش می‏‎کند و به آن مؤمنانی که شغل های لایق می‏ نمایند مژده می‏ دهد که پاداشی بلندمرتبه برایشان خواهد بود».

سرمشق پذیری خردسالان

بشر ذاتاً الگوطلب و الگوپذیر میباشد. به همین جهت یک کدام از شایسته ترین و کوتاه ترین طریق های تربیت برای مثال و تربیت عملی هرچه کمال و جاذبه مثال ارائه گردیده بیشتر باشد. این طریق کارآیی بیشتری خواهد داشت. نوباوه در تعدادی سال در آغاز معاش خویش، تمامی کارهایش را از الگوهای پیرامون خویش که در جايگاه اولیه «والدین» وی می باشند، الگوبرداری می نماید و با تبعیت از آنها پرورش کرده و ساختار تربیتی اش سامان مییابد.

در واقع می‌اقتدار بیان کرد که یکی‌از معضل برانگیزترین بخش های مراسم، تهیه و تنظیم بسته پذیرایی ترحیم میباشد. تصورکنید که فراهم کردن پک پذیرایی مراسم ختم برای کسانی که از فوت عزیزشان شوکه گردیده اند و داغدار می باشند، چقدر مشقت بار میباشد. از طرفی هم مهمانان مجلس ختم انتظار دارا هستند که از آنان پذیرایی گردد. همینطور معمولا تعداد کمپانی کنندگان در مجلس ترحیم زیاد میباشد و تهیه و تنظیم بسته پذیرایی ترحیم به شدت مشقت بار میباشد. همان گونه که در بخش های قبلی گفتیم، مراسم ختم بخش های مختلفی داراست و خویش مسجد قبا مشهد آنان نیاز به تمرکز متعددی دارااست. بدین ترتیب بایستی بسته پذیرایی ترحیم و میوه ختم را به نحوی مهیا کرد که آسیبی به بقیه امور وارد نکند. به این ترتیب پیشنهاد می شود که پک پذیرایی ختم را به طور فراهم تهیه و تنظیم فرمایید.
برگزاری یک مراسم یا این که روی داد با تعداد مهمانان زیاد، عدم وضوح‌های فراوانی دارااست. تنوع امور اکثر وقت ها گرفتاری‌های گوناگونی برای صاحب خانه تولید می‌نماید. رزرو تالار برگزاری مراسم، سامان‌دهی مدعوین، تنظیم سین مراسم، تنظیم اقلام پذیرایی مطلوب و اکثری مورد ها دیگر در برگزاری یک مراسم گرانقدر، دارای اهمیت میباشد. هماهنگی این کارها نیاز به اپلیکیشن‌ریزی ظریف، مجال‌بندی و به عمل به دست آوردن تعدادی نفر نیروی اجرایی خواهد داشت. در عین حالا، پذیرایی و مهمان‌نوازی از مدعوین، التفات ویژه‌‌ای دارااست که بسیار به دیده مهمانان خواهد آمد. کسانی که از خط مش به دور و مجاورت با دعوت شما به مراسم آمده‌اند، انتظار پذیرایی سزاوار‌ای را خواهند داشت. نحوۀ پذیرایی در مراسم، معیاری برای قضاوت شما خواهد بود. درصورتی آدرس مسجد قبا مشهد که پذیرایی به نحو قابل قبولی صورت بپذیرد، مهمانان، مراسم شما‌را با شم بهتری سوراخ خواهند کرد.

یک کدام از طرز‌های نوین در پذیرایی مراسم‌ها استعمال از پک پذیرایی میباشد که مشمول گونه های خوراکی‌ها باشد. در پک پذیرایی، قابلیت و امکان قرار‌دادن اقلامی مانند میوه، کیک، آب میوه، تنقلات، گونه های آب میوه و غیره وجود دارااست. استعمال از پک‌های پذیرایی با پیاده سازی خوشگل و جالب، میتواند یک ایدۀ خلاقانه برای پذیرایی در مراسم باشد. خوراکی‌های خوشمزه، با نظم و ترتیب درون یک بسته‌بندی شکیل، برای مدعوین بسیار دیده‌نواز خواهد بود. گویی که همۀ مهمانان یک کادوی ویژه از شما گرفته باشند! همینطور قابلیت رزرو مسجد قبا مشهد و امکان درج لوگو، تصویر، یا این که عبارت مد حیث صاحب خانه بر روی بسته‌های پذیرایی وجود داراست. یک پک پذیرایی خاص قادر است وجه تمایز مراسم شما با دیگر مراسم‌ها باشد که برای اشخاص دعوت‌گردیده، بسیار به‌یادماندنی خواهد بود.
در چه نوع مراسم‌هایی می‌قدرت از پک پذیرایی بهره برد؟

در هر رویدادی که مدعوین زیادی وجود دارااست، می‌اقتدار از پک پذیرایی بهره مند شد. همایش، مراسم ختم شماره تلفن مسجد قبا مشهد و ترحیم، سمینار، جسله تامین نقطه نهایی‌طومار، کنفرانس، مراسم یادبود، مراسم تودیع یا این که معارفه، جشن و پای کوبی‌های مناسبتی، اعیاد و مراسمات مذهبی، نشست‌های کاری یا این که از صمیم قلب، سوله‌های آموزشی، جلسات شرکتی و غیره رویدادهایی می باشند که می‌اقتدار از پک‌های پذیرایی بهره برد.

