?????? ???? ???? ??? ????

زمانه کودکی امام علی (ع)
امام علی (ع) تا سن 3 سالگی با بابا و مادرشان معاش کردند. و زیرا معبود می خواست که وی به کمالات فراتر برسند، حضرت محمد (ص)؛ او‌را از استارت ولادت به صورت غیر بی واسطه ذیل تربیت خویش قرار اعطا مسجد قبا مشهد کرد.

به جهت وقوع خشکسالی در مکه، ابوطالب عموی رسول، با داشتن یکسری فرزند در گذران معاش با مخارج زیاد و هنگفت معاش روبه رو شد. فرستاده با عموی خویش عباس مشاوره کردند که هر مورد از آن ها، یک کدام از فرزندان ابوطالب را پیش خویش ببرند تا در فعالیت ابوطالب گشایشی آدرس مسجد قبا مشهد باشد.

براین اساس، عباس، جعفر و فرستاده نیز علی (ع) را به خانه خویش بردند. و امام علی (ع) به طور کامل در کنار حضرت محمد (ص) معاش کردند. و همگی جا با رسول یار و همدم بودند؛ حتی هنگامی که نبی (ص) از شهر بیرون می شدند یا این که به کوه و کویر رزرو مسجد قبا مشهد می رفتند.
امام علی (ع) اول ایمان آورنده و یار رسول اسلام (ص)
وقتی که حضرت محمد (ص) پس از وحی از جانب آفریدگار، به پیامبری رسیدند به دوران 3 سال به صورت مخفیانه به اسلام دعوت کردند و بعداز آن به فرمان معبود، دعوت عمومی شروع شد. درین در بین، صرفا امام علی (ع) دنبال کننده و اجرا کننده امرها رسول (ص) در دعوت الهی شماره تلفن مسجد قبا مشهد بودند.

و فقط همپا وی در ضیافت که نبی برای دعوت و شناخت بستگان خویش با اسلام ترتیب اعطا کرد بود؛ شدند. در‌این ضیافت فرستاده از حاضران پرسش فرمودند" «چه کسی از شما من‌را در‌این مسیر امداد خواهد کرد تا اخوی، جانشین و نماینده اینجانب فی مابین شما باشد؟» حضرت علی (ع) صرفا فردی بودند که از مکان خویش بلند شدند و پاسخ دادند: «ای پیامبر معبود، اینجانب شمارا در‌این مسیر امداد می‌کنم.» حضرت محمد (ص) این پرسش را 3 توشه تکرار کردند و هر توشه به عبارتی پاسخ را شنیدند. بعد فرمود: «ای قوم و قوم و قبیله اینجانب! تمامی بدانید که علی (ع) اخوی، وصی و جانشین بعد از اینجانب میان شما میباشد.»
ملازمت امام علی (ع) با پیامبر الله و ازواج با حضرت فاطمه (س)
حضرت علی (ع) تا وقتیکه حضرت محمد (ص) از مکه به مدینه مسافرت فرمایند، همواره در کنار فرستاده معبود (ص) بودند. یکی افتخارات امام علی (ع) رخداد لیله المبیت میباشد؛ بزرگان قبیل های مکه در حین مجلسی تصمیم گرفتند که از هر قوم و قبیله جوانی را گزینش نمایند و در شب مسافرت بر پیامبر پروردگار (ص) حمله ور گردیده و وی را به قتل برسانند تا بستگان بنی هاشم نتواند به کل قبایل سرگرم خواهد شد و در فیض به دریافت کردن خون ارزش راضی گردد. جبرئیل فرستاده اکرم (ص) خبر دادند که امشب نباید در بستر خویش بخوابی، حضرت محمد (ص) به امام علی (ع) فرمودند: امشب در بستر اینجانب بخواب و به تو صدمه ای نخواهد رسید. امام علی (ع) پرسش کردند: «در شرایطی که اینجانب در بستر تو بخوابم، شما در حفاظت خواهید ماند» و وی فرموند: بلی، امام علی (ع) لبخند زد و سجده کردند. درباره این فعالیت امام علی آیه 207 سوره بقره (و اینجانب الناس اینجانب یشری نفسه ابتغاء مرضاة الله) نازل شد.

امام رضا در هجرت به مرو
نقشهٔ مسیرِ هجرتِ علی بن موسی الرّضا از مدینه به مرو
در سال ۲۰۰ ه‍. ق، مأمون برای علی بن موسی الرّضا دعوتنامه‌ای جهت وارد شدن به مرو نوشت و رَجاءِ بنِ اَبی‌ضَحّاک، خالو فضل و ادب بن سهل و آسان و غلامی به‌اسم فِرناس یا این که یاسر را ارسال کرد تا همدم وی در‌این مسافرت باشند.[۷۰] از سوی دیگر، روضه خوان صدوق، محدث شیعه، اینگونه گزارش می‌نماید که مأمون در طومار‌نگاری‌های مختلف، از علی بن موسی درخواستِ عزیمت به مرو را میکرد و علی بن موسی این درخواست را با عذر‌ها و دلایل متعدد رد می‌نمود. این امتناع منجر شد تا مأمون به‌تحمیل علی بن موسی را به مرو مسجد قبا مشهد بیاورد.

[۷۱] ادعایی که از سوی ابوالفرج اصفهانی و روضه خوان اثر گذار، محدثان شیعه، مبتنی بر ملازمتِ علی بن موسی تا مرو از سوی عیسی جَلّودی مطرح گردیده، مردود و غلط میباشد. چراکه در به عبارتی سال عیسی جلّودی، قیام محمّد بن جعفر را در مکه سرکوب کرد و اورا با خویش به عراق بُرد و به رجاء بن ابی‌ضحاک تحویل اعطا کرد. رجاء نیز هر دو را به خراسان بُرد.[۷۲] این هجرت از ۱۵ مُحَرَّم استارت شد و تا ۲۹ جِدنیویُ‌الثّانی به‌ارتفاع آدرس مسجد قبا مشهد انجامید.[۷۳]
علی بن موسی الرّضا قبل از هجرت به مرو، ضمن اعلام حزن خود از این مهاجرت با وداعِ هم پا با زاری در نوحهٔ نَبَاو، دستوری خطاب به شیعه‌ها و اقوامش برای اقامهٔ سوگواری و مجلس تعزیه به‌خیال او و سفرش صادر کرده‌میباشد.[۷۴] به‌گفتهٔ ناجی و باغستانی بر پایه ی احادیث منقول از روحانی صدوق، محدث شیعه، علی بن موسی الرّضا پیش‌گویی کرد که در دوری خواهد مرد و در کنار هارون دفن شود و هیچ وقت نزد خانواده‌اش رزرو مسجد قبا مشهد بازنخواهد گشت.

وی هیچ‌یک از اقوام، حتی فرزند خردسالش جواد را نیز با خویش به مهاجرت شماره تلفن مسجد قبا مشهد جنگ.[۷۵]
به‌حیث می رسد علی بن موسی در همین سال، سفری به مکه داشت که در‌این هجرت، پسر پنج ساله‌اش، محمّد نیز او‌را ملازمت و همراهی می‌کرده‌میباشد. هجرت وی به مرو در اوایل سال ۲۰۱ ه‍.ق موازی با اواخر فصل تابستان ۸۱۶ م استارت شد. مسیر مهاجرت بر پایه ی گزارش بیشتر منابع از بصره، اهواز و عجم بود؛ چراکه بغداد و کوفه در آن مجال در اختیار شورشیان بود؛ بدین ترتیب، گفتهٔ یعقوبی که رجاء به بغداد و نَهاوَند مسافرت کرده، مردود میباشد. ولی اینکه علی بن موسی از مسیر قم نگذشته، قطعی میباشد. وی از مسیر نیشابور عبور کرده که توده‌ای از مُحَدِّثان پررنگٔ اهل سنت مانند اِبنِ روشْوَیْهْ، یَحْیَی بنِ یَحْییٰ، محمّد بن رافِع و احمد بن حَرْب به استقبالش آمدند تا با وی دیدار نمایند و او زمان کوتاهی در‌این شهر ماند.[۷۶] به‌گفتهٔ میلانی، پر رنگ‌ترین حادثه در زمان مهاجرت علی بن موسی الرّضا، در همین حوزه‌ و در استماع و استنساخ حدیثِ سِلسِلَةُ‌الذَّهَب صورت داده‌میباشد.[۷۷] مشهورترین عهد دربارهٔ مسیر تکان علی بن موسی «مدینه، نقره، قریتین، هوسجه، نباج، حفر ابوموسی، بصره، اهواز، بهبهان، اصطخر، ابرقوه، ده شیر (فراشاه)، یزد، خرانق، رباط پشت بام، نیشابور، ده سرخ، طوس، سرخس، مرو» گزارش شده است.[۷۸] بلاغی در تاریخ نائین، مسیر دیگری را برای این مهاجرت، نقل کرده که عبارت میباشد از «مدینه، بصره، اَرْجان، عجم، اصفهان، نیشابور، دِه سُفیس، سناباد، سرخس و مرو»

معاش محمد عبادت کننده
محمد عبادت کننده فرزند موسی کاظم، هفتمی امام شیعه ها هست که از مادری به اسم ام احمد متولد شد‌ه‌است که براین اساس می‌اقتدار او را اخوی تنی حمزه بن موسی و احمد بن موسی دانست. به گزارش مورخان، در طی حیات موسی کاظم، محمد عبادت کننده بومی شهر مدینه مسجد قبا مشهد بوده میباشد.

پس از وفات بابا (۱۸۳ (قمری)) و انتصاب علی بن موسی رضا تحت عنوان ولیعهد مامون عباسی، او قصد مسافرت به مشهد و دیدار اخوی خویش را می‌کند که در وسط رویه، در جای کنونی مرقد وی، فوت می‌نمایند. تاریخ درگذشت او به صورت ظریف نقل نشده میباشد اما مورخان شیعه، اوایل سده سوم هجری قمری را جواب این سوال های تیتر آدرس مسجد قبا مشهد کرده‌اند.

در ارتباط روش مرگ او اختلاف لحاظ وجود دارااست. برخی مورخان شیعه، عارض شدن تب شدید و مرگ طبیعی را تیتر کرده‌اند و بعضی نیز حمله نظامیان عباسی به کاروان یار او و امان دریافت کردن او در منزل فردی به اسم عبدالله خطیب که از خوانین حوزه‌ و دوستدار امامان شیعه بوده را نقل رزرو مسجد قبا مشهد می‌نمایند.