در آیین اسلام، نماز مداقه بسیار بالایی دارااست و با تعابیری زیرا «ردیف آیین» و «روشنایی دیده بازهد» از آن حافظه شد‌ه‌است. در قرآن مهربان بر اقامه نماز تاکیدات بسیار متعددی گردیده و نبی گرامی اسلام(ص) اقامه نماز را بر هر چیز دیگری ترجیح داده اند. شایسته ترین جایی که می اقتدار رده نماز را ادراک کرد، بیانها ائمه معصومین علیهم السلام میباشد. در مقاله پیش رو کوشیده ایم تا شمه و گزیده ای از اثر ها و آداب نماز ر ادر ذکر امام رضا(ع) بازگو کنیم.

دیباچه نیکی ها
نماز مؤثرترین رابطه با خداست و در شرایطی که با موقعیت درست مسجد قبا مشهد صورت پذیرد، دل را مالامال از عشق و علاقه و محبت خداوند می نماید و در پرتو آن، مسئله پاک سازی باطن از آلودگی ها را آماده آورده، دل و جان آدمی را شست و شو می‌دهد. قرآن کریم ومهربان در آیه 45 سوره عنکبوت بدین واقعیت تبارک این سیرتکامل اشاره می نماید: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ؛ نماز از كار زشت و ناپسند گشوده مى‏داراست». «بی عفتی» اشاره به گناهان تعالی پنهانی داراست که بر تاثیر غلبه قوای شهوانی در دام آن گرفتار گردیده و «منکر» بیان‌کننده گناهان تبارک و آشکاری میباشد که بر تاثیر غلبه قوه خشم و غضب یقه گیر آدمی گردیده است. ویژگی نماز آن میباشد که بشر را به حافظه نیرومندترین استدلال مانع یعنی اعتقاد و باور به مبداء و معاد می اندازد، از این رو دارنده تاثیر بازدارندگی از فحشاء و منکر میباشد. خاطر پروردگار بودن هم اندازه با ازیادبردن غیر خداست. انسانی که در محراب عبادت قرار میگیرد و به سر و نیاز و نماز به درگاه وی روی می‌آورد و اور شماره تلفن مسجد قبا مشهدا به الله بودن، رب بودن، رحمان بودن، رحیم بودن، یگانه بودن، صمد بودن تعریف می نماید، بهتر ترین تأثیرها را در نفس وی بر مکان میگذارد و روح و معاش او‌را براساس مدرسه والای اسلام رویش می‌دهد. نماز، سرود توحید و یکتاپرستی، فضیلت و طهارت میباشد که اندیشه و روح را در قبال دست اندرکاران آلوده و کثیف ای که از معاش روزانه با آن رمز و عمل داریم، تمیز نگه میدارد. در صورتیکه حضور نماز در معاش معدود رنگ خواهد شد، خاطر معبود به آلزامیر امانت آدرس مسجد قبا مشهد می‌گردد و جولانگاه شیطان آماده می‌گردد. امام رضا(ع) از نبی خداوند (ص) قصه کرد:«شیطان از مؤمن دلتنگ میباشد مادامی که نمازهای پنج گانه را به مکان آورد. هر گاه نماز خویش را شکاف نماید، شیطان براو مسلط و گرفتار گناه و خرابی میشود.»