جاسوسان والی ناحیه محل اختفای او را به والی که «اسکندر» اسم داشته میباشد، گزارش می‌نمایند و منزل آیتم محاصره قرار میگیرد. در نبردی که فی مابین محمد عبادت کننده و سربازان اعمال میگیرد، محمد عبادت کننده کشته می گردد و بوسیله وابستگان عبدالله خطیب در جای مدرن به خاک امانت شماره تلفن مسجد قبا مشهد می شود.[۲]
منابع
[بازنویسی]
1.↑ ذبیح‌الله محلاتی (۱۳۸۵)، «جلد سوم»، ریاحین‌الشریعه، دارالکتب الاسلامیه، ص. ۳۵۸، شابک ۹۶۴-۴۴۰-۳۲۱-۵
2.↑ داود نعیمی (۱۳۸۲)، «فصل سوم و چهارم»، درنگی در زیست‌طومار شاهزاده محمد عبادت کننده مدفون در مشهد میقان اراک، اسم شهر محل چاپ: اداره تمام اوقاف و کارها خیریه استان مرکزی، شابک ۹۶۴-۰۶-۱۴۲۷-۰
2.جمهوری اسلامی ایران صفوی یا این که امپراتوری صفوی، به کشور‌ایران زیر سلطنت دودمان صفوی از سال ۱۵۰۱ تا ۱۷۳۶ میلادی اشاره دارااست. از امپراتوری صفوی اکثر اوقات تحت عنوان یکی امپراتوری‌های باروت و شروع تاریخ امروزی کشور‌ایران حافظه میشود. تغییر تحول مذهب ایرانیان از سنی به شیعه درین زمان به وقوع پیوست. حکومت صفویه در سال ۱۵۰۱ میلادی بوسیله فرمانروا اسماعیل یکم و بر مبنای طریقه و ایدئولوژی صفویان در تبریز نهاد گذارده شد و واپسین فرمانروا صفوی، فرمانروا فرمان روا حسین در سال ۱۷۲۲ از افغان‌ها باخت خورد و خویش را تسلیم آن‌ها کرد. از آن پس تا ۱۴ سال آن‌گاه، این دولت به‌طور اسمی برقرار بود؛ تا اینکه در سال ۱۷۳۶ میلادی به وسیله نادرشاه افشار از انحلال یافت.
3.صفویان دودمانی اهل ایران و از نسل صوفیان طریقت صفویه بودند که حدود ۲۳۵ سال بر جمهوری اسلامی ایران حکمرانی کردند. این دودمان به‌شدت با کردها، ترکمان‌ها،[۳] گرجی‌ها،[۴] چرکس‌ها[۵] و مقامات خوب از یونانیان پونتی[۶] لینک نژادی داشت. آن ها به لهجه تُرکی آذربایجانی صحبت می‌گفتند و رخنه‌‌سازی گردیده بودند و بعد از شیعه شدن آن‌ها ایل‌های سوراخ به آن‌ها پیوستند که یک کدام از مهمترین آنان قزلباش بودند.[۷] با سپری شد هشتصد و پنجاه سال از هلاکت شاهنشاهی ساسانی یک حکومت اهل ایران توانست بر سراسر حوزه‌‌ای که تا قبل از اینً حکومت‌های محلی مانند طاهریان، صفاریان، سامانیان، غوریان، زیاریان، آل بویه، سربداران و مظفریان بر بخشی از آن حکمرانی می‌کردند مسلط خواهد شد. فرمانروایی صفویان تمرکزگرا و مطلقه بود. رابطه ها کشور‌ایران و اروپا به جهت دشمنی صفویه با عثمانی و بازرگانی ابریشم پیشرفت یافت و پیکار‌های مذهبی با عثمانیان و ازبک‌ها فیس اعطا کرد.

معماری در بقاع حضرت معصومه
بارگاه
فضای منتهی به بارگاه فاطمه معصومه
در سال ۹۶۵ هجری پاد شاه طهماسب صفوی، در چهار طرف مرقد ضریحی آجری تر و تمیز به کاشی‌های هفت رنگ و کتیبه‌های معرق سازه نمود و در حوالی آن منافذی گشوده بود تا هم مرقد چشم گردد و هم زائران نذورات خویش را باطن بارگاه مسجد قبا مشهد بریزند.
در سال ۱۲۳۰ هجری قمری فتحعلی پاد شاه به عبارتی بارگاه را نقره پوش کرد که‌این بارگاه به گذر زمان مجال فرسوده شد و در سال ۱۲۸۰ ضریحی که از نقره بارگاه قدیمی و نقره‌های جانور در بانک تشکیل شده بود به مکان آن نصب آدرس مسجد قبا مشهد شوید.
این بارگاه تعدادی جايگاه نوسازی و اصلاح شد و سال‌های متمادی روی مرقد فاطمه معصومه باقی بود تا این که در سال ۱۳۶۸ هجری خورشیدی به فرمان تولیت آن فرصت، صورت بارگاه را تغییر تحول دادند و ضریحی را با ظرایف هنری ویژه‌ای به مکان آن نصب نمودند که آن بارگاه همچنان برفراز قبر فاطمه معصومه برقرار میباشد و در اسفند ماه ۱۳۸۰ خورشیدی، اصلاحات و تعمیرات تازه شکل گرفت. تک تک نصیب‌های نقره‌ای بارگاه از نقره ۹۲ درصد با نقره ۱۰۰ درصد خالص خریداری گردیده از خزانه مرکزی ایران بده بستان شد و چوب‌های پایین آن اعم از ردیف و شالوده و… به دست استادان اصفهانی ساخته و مداد‌زنی شد و کارشناسان آستانه مقدسه (نصیب نقره‌ای) آن را بده بستان کردند و بارگاه دیرین فرسوده گردیده را به بانک تحویل رزرو مسجد قبا مشهد دادند.
ضمن گنبد، تشکیل داد و سازها در تشکیل داد و تزئین مرقد نیز زمان‌های مختلفی را گذرانده‌میباشد. گرداگرد مرقد (قبر) فاطمه معصومه، دیوارهایی به طول دو متر با کاشی‌کاری که در سال ۹۵۰ سازه شده است پوشیده گردیده؛ این دیواره را فعلا می‌اقتدار در باطن بارگاه شماره تلفن مسجد قبا مشهد دید.

در سال ۶۰۵ امیرمظفر احمد بن اسماعیل —تبارک قوم و قبیله آل مظفر— محمد بن ابی ظواهر کاشی را که والا‌ترین کاشی‌ساز آن مجال بود، مأمور تنظیم و نصب کاشی در مرقد فاطمه معصومه نمود. محمد بن ابی طاهر هشت سال سرگرم این فعالیت شد تا آنکه در سال ۶۱۳ کاشی‌های مرقد نصب شدند. در سال ۹۶۵، پادشاه تهماسب در چهار طرف مرقد، ضریحی آجری سازه کرد و آن را با کاشی تزئین نمود. منافذی نیز در دیوار جهت چشم شدن مرقد پیاده سازی گردیده بود. آنگاه به فرمان پادشاه تهماسب، برای مرقد، ضریحی از فولاد سپید ساخته شد و در جلوی بارگاه آجری کهن قرار گرفت. ارتفاع این بارگاه ۲۵٫۵ و پهنا آن ۷۳٫۴ و ارتفاعش ۱۰٫۲ متر بود. در سال ۱۲۳۰ قمری، فتحعلی سلطان قاجار به عبارتی بارگاه را نقره‌پوش کرد. در سال ۱۲۸۰ ضریحی تازه از آب کردن بارگاه دیرین تهیه و تنظیم شد و نصب شوید. این بارگاه تا سال ۱۳۶۸ قمری (مصادف با ۱۳۴۸ خورشیدی) بر روی مرقد نصب بود تا آنکه در سال ۱۳۶۸ قمری بارگاه جدیدی ساخته و نصب شوید که هم‌فعلا نیز نصب میباشد.[۳]

مقبرهِ امام رضا
یا این که مقبره رضوی آرامگاه علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعه‌ها دوازده امامی میباشد. این جای که در راءس شهر مشهد در خراسان رضوی، کشور ایران واقع گردیده، نزد شیعه‌ها امامی به‌تیتر «بقاع» و مکانی مقدس گرامی داشته میگردد. این زیارتگاه هر ساله بازدیدکنندگان متعددی دارااست. این آرامگاه، صرفا بقاع یک امام شیعه در ایران مسجد قبا مشهد میباشد.
دیرینگی کهن‌ترین قسمت‌های این مقبره به سال ۶۱۰ ه‍.ق (دههٔ ۱۲۳۰ م) میرسد. از عصرٔ تیموریان هم زمان با بازسازی بخش اعظمی از بناهای دیرین خراسان در توس، هرات و نیشابور، به‌این جای نیز اعتنا ویژه‌ای شد. بخش اعظمی از ساختمان‌های این مقبره از زمانٔ صفویان به‌ویژه زمانه سلطان تهماسب یکم به‌جا باقی‌مانده‌میباشد. حجم بقاع در طی این تجدید بنا‌ها از ۱۲ هزار مترمربع به مساحت کنونی آن نزدیک به یک میلیون متر مربع رسیده‌میباشد که آن را تبدیل به یکی‌از بلندمرتبه‌ترین اماکن مذهبی دنیا کرده‌میباشد. این سازه در عصر‌های متعدد حکومت در کشور ایران، آیتم اعتنا شاهان قرار گرفته‌میباشد و بارها به وسیله دودمان‌های حکومتی متعدد، تجدید بنا و پیشرفته‌میباشد. از تاریخچه بقعه تا قبل از زمان سامانیان استحضار اندکی در اختیار میباشد و فقط به داشتن مقبره‌ای دارای اسم و رسم به مقبره هارونیه که علی بن موسی الرضا در آن دفن شده است اشاره آدرس مسجد قبا مشهد شده است.
مقبره امام رضا گروه‌ای میباشد با کانونِ آرامگاهِ علی بن موسی الرضا که دیگر مسجدها، آرامگاه‌ها، رواق‌ها، صحن‌ها، کتابخانه‌ها و موزه‌ها را دربر میگیرد. نقطه مرکزی بقاع که محل دفن علی بن موسی الرضاست، به نوحه منوره دارای شهرت میباشد و فضایی چهارگوش با ارتفاع و پهنا تقریبی ۱۰ متر میباشد. در گرداگرد این دور و اطراف، رواق‌ها، مساجد و صحن‌هایی می‌باشند که هرکدام مرتبط با عصر تاریخی مشخصی شماره تلفن مسجد قبا مشهد می‌باشند