مروان بن حکم مروان بن حکم بن ابی العاص بن امیه بن عبد شمس بن عبد مناف. مروان در سال دوم هجری در مکه به دنیا آمد و به روایتی در سال چهارم هجری قمری به دنیا آمد. و در سال 65 هجری در دمشق جان داد. مروان رئیس سلسله مروان بود و پس از او همه پادشاهان اموی نسل او بودند. برخی او را از اصحاب کوچکتر می دانند، اما گروهی از مورخان او را در زمره بزرگ ترین مریدان قرار داده اند. همانطور که گفتیم پس از مرگ یزید بن معاویه پایه های حکومت اموی به شدت متزلزل شد. و عبدالله بن زبیر خلافت را به دست گرفت آدرس مسجد قبا مشهد و در هر شهر و سرزمین اسلامی نمایندگانی گماشت و در منابر به او خطبه می گفت. هنگامی که عبدالله بن زبیر مدینه را اشغال کرد، بنی امیه را از مدینه بیرون کرد و به شام فرستاد. مروان و بنی...
عبدالملک بن مروان
عبدالملک بن مروان عبدالملک بن مروان بن حکم بن ابی العاص بن امیه بن عبدشمس معروف به ابوالولید. وی در سال 26 هجری قمری (647 میلادی) (همسن یزید بن معاویه) به دنیا آمد و در مدینه بزرگ شد. عبدالملک علاقه زیادی به حفظ قرآن و معارف دینی داشت و مرتب با محدثان و فقهای مدینه گفتگو می کرد. در مدینه آنقدر بر قرآن و حدیث کار کرد که او را «کبوتر مسجد» نامیدند. عبدالملک پس از مرگ پدرش در سال 65 هجری قمری به خلافت رسید. بسیاری از مورخان او را مؤسس دومین سلسله اموی و برخی او را مؤسس سلسله امویان می دانند. عبدالملک علیرغم مشکلات سیاسی دوران خلافت خود، حاکمی قوی و سیاستمداری زیرک بود. دلیل دیگری که باعث شده عبدالملک به عنوان بزرگترین و تأثیرگذارترین فرد تاریخ اسلام شناخته شود این است که...
عبدالملک عراق و حجاز را فتح کرد، با مرگ مختار، حریف سرنوشت از عرصه سیاسی خارج شد، رزرو مسجد قبا مشهد اکنون تنها عبدالملک و عبدالله بن زبیر بر سر سفره قدرت نشستند. درگیری و جنگ بین این دو کشور اجتناب ناپذیر بود. اما عبدالملک تصمیم گرفت قبل از بازگشت به عراق و حجاز به درگیری های داخلی که در سوریه در جریان است پایان دهد.همانطور که گفتیم سیاست عبدالملک مبتنی بر استراتژی، طمع و خشونت است. او با این هدف توانست عمرو بن سعید بن عمرو را به کشتن بن سعید بن اشداق وادار کند. ماجرا این است که وقتی عبدالملک لشکر خود را به سوی قرقیسیه آغاز کرد، آنگاه عمرو بن سعید اشداق به دمشق بازگشت و به آنجا هجوم آورد و خود را موعظه کرد، از این کار دست کشید و فرصت او را کشت.
خلافت عباسی در زمان نفوذ خراسانی اولین خلیفه عباسی ابوالعباس ملقب به سفاح (خونین) چنانکه گفتیم در روز دوازدهم شماره تلفن مسجد قبا مشهد ربیع الثانی 132 در کوفه با اجماع منصب خلیفه را بر عهده گرفت. طرفدارانش، بر فراز منبر ایستاد و خطبه ای خواند و در آن خود و اهل بیتش را اهل بیت نبی و آلش محمد نامید. ذوالقرابی و عشیره را عقربین خواند و آیات اهل بیت و حقوق آنان را ذکر کرد. سپس از مذهب بنی حرب (صوفیان) و مروانیان یاد کرد که به آزار و اذیت مسجد قبا مشهد مردم پرداختند و حق را از دستانشان گرفتند تا اینکه خداوند از آنها انتقام گرفت و به مردم پادشاهان برکت داد.سلسله عباسی. اخیراً از همراهی بنی عباس پشیمان شد و به خاندان واقعی محمد صلی الله علیه و آله فکر کرد، از این رو ابوالعباس را مدتی در خانه ای دور از چشم شیعیانش نگه داشت و از مردم جلوگیری کرد...
حکومت فاطمی