. دیرین‌ترین و نزدیکترین بنای متصل به نوحه منوره، مسجد بالاسر میباشد. مسجد گوهرشاد که او‌لین مسجد جامع مشهد نیز بود در فضای بقعه قرار گرفته‌میباشد. در فضای نوحه منوره، یک بارگاه جان دار میباشد که از محصول نقره و طلا جواهرات میباشد. وجود تراس‌ها، رواق‌ها و مکتب‌ها در گرداگرد بقاع، به حجم این بقعه افزوده‌میباشد. هم‌فعلا ۲۱ رواق، چهار حیاط، چهار مکتب، دو سقاخانه، ۹ صحن و شش بست در بقاع گزارش شده است. ضمن مفاد یادشده، بقعه‌های اکثری نیز در بقاع وجود رزرو مسجد قبا مشهد دارا هستند.
از مرکز ها متعلق به بقاع می‌قدرت به آستان قدس رضوی اشاره نمود که مدیر و اداره بقاع را ذمه ‌دار میباشد. سر گروهی این بنیان بر ذمه متولیان میباشد که در عصر‌های گوناگون حکومتی، با موقعیت و خصوصیت‌های مختلفی اوضاع می‌شدند. ضمن بناهای زیارتگاهی بقاع امام رضا، کتابخانه، موزه، دارالشفاء، مهمانسرا، نقاره‌منزل و تعدادی بنای دیگر نیز به‌این بقعه وابسته میباشد.

قبةالصخره
قبةالصخره (به عربی: قبةالصخرة المشرفة) یکی کهن‌ترین و مهمترین اثر ها معماری اسلامی پس از مسجدالاقصی در بیت‌المقدس میباشد که در سال ۶۹۱ میلادی به‌امر عبدالملک بن مروان، خلیفهٔ اموی سازه مسجد قبا مشهد شوید.
قبةالصخره نزد مسلمانها مقدس میباشد. همینطور یک کدام از سابق‌ترین مثال‌های اساسی هنر معماری فرهنگ و تمدن اسلامی به حساب میآید. عامه گمان می‌نمایند که مسجدالاقصی به عبارتی قبةالصخره میباشد. سوالهای بی‌جواب اکثری دربارهٔ این سازه وجود داراست؛ مثلا، در اصلً معلوم وجود ندارد مقصود از ایجاد کرد آن چه بوده و چه کاربردی (از جملهً، مسجد نبوده) داشته‌میباشد. همینطور، معین وجود ندارد چرا این جای برای تشکیل داد آن تعیین شد‌ه‌است. یکی نظریاتی که مطرح گردیده، این میباشد که با غرض بالا بردن منزلت فقاهتی بیت‌المقدس و ذیل آوردن مداقه کعبه آدرس مسجد قبا مشهد بوده میباشد.[۱]
قبةالصخره از جانب دیگری هم حائز اهمیت میباشد؛ کتیبه‌های قرآنی که بر روی این سازه حک گردیده‌اند، سابق‌ترین متن ها باقی مانده از قرآن میباشند که می‌اقتدار به‌طور ظریف تاریخشان را معلوم کرد. این کتیبه‌ها همینطور تفاوت‌های اندکی با قرآنی که امروزه چاپ رزرو مسجد قبا مشهد می گردد دارا‌هستند.[۲]
جای ‌ها
صخرهٔ مقدس
صخرهٔ مقدس که در ذیل این گنبد جای دارد، سنگی میباشد که برای ادیان اسلام، مسیحیت و یهودیت گزینه احترام میباشد. در احادیث اسلامی آمده میباشد که در شب معراج محمّد بن عبدالله پیغمبر اسلام از روی این صخره سوار بر بُراق شد و به معراج رفت. در سفرنامهٔ ناصرخسرو داعیه شد‌ه‌است که به‌هنگام ورود محمّد به مسجد، صخرهٔ مقدس پیش پایش از زمین ازجا پرید و بعداز عروجش، آن سنگ دیگر روی زمین شماره تلفن مسجد قبا مشهد برنگشت.[۳]

ارتفاع صخره از شمال به جنوب ۶/۱۷ متر و پهنا آن از مشرق به مغرب چهارده متر و طول آن یک تا دو متر میباشد.[۳]
طرح وکتور درون گنبد قبه‌الصخره
گنبد طلایی
گنبد طلایی قبه صحیح بر روی صخره قرار گرفته میباشد. در صحن صخره، هشت چاه وجود داراست.
بنای قبه که بر روی این صخره واقع گردیده، مابین سال‌های ۶۹۱ – ۶۹۲ میلادی به‌امر خلیفهٔ اموی عبدالملک بن مروان ایجاد شده است. او برای اینکه بتواند هزینه و هزینه های این عمارت را تأمین کند، امرکرد تا خراج و مالیات هفت سال کشور مصر را بدین عمل تخصیص دهند. قبهٔ المشرفه در بالاترین نقطهٔ سازه جای دارد.[۳]
قبه الشریفه در راس صورت عدد ۸ واقع و ارتفاع ضلع آن ۲۰٬۵۹ متر و ارتفاعش ۹٬۵۰ متر هست.[۴]
گنبد طلایی و بقاع شریف
گنبد طلایی قبه حدوداً در وسطٔ بقعه شریف واقع شده، سه متر و نیم از کف و صحن بقعه شریف برتر میباشد و با هشت پلکان از چهار طرف به صحن مقبره مربوط می گردد، این پلکان‌ها را در اصطلاح موازین می‌نامند. ارتفاع برخی از این پلکان‌ها زیاد بوده و با محاذات ردیف‌ها و طاق‌هایی بر روی آن ها، چشم اندازٔ دروازه‌هایی را پیدا می‌نماید که در حوالی مرتبه چشم میگردد. به‌نحوی که فرد از زیر شم می‌نماید که از دروازهٔ بزرگی بایستی وارد مسجد خواهد شد. در جستجوی انگیزه تاسیس این جايگاه اینگونه به‌حیث میرسد که برای نگهداری وضعیت طبیعی صخره مقدس که قلهٔ کوه بوده و برای تبدیل شیب تند دور و اطراف آن به یک سطح مسطح و صاف سازه شده است.
گنبد طلایی در طول حکومت مسیحیان
در سال ۱۰۹۹ میلادی، مسیحیان این گنبد [قبه] را به کلیسا تبدیل نمودند و بر روی صخره، جایگاهی برای «قربانی» قرار دادند، ولی صلاح‌الدین ایوبی بعد از فتح اورشلیم اثر ها مسیحیان را از میان پیروزی و گنبد را تزیین نمود و دیوارها را با سنگ مرمر پوشانید و آن را بیت‌المقدس نامید. در روزگار پادشاهان سلاطین ایوبی و ممالیک مصر و خلفای عثمانی به تعمیر و نوسازی ساختمان مسجد مداقه فراوانی دادند، چنان‌که تاثیر هنر معماری اسلامی در مسجد به فراوانی چشم می شود.
صورت قبةالصخره
خلاف دیگر مساجد عالم، و اماکن و ساختمان‌های مساجد و اماکن مقدس که معمولاً مستطیل صورت میباشند، صورت قبه الصخره از یک هشت ضلعی منظم تشکل شده که ارتفاع هرمورد از اضلاع آن ۲۰/۱۹ متر و قطر آن ۸۶/۵۴ متر میباشد.
همینطور ساختمان قبةالصخره گشوده هم برخلاف ساختمان‌های مساجد معمول صرفا دارنده یک گنبد تعالی هست که قطر آن ۲۳/۷۷ متر و ارتفاعش ۲۱ متر می باشد. طول ساختمان از کف تا انتهای گنبد ۳۳ متر میباشد.
داخل قبةالصخره
نمایی از باطن سازه (۱۹۱۴)
در درون ساختمان دو ستون ردیف بر روی دو دایرهٔ متحدالمرکز جای‌دارد. در دایرهٔ تعالی هشت ردیف تعالی میباشد که فی مابین آنان نیز ۱۶ ردیف با قطر کمتر بر روی به عبارتی دایره محور‌گذاری شد‌ه‌است.
بر روی دایرهٔ خرد که باطن دایرهٔ ذکر شده جای‌دارد، چهار ردیف گران قدر در چهارگوشه و دربین آن ها نیز جمعاً دوازده ردیف بی آلایش درنظرگرفته شده میباشد. گنبد بر روی ردیف‌های این دایره تاسیس شده است. فواصل در میان این ردیف‌ها به‌امداد محجری چوبی و مشبک با طول متجاوز از یک متر محدود گردیده است. در واقعیت این محجر به‌مراد محفوظ داشتن صخرهٔ مقدس تاسیس شده است و صرفا در قسمتی که صورت در درست شده می‌اقتدار وارد محوطهٔ صخره مقدس گردیده و به آن دست مالید.
باطن قبةالصخره (۲۰۱۴)
در کنار یک کدام از ردیف‌ها و در بخش جنوبی صخرهٔ مقدس، محیط‌ای ایجاد شده است که با نردبانی فلزی به سقف گنبد متصل میشود که به‌نمادٔ محل تکان نبی اسلام محمّد برای معراج سماوی ذکر شده در تفاسیر میباشد.
سطح بیرونی گنبد طلایی
سطح بیرونی گنبد مطلّا (مُذَهَب) میباشد و از نوعی آلیاژ اختصاصی پوشیده شد‌ه‌است که دائماً به زرد رنگ می درخشد. قبةالصخره چهار در ورودی داراست که در چهار سمت:
شمال
جنوب
شرق
غرب
راه و روش‌پله ورودی مسجد الصخره
قرار دارا هستند. معمولاً صرفا درِ غربی برای ورود و خروج نمازگزاران گشوده میباشد. درِ جنوبی به اسم باب‌المکه و در شرقی به اسم باب‌القضاء دارای شهرت میباشد.
مسجد الصخره
درون این صخره غاری وجود دارااست که نسبتاًً ده نفر میتوانند در آن نماز بخوانند و به همین جهت این محوطه را «مسجد صخره» می‌نامند.
کف مسجد الصخره نزدیک به ۳ متر زیر‌خیس از کف «قبةالصخره» میباشد. باطن مسجد الصخره با برق پر‌نور می گردد. «صخرهٔ مقدس» و «مسجد الصخره» در باطن آن قراردارد، در واقعیت یک قطعه سنگ واحد بزرگی میباشد که اصولا قلهٔ کوهی بوده میباشد و لذا سطح بیرونی آن به‌شکل هرمی از کف «قبةالصخره» به‌اندازهٔ یک متر و نیم برتر بوده و برآمده است. این صخره که دشوار میباشد دارنده رنگ سپید مایل به کرم و نسبتاًً مانند نوعی مرمر به حیث می رسد. در تاثیر زمین‌لرزهٔ سال ۱۰۶۷، تَرکی بر روی صخره ساخت شد که هم‌فعلا قابل مشاهده‌میباشد.