یکی از ویژگی های معماری پیش از اسلام ایران و مسجد، حیاط است. صحن به مربع یا مربع مستطیل شکل گفته می شود که در مسجد ایرانیان صحن نیز نامیده می شود. اغلب اولین فضایی است که مؤمنان پس از ورود به آن وارد می شوند. برای انجام تهذیب و ورود به فضای مسجد در ایران باید یک مخزن در مرکز این صحن تعبیه شود.
دادگاه
در یک مسجد در ایران، صحن بخشی از آن است که مستقیماً به جهان یا دنیای مورد نظر مسجد قبا مشهد مؤمنان باز می شود. صحن مسجد در ایران در واقع مکانی با ویژگی های کیهانی است که باید آن را تالاری دانست که گنبد آن یعنی سقف شاه نشین در هوا معلق است. این نگاه به اجزای فضایی ایران کیفیتی فرا جسمانی می بخشد. حیاط از یک فضای فیزیکی ساده به یک فضای داخلی و خارجی تعریف می شود.
فضا با مکان های دور و فضای درونی خود مقایسه می شود زیرا با تلاش بهشت به مکانی کامل تبدیل می شود. این سقف آسمانی که گنبد یک صحن ایرانی است دارای چهار ستون یا پایه است. چهار ایوان نیز در جهت چهار ستون جهان ساخته شد. بنابراین، محور هندسی صلیبی شکل که جهت ستون های جهان را نشان می دهد آدرس مسجد قبا مشهد به چهار ستون یا ایوان نمادین ختم می شود.
بیشتر: مسجد جامع قزوین (یا مسجد جامع عتیق قدیمی ترین مسجد جامع ایران است)
خانه
یکی از قدیمی‌ترین عناصر معماری ایرانی است که در یک طرف آن دهانه‌ای قوسی شکل ساده دارد. به طور سیستماتیک بالکن مسجد ایرانی را نشانه مشخصه مسجد ایرانی می نامند و معمولاً یک یا چهار بالکن در مسجد ایرانی وجود دارد.
بالکن هایی در اطراف حیاط مسجد ساخته شده و سلسله مراتبی برای ورود به شبستانی که عبادتگاه اصلی است ایجاد شماره تلفن مسجد قبا مشهد کرده و تاریخچه ساخت واسطه بین صحن و داخل بنا به تالار نامیده می شود که می رود. بازگشت. به قبل از اسلام و به اشکانیان و ساسانیان، این مکان پاک از ایران به عمل باز می گردد و نقش واسطه بین درون و بیرون، بین سرما و گرما، روشنایی و تاریکی را ایفا می کند.
این مکان مکانی است برای مسلمانان برای مکث و گفتگو پس از نماز، تماشای مناظر و تفکر در جهان آفرینش. ایوان‌های مساجد تاریخی ایران دارای تزیینات گوناگونی از جمله مقرنس‌ها هستند که در ابتدا به سادگی اجرا می‌شدند، اما به تدریج پیچیده‌تر شدند، اگرچه استفاده از مقرنس در عصر سلجوقی رایج بود، اما رزرو مسجد قبا مشهد اوج آن در زمان سلجوقیان بود. ایلخانان است.
معمولاً مقرنس ها را با آجر یا کاشی تزئین می کنند. این مقران ها مظاهر مادی نور خداوند هستند که به صورت ستاره از ایوان ها و محراب ها آویزان شده اند.

طبق بعضا احادیث، ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام در غدیر خم بودند.
ابن شهرآشوب در کتاب مناقب خبر غیرمتعارفی را به طور مرسل از امام علیه السلام اینگونه نقل نموده است: مسجد قبا مشهد «پیامبراکرم در روز غدیر فی مابین هزار و سیصد مرد برخاست.»[1] در حالی که از احتجاج از قسم امام باقر علیه السلام نقل کردیم: «تعداد عده ای که از مدینه و دور و بر آن و بادیه نشینان به یار و همدم رسول، حج را به مکان آوردند به هفتاد هزار نفر یا این که بیش خیس بالغ می‌شد، به تعداد اصحاب موسی که هفتاد هزار نفر بودند و از آن‌ها برای جانشینی هارون بیعت گرفت، آدرس مسجد قبا مشهد البته عهدوپیمان را شکستند و از گوساله سامری تبعیت کردند.[2]

اما این خبر تعداد اشخاص مدینه رزرو مسجد قبا مشهد و محیط آن و بادیه را با هم نقل کرد و معلوم ننموده میباشد شماره تلفن مسجد قبا مشهد که تعداد هر یک چقدر بوده میباشد، ولی در دو خبری که از امام راست گو علیه السلام وارداتی میباشد، به تعداد هرکدام اشاره گردیده‌است: در یکی‌از آنها آمده میباشد: «پیامبر خداوند صلی الله علیه و آله از مدینه برای حج بیرون شد در حالی که پنج هزار نفر از اهل مدینه در هم نشینی او بودند و از مکه برگشت در حالی که پنج هزار نفر از اهل مکه او را هم‌نشینی می کردند؛ براین اساس ده هزار نفر از اهل مکه و مدینه شاهد ولایت علی علیه السلام بودند.»[3] و در دومین آمده میباشد: «هنگام رجوع و برگشت پیامبر معبود از حجة الوداع پنج هزارنفر از همسایه مدینه همدم وی بودند و ده هزار مرد از اهل یمن از مکه بیرون گردیده بودند و اورا هم‌نشینی می کردند.»[4]

مقاله درین خبر بدین شکل آمده میباشد و در هیچ خبر دیگری این عدد یا این که چیزی در حدود آن بیان نشده میباشد که یار و همدم علی علیه السلام یا این که فارغ از وی برای حج آمده باشند. از سوی دیگر، یمن در جنوب مکه و در سمت راست آن جای‌دارد، در حالی که مدینه در شمال مکه جای‌دارد، براین اساس ملازمت آن‌ها با پیامبر معبود تا جحفه و غدیر خم بسیار بعید به لحاظ میرسد، با اعتنا بدین که پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمان به هم‌نشینی هم نداده بودند.[5]

پی نوشت ها:

[1] مناقب آل ابى طالب، ج 3، ص 35. احتمال قوى این میباشد که‌این خبر را از تعبیروتفسیر فرات کوفى از قسم ابوذر غفارى نقل کرد‌ه باشد، ص 516[2] الاحتجاج، ج 1، ص69
[3] تعبیروتفسیر عیاشى، ج 1، ص 332
[4] جامع الاخبار، ص10) 13وازاودربحارالانوار،ج27،ص 165
[5] محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 27، ص 150 از کتاب مناقب ابن جوزى نقل نموده است: صد و بیست هزار نفر از صحابه و اعراب و افرادى که در حوالی مکه و مدینه بومی بودند، یار و همدم آن حضرت بودند، بدین ترتیب احتمال دارااست که آنچه در احادیث ائمه علیهم السلام آمده میباشد مبنى بر این که ده الى بیست هزار نفر از اهل مدینه و مکه در غدیر حاضر بوده اند، اشارهبر صحابه آن حضرت داشته باشد.

امام حسین علیه السلام: امیر مؤمنان علیه السلام فرمود: مسجد قبا مشهد «عموم را دو چیزْ هلاک کرد: بیمِ فقر و پیجویی فخر».[21]

2- امام علی علیه السلام از امام حسین علیه السلام، در باره فقر پرسید؛ پهنا کرد: طمع کردن آدرس مسجد قبا مشهد [به فرآورده عموم] و شدّت ناامیدی [از بخشش آفریدگار] میباشد.[22]

دوری از بخل و حرص
1- امام حسین علیه السلام:

الشُحُّ فَقرٌ.

بُخل، ناداری میباشد[23].[24]

2- امام حسین علیه السلام: پیرمردی از امیرمؤمنان رزرو مسجد قبا مشهد علیه السلام پرسید: حسود و بخیل ترین و حریص ترینِ عموم چه کسی است؟

فرمود: «آن که کالا را از راه و روش ناروایش به چنگ آورد و در رویه ناروایش خرج نماید».[25]

3- شعری شماره تلفن مسجد قبا مشهد از امام حسین علیه السلام:

أتَبخَلُ تائِها شَرِها بِجنسٍ

یکونُ عَلَیک بَعدَ غَدٍ وَبالا

فَما کانَ الَّذی عُقباهُ شَرٌّ

وما کانَ الخَسیسُ لَدَیک مالا

آیا به مالی که در قیامت، وبال گردنت خواهد بود

از رمزِ حرص و نابخردی، بخل می ورزی؟!

آن مالی که عاقبتش شر

و خودش ناچیز میباشد، در واقع، فرآورده وجود ندارد.[26]

4- شعر دیگری از امام حسین علیه السلام:

وإن تَکنِ الأَرزاقُ قِسما مُقَدَّرا

فَقِلَّةُ حِرصِ المَرءِ فِی السَّعی أجمَلُ

وإن تَکنِ الأَموالُ لِلتَّرک جَمعُها

فَما بال و پرُ مَتروک بِهِ المَرءُ یبخَلُ

و در صورتی روزی ها، تقدیر گردیده اند،

پاره ای حرصِ آدمی برای روزی، زیباتر میباشد.

و در حالتی‌که جمع میزان دارایی ها، برای آزادکردن میباشد،

چرا در منش نه، بِدان بخل ورزیده میگردد؟[27]

مسجد روحانی لطف الله که در میدان نقش فقید اصفهان جای دارد، در ۱۵ دی سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته می باشد و با معماری، کاشی‌کاری و تزیینات فوق‌العاده، زیباترین و بهترین جلوه‌های هنر فرصت صفوی را به نمایش می گذارد. این بنای باشکوه که از جاهای جالب اصفهان به حساب می آید، قرن‌ها می‌باشد که روبه‌روی عمارت خوب قاپو و ضلع شرقی میدان نقش جهان خود نمایی می‌کند و نگاه هر گردشگر داخلی و خارجی را به خود جذب می‌کند.

استاد محمدرضا اصفهانی یکی مشهورترین معماران عصر صفوی بود که توانست سبک معماری اصفهانی را به زیبایی هرچه آحاد‌تر در‌این محل جاری ساختن کند. طبق اعلام خبرگزاری اسپوتنیک، این اثر هنری به‌عنوان یکی از هفت شگفتی‌ها ناشناخته و برترین سازه‌های جذاب عالم به شمار

مسجد روحانی‌ لطف‌ الله تفاوت‌های زیادی با سایر مساجد ایرانی دارد؛ به‌طوری که نه‌فقط مناره ندارد؛ بلکه در آن از ایوان چهار ایوانی هم خبری نیست که همین مورد بر مخصوص‌بودن مسجد شیخ لطف الله صحه میگذارد. نقشه این مسجد بسیار ماهرانه و حرفه‌ای و اندازه‌ها در تناسب کامل می‌باشند و هیچ نقطه ضعفی در آن دیده نمی‌شود.