مسجد امام، اصفهان
مسجد امام اصفهان فضایی بهشتی و فرازمینی داراست. اعتقادوباور نمایید پای هیچ اغراقی بین وجود ندارد البته این مسجد و طیف آبی در و دیوارش که سایه‌ای معنوی بر بازدیدکنندگان می‌اندازد، با یقین جذاب مسجد قبا مشهد میباشد.
در شرایطی‌که مسجد امام زیباترین مسجد کشور ایران نباشد، به طبع یکی‌از زیباترین مساجد کشور‌ایران میباشد. کاشی‌ها، رنگ‌ آن ها، طرح‌های دقیق‌شان و خصوصیت‌های خاص سازه مانند آکوستیک‌بودن دیوارها سبب گردیده تا مسجد امام یا این که مسجد پادشاه که به اسم‌های دیگری مانند مسجد سلطانی و مسجد جامع عباسی هم مشهور میباشد، شاهکاری در دنیای معماری و هنر به آدرس مسجد قبا مشهد اکانت آید.
این مسجد در نزدیکی میدان نقش‌دنیا اصفهان جای دارد و آن‌قدر خوشگل و اصلی میباشد که خلال اینکه تحت عنوان یکی‌از اثر ها ملی به تصویب رسیده در فهرست ارثیه جهانی یونسکو هم قرار گرفته میباشد. سال‌ها پیش در طول سلطان‌عباس صفوی، مسجد امام به فرمان همین سلطان تشکیل‌شده و خطاطان قابل اهل ایران با خط خوش خویش، نوشته‌هایی را در‌این سازه به یادگار رزرو مسجد قبا مشهد گذارده‌اند.
کاشی‌های هفت‌رنگ، کتیبه‌های خوشنویسی‌گردیده، سنگ‌های مرمری و هر چیز خرد و بزرگی در‌این مسجد در غایت زیبایی و نازکی پیاده سازی و ایجاد شده است. نمای مسجد فرمان روا یا این که امام از میدان نقش‌دنیا هم نمای موردعلاقه عکاسان خو‌ش‌ذوق و سلیقه و ولی گردشگران فرنگی و داخلی میباشد. یک کدام از نکات پر رنگ این سازه، به‌کارگیری رنگ آبی‌رنگ در قسمت‌های متعدد آن میباشد. حضور این رنگ در مکانی مانند مسجد به معنویت و روضه خوان‌ترشدن محیط امداد شماره تلفن مسجد قبا مشهد می‌نماید.
۴. مسجد روحانی‌ لطف‌الله، اصفهان
مسجد روضه خوان لطف‌الله هم یک کدام از زیباترین مساجد کشور ایران میباشد که برخلاف مساجد دیگر، مناره ندارد. این مسجد هم در ضلع شرقی میدان نقش دنیا جای دارد و عمر آن به قرن ۱۱ هجری میرسد. می دانید این یعنی چه؟ یعنی در شهر اصفهان، گنجی کهن داریم که می بایست با غایت کوشش‌مان از آن پاسداری کنیم.
با گذر خورشید از فراز گنبد مسجد، کاشی‌های کرم‌رنگ، هاله‌ای از رنگ صورتی به خویش میگیرند. فرمان تشکیل داد این مسجد خوشگل را فرمانروا‌عباس صفوی صادر کرده و معلم محمدرضا اصفهانی معمار آن بوده میباشد. عشق و علاقه و دقت صفویان به اسلام و شیعه سبب گردیده تا یادگارهای قشنگ و ارزشمندی از آن زمانه در پوسته مساجدی جذاب باقی بماند.
کاشی‌های معرق‌کاری‌گردیده داخلی و بیرونی مسجد روحانی‌ لطف‌الله و کتیبه‌های آن که مزین به خط ثلث اساتید خبره‌ میباشند، آن را در فهرست زیباترین مساجد کشور‌ایران قرار میدهد. این مسجد، آن‌قدر جالب میباشد که پروفسور آرتور پوپ آمریکایی که مورخی شهیر میباشد در وصف آن گفته، خرد‌ترین نقطه ضعفی در‌این سازه چشم نمیشود. نقشه، طرح، اندازه‌ها و زیبایی‌شناسی درین تاثیر معماری از بیست نمره، صد می گیرد.