یکی شاخصه‌هایی که در اکثر مساجد اصفهان وجود داراست، انعکاس هفت باره صدا است؛ موضوعی که در مسجد روحانی‌ لطف‌ الله نیز درستی می‌کند و جذابیتی دوچندان به ویژگی‌های بی‌بدیل آن میبخشد. کتیبه‌ها و خطوط داخل مسجد اثری هنرمندانه از دو خطاط بعد از ظهر شاه عباس یعنی علیرضا عباسی و خوشنویس گمنام، باقر بنا هستند که زیبایی مضاعفی بدین مسجد داده‌اند.

جالب است بدانید که در طراحی باغچه‌ها و گل‌کاری‌های میدان آزادی تهران از مسجد شیخ لطف الله الهام دریافت شد‌ه‌میباشد؛ ولی با این تفاوت که معمار آن، حسین ودیعه، به‌جای طرح دایره‌ای در گنبد مسجد، از چهره بیضی برای میدان آزادی به کارگیری کرده است.

مسجد روضه خوان لطف الله کجاست؟

مسجد روحانی لطف ‌الله در شهر اصفهان و میدان دارای شهرت نقش عالم (میدان امام) قراردارد و به‌حدی معروف می‌باشد که به‌راحتی می توانید آن را پیدا فرمائید.

ساعتها بازدید از مسجد شیخ لطف الله: همگی روزه به‌جز هنگام نماز ظهر، در نیم سال اول از ساعت ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ و ۱۴ تا ۱۷ و در نیمه دوم سال از ساعت ۹ صبح تا ۱۱:۳۰ و ۱۳ تا ۱۶:۳۰
آدرس مسجد روضه خوان لطف الله: استان اصفهان، شهر اصفهان، ضلع شرقی میدان نقش فقید، روبه‌روی کاخ عالی قاپو (نمایش روی نقشه)
تاریخچه مسجد شیخ لطف الله
اصفهان در سال ۹۸۲ هجری شمسی پایتخت صفویان بود و در اوج پیشرفت ساخت‌وسازهایی همچون خیابان چهارباغ، میدان نقش فقیه، مسجد امام و... به راز میبرد. در همین فرصت بود که فرمانروا عباس دستور ایجاد کرد مسجد شیخ لطف الله را داد و بنابراین روی خرابه مسجدی که درین محل قرار داشت، بنیان مسجد جدیدی نهاده شد. محمدرضا اصفهانی مسئولیت ساخت این مسجد را به عهده گرفت که توانست در طی‌زمان ۱۸ سال ساختمانی حیرت‌انگیز بسازد. مسجد شیخ لطف الله صرفا مختص فرمانروا عباس و خانواده سلطنتی بود و مردم بی آلایش اجازه ورود به آن را نداشتند. این طور به نظر میرسد که شاه عباس از مجال بهره برداری مسجد در سال ۹۹۸ شمسی تا نقطه نهایی عمر خود هر روز در این مسجد به عبادت می‌پرداخت.

اطلاعات دقیقی از سرانجام مسجد روحانی لطف الله در گذر مجال وجود ندارد؛ هرچند طبق منابع تاریخی این مسجد در بعدازظهر صفوی اسامی دیگری نظیر ملا فتح الله و صدر نیز پیدا کرد که در‌پی همان شیخ لطف الله خوانده شد. مبتنی بر نوشته‌های آرتور پوپ، ایران‌شناس آمریکایی، وی از رضا فرمانروا خواست تا امر مرمت مسجد را بدهد و او موافقت کرد و در‌پی طرح‌های مهم و کاشی‌های سردر و گنبد بازسازی شدند. کتیبه‌ نمای‌ خارجی‌ گنبد از مرمت بنا در سال‌ ۱۳۱۵ به دست اداره‌ باستان‌شناسی‌ حکایت دارد.

روضه خوان لطف الله کیست؟
روضه خوان لطف الله از گران قدر‌ترین علمای شیعه بود که در منطقه جبل استدلال در لبنان امروزی سکونت داشت. او با دعوت فرمان روا عباس اولیه همدم با برخی از بزرگان شیعه، برای سکونت به کشور‌ایران آمد.

روحانی لطف الله در بالا به مشهد رفت و در محضر بزرگانی همچون ملاعبدالله شوشتری به تحصیل پرداخت و سرنوشت برای خدمت‌گذاری در آستان قدس رضوی انتخاب شد. او در پی به قزوین رفت تا در آنجا به فعالیت تدریس بپردازد. پاد شاه عباس به‌خاطر ارادتی که به وی داشت، برای تجلیل و گرامی‌داشت او، دستور ساخت مسجد ذکر شده را بخشید تا مکانی برای آموزش، تدریس و برگزاری نماز باشد. شیخ لطف الله اقامه نماز جمعه در مسجد روضه خوان لطف الله را بر عهده داشت تا اینکه در سال ۱۰۳۵ هجری قمری بیمار شد و در اصفهان دار فانی را وداع گفت.

معماری مسجد شیخ لطف الله

معماری مسجد روحانی لطف الله که به روش اصفهانی می‌باشد، گوشه‌ای از نبوغ معماران اصفهانی را به نمایش می‌گذارد؛ به‌خصوص گنبد آن که یکی از زیباترین گنبدهای عالم به حساب می‌آید.

معماری مسجد روحانی لطف الله به شیوه اصفهانی هست
یکی از نکته‌های جالب درباره مسجد، عدم وجود شبستان ورودی در آن می باشد؛ در واقع در همه مساجد هنگام ورود بایستی از تعدادی پله عبور فرمایید و آن گاه وارد یک صحن ورودی شوید که شما‌را به فضای گنبد میرساند؛ اتفاقی که در مسجد شیخ لطف الله افتاده، نبود همین صحن یا شبستان ورودی هست که با هدف رعایت اصل تقارن در میدان نقش دانا بوده است. از‌آنجا‌که این مسجد روبه‌روی عالی قاپو جای دارد، قابلیت جاگذاری یک حیاط یا صحن رو به قبله برای آن وجود نداشت.

در طراحی مسجد از نسبت طلایی در برقراری تناسب اجزای بنا استفاده شده و موقعیت شبستان مهم آن در باب با ورودی بنا، با نحوه‌های هندسی تعیین شده هست.

ورودی مسجد

فضای جلوی ورودی از ضلع شرقی میدان نقش جهان آغاز میشود که محل قرارگیری آن منجر به تقسیم این ضلع میدان با تناسب طلایی شده است. نصیب شمالی و جنوبی این محیط و همچنین دیوار رو به میدان غربی مسجد با کاشی هفت رنگ پوشیده شده‌اند.

جلوخان مسجد در زمان نوشتن کتاب «اثرها کشور‌ایران» از آندره گدار به رنگ سفید بوده؛ زیرا ۱۰ سال قبل از نوشتن این کتاب، کاشی‌های جلوخان به‌خیال خرابی به زیرزمین منتقل شده بودند و نمای کنونی نتیجه ها زحمت نوسازی‌کاران هست. کتاب «نصف فقید فی تمجید اصفهان» نیز تاکید می‌کند که مسجد فعلی به‌جز کتیبه سردر که قابل نوسازی نبوده و تعویض شده، تاکنون هیچ عیب و نقصی نداشته می‌باشد.

کتیبه بالای سردر مزین به کاشی معرق هست که به‌شکل نواری ممتد هر سه دیوار آن را فراگرفته می‌باشد. این کتیبه تبارک به قلم علیرضا عباسی با خط ثلث سفید هست و سال ۱۰۱۲ هجری قمری را آرم می دهد. بخش‌های بالایی سردر هم با مقرنس‌ها و کاشی‌های هفت رنگ و نقوش گل و گلدان تزیین شده‌اند. بالای این کتیبه و در قوس طاق شاهد مقرنس‌کاری شمسه با قضیه آبی‌رنگ خواهید بود؛ خلال این، چشمتان به کاشی‌های فیروزه‌ای مارپیچی جلب میشود که گوشه قوس اصلی سردر را تسلط کرده‌ می‌باشد.

بعداز عبور از آن با گذر از چهار پله به محوطه سردر می سید. ذیل دیوارهای این محل مزین به سنگ مرمر رنگ زرد می باشد؛ مضاف بر اینکه سکوهایی از همین سنگ نیز در کناره‌ها قرار گرفته‌اند.

برای در دو لنگه مسجد از چوب چنار یک‌پارچه استفاده شده که بعد از ۴۰۰ سال هنوز هم پابرجا می‌باشد. حوضی هشت ضلعی در جلوی مسجد وجود داشت که در فاصله سال‌های ۱۳۱۶ تا ۱۳۱۸ شمسی برداشته شد.

راهروی ورودی

راهروی ۲۸ متری ورودی مسجد استارت به چپ و بعد از آن به‌سمت راست می‌چرخد و در نهایت به محوطه اصلی پایین گنبد منتهی میشود. مسجد قبا مشهد این چرخش راهرو منجر نوعی طواف بدور صحن اصلی میگردد. در واقع این راهرو با ایجاد کرد شم آرامشی معنوی و جداکردن دنیای پرهمهمه فضای شهری فارغ درون مسجد، شما را برای رازونیاز با پروردگار فراهم می‌کند. قبل از اینکه به دومی پیچ برسید، دری را در سمت چپ خود خواهید دید که به شبستان زمستانی رویه دارد. این شبستان سقف کوتاه و طراحی معمولی‌ای داراست و در فصول سرد برای نماز تلاوت به کار گیری می‌شد. ۱۴ متر از راهرو را که پشت سر بگذارید، باید به‌سمت راست بپیچید؛ جایی که راهرو زاویه‌ای ۹۰ مرتبه پیدا می‌کند.

این راهرو نور نسبتا پاره ای دارد و با پرتوهای نوری روشن شده است که از پنجره‌ مشبک سمت راست آن می تابد.آدرس مسجد قبا مشهد به همین دلیل در بدو ورود نسبتاً چیز زیادی نمی‌بینید؛ زیرا از جایی پرنور وارد این دور و بر کم‌نور و روشنایی شده‌اید؛ اما پس از یک‌سری لحظه، چشمتان عادت می‌کند و می‌توانید از نقش‌ونگارهای راهرو لذت ببرید که با کاشی‌کاری‌های هفت رنگ اکثر اوقات سبز و آبی‌رنگ تزیین شد‌ه‌است. این راهرو به شما امداد می‌کند که به نوروفروغ کم عادت فرمایید و به‌یک‌باره وارد شبستان نیمه‌بدون‌نور مسجد نشوید و بتوانید زیبایی‌های آن را با همه وجود ادراک نمائید.

شبستان اصلی

شبستان اساسی مسجد شیخ لطف الله را می‌توان نقطه نقطع ی عطف شکوه و زیبایی این مسجد دانست که شما را مبهوت هنر و معنویت خود می‌کند. این شبستان به‌شکل یک مربع با اضلاع ۱۹ متر هست و پس از اینکه از زمین فاصله می‌گیرد و بالاتر می‌رود، به هشت ضلعی تبدیل می‌شود و وقتی به ساقه گنبد می‌رسد، به دایره تغییر شکل می دهد. این تبدیل پلان از مربع به دایره جزو ویژگی‌های اساسی معماری مسجد روحانی لطف الله می باشد که از بعدازظهر ساسانی به یادگار باقی مانده است. زمانی که به سقف شبستان نگاه کنید، هشت طاق جناغی در سراسر شبستان خواهید روءیت کرد که گنبدرزرو مسجد قبا مشهد را سر پا نگه داشته‌اند و دارای مقرنس‌های چشمگیری می باشند که به زیبایی هرچه تک تک‌تر با پیچ‌های فیروزه‌ای در کناره طاق‌ها تزیین شده‌اند.

در گوشه‌وکنار این شبستان تزیینات هنرمندانه‌ای از نقوش هندسی تا طرح گل و بوته، طاووس و... دیده می شود که به‌شکل کاشی هفت رنگ در بخش‌هایی پایینی و کاشی معرق در نصیب‌های بالایی خود نمایی می‌کنند. فی مابین این تزیینات، کتیبه‌هایی به خط نستعلیق و نسخ نیز وجود دارااست که این کلیه زیبایی را تکمیل کرده‌اند.

جهت بنا نسبت به قبله

طبق معماری ايرانی-اسلامی، افراد هنگام ورود به شبستان مسجد در جهت قبله قرار می‌گیرند؛ اتفاقی که در مسجد روحانی لطف الله نمی‌افتد. شماره تلفن مسجد قبا مشهد در واقع میدان نقش جهان در جهت قبله قرار ندارد و از همین رو معماران برای ساخت این مسجد از چرخشی ۴۵ جايگاه‌ای به کار گیری کردند تا مسجد را در جهت قبله تهیه کنند؛ در عین اکنون این شیوه را با چنان ظرافتی اجرا کردند که هیچ‌گونه کجی و زاویه‌ای در نمای بیرونی آن دیده نمیشود.

در ورودی مسجد در ضلع شرقی میدان نقش عالم و در محور شمالی-جنوبی جای‌دارد. معماران نمی‌توانستند مسجد را هم‌راستا با میدان نقش فقید بسازند؛ چراکه برای قبله‌یابی و ساخت محرابی که در جهت جنوب غربی و رو به قبله باشد، دردسرهای زیادی پیش رو داشتند. پس برای حل این نقص‌، راهرویی در لحاظ گرفتند که از ورودی مسجد تا فضای پایین گنبد امتداد می‌یافت؛ منتها این راهرو را با زاویه‌ای ۴۵ رتبه طراحی کردند. به این ترتیب، ظاهر مسجد در جهت شمالی-جنوبی است؛ اما اصل بنا در جهت جنوب غربی-شمال شرقی قرار گرفته است.