به اسم خداوند - مقام خدمتگزاری در مسجد به قدری گران بها میباشد که پیامبر خداوند(ص) می فر ماییند: معبود هرکس را دوست بدارد، افتخار سرویس گزاری به مسجد را به وی مداقه می نماید.
«إِنَّمَا یعْمُرُ مَسَاجِدَ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَ الْیوْمِ الآخِرِ وَ أَقَامَ الصَّلَوةَ وَآتَی الزَّکَوةَ وَ شماره تلفن مسجد قبا مشهد لَمْ یخْشَ إِلاَّ اللّهَ فَعَسَی أُوْلَئِکَ أَن یکُونُواْ مِنَ الْمُهْتَدِینَ» مساجد آفریدگار را فقط کسی آباد می نماید که ایمان به آفریدگار و روز قیامت آورده، و نماز را برپا دارااست، و زکات را بپردازد، و جز از معبود نترسد. امید داریم اینگونه گروهی از هدایت یافتگان باشند. (توبه: ۱۸)
پیامها
۱. تولیت و تعمیر مسجد قوانینی داراست: الف: از جهت اعتقادی، ایمان به مبدأ و معاد. آدرس مسجد قبا مشهد « آمَنَ بِاللّهِ وَ الْیوْمِ الآخِرِ» ب: از لحاظ عملی، برپاداشتن نماز و پرداخت زکات. «أَقَامَ الصَّلَوةَ وَ آتَی الزَّکَوةَ» ج: از جهت روحی، شجاعت و نفوذناپذیری. «لَمْ یخْشَ إِلاَّ اللّهَ» (درصورتی که متولی مسجد، شجاع باشد، مسجد نیز کانون حرکتهای ضدّ ظلم خواهد بود).
۲. وظیفه متولیان مساجد و تعمیرکنندگان آنان، بازرسی به محرومان میباشد.« إِنَّمَا یعْمُرُ»... «آتَی الزَّکَوةَ».
۳. ایمان از شغل مستثنی نیست، «آمَنَ»... «وَ اَقامَ» نماز از زکات مستثنی مسجد قبا مشهد نیست، «أَقَامَ الصَّلَوةَ وَ آتَی الزَّکَوةَ» و مسجد از انقلاب مستثنی نیست. «مَسَاجِدَ اللّهِ» ... « وَ لَمْ یخْشَ».[۱۷۱]
احادیث
۱. رسول اکرم(ص) فرمود: «هر که در مسجدی از مساجد پروردگار چراغی پر‌نور نماید، مادامی که آن مسجد با لامپ پر‌نور میباشد، همواره ملایکه و حاملان آسمان الهی برای وی طلب عفو وبخشش می نمایند».[۱۷۲]
۲. نبی اکرم(ص): «هرکس به سوی مسجدی از مساجد پروردگار برود، تا‌زمانیکه به منزلش برگردد، برای هر قدمش ده حسنه نوشته میگردد و ده سیئه منزه می‌گردد و ده سکو مقامش فراتر می رود».[۱۷۳]
۳. ابوذر گوید به فرستاده آفریدگار(ص) پهنا کردم: مساجد چه طور آباد میگردد؟ فرمود: «صداها در آن بلند نشود و در آن وارد چیزهای فسخ نشوید و در آن داد و ستد نشود و شغل های بیهوده را مادامی که در آن هستی سوراخ کن... ».[۱۷۴]
۴. رسول اعظم(ص): «هیچ گروهی در مسجدی از مساجد آفریدگار ننشستند در حالیکه کتاب معبود را می‌خوانند و آن را از هم درس می‌گیرند، مگر اینکه متانت و عفو و بخشش آفریدگار بر آن‌ها نازل می گردد و خداوند آن‌ها را نزد نزدیکان به خودش خاطر میکند».[۱۷۵]
اصبغ بن نباته از حضرت علی(ع) داستان نموده است که فرمود: «هر که در مسجدی رفت و آمد داشته باشد به یکی هشت منفعت پایین نائل می گردد:
۱. اخوی شرعی که اورا در روش استخراج رضای معبود امداد نماید.
۲. دانشی که رویه گشا باشد.
۳. علامت و آیه ای که پایدار باشد.
۴. شنیدن سخنی که اورا به خط مش راست هدایتگر باشد.
۵. شنیدن کلامی که اورا از تباهی و خرابی بازدارد.
۶. کسب به سنت و نحوه ای که تبعیت گردیده باشد.
۷. وصال به رحمتی که در انتظار آن بوده میباشد.
۸. گناهی که از روی واهمه و خشیت الهی و یا این که از روی رودربایسی و حجب و حیا سوراخ نماید».[۱۷۶]
از امام درستگو(ع) نقل گردیده‌است که فرمود: «فردی که از مسجد بازمی خواهد شد، کمترین چیزی که به چنگ آورده میباشد، قادر است یک کدام از سه گزینه پایین باشد؛ دخول در پردیس، دفع بلا، دوستی که میتواند منجر موفقیتهای وی در ایفا نیک خواهد شد».[۱۷۷]
حضرت علی(ع) فرمود: «بر آن گروه همسایگان مسجد که سلامت و فارغند البته در نمازهای واجب حاضر نمی‌شوند، نمازی وجود ندارد».[۱۷۸]
فرستاده پروردگار(ص) هنگام ورود به مسجد صلوات می ارسال کرد و می فرمود: «خدایا گناهانم را ببخش و درهای عفو خود را بر اینجانب بگشای».[۱۷۹]
پیامبر آفریدگار(ص) فرمود: «هر کس برای رضای خداوند مسجدی بسازد، معبود همچون آن، منزل ای در فردوس برای وی می سازد».[۱۸۰]
فرستاده پروردگار(ص) فرمود: «هرگونه نشستی در مسجد بیهوده میباشد، مگر اینکه برای سه عمل باشد: تلاوت قرآن، معبود را خاطر کردن و یا این که علم اندوختن».[۱۸۱]
مسجد، منزل خداوند و مجلس پیامبران گرانقدر[۱۸۲] و منزل کلیه پارسایان میباشد. گنبد و گلدسته هایش عابدی را مجسم می نماید که عرقچین بر رمز گذارده و دو دست خویش را برای تسبیح و عبادت به سوی افق افراشته میباشد. سروش اذان که فریادگر توحید و رسالت و ولایت میباشد، از گلدسته های مسجد طنین می افکند تا کلیه روز جان و دل خداپرستان را صفایی جدید ببخشد و بو دل انگیز معنویت را در فضای جامعه بپراکند. در تمدن فقهی، اسم مسجد، یادآور بندگی و کرنش در پیشگاه آفریدگار متعال میباشد. به این ترتیب در قرآن کریم ومهربان بر جنبه های عبادی مسجد بیشتراز هر بعد از آن دیگر توکل شد‌ه‌است.مساجد، منزلت عبادت و پرستش خالصانه خدا میباشد.
«وَ أَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا؛ و اینکه مساجد از آن خداست، پس هیچ کس را باایمان نخوانید».[۱۸۳]
مساجد، منزلت زمزمه و نجوای صادقانه با خداوند میباشد.
«وَ مَسَاجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثِیراً».[۱۸۴]
مساجد، مقر عروج بشر از خاک به آسمان ها میباشد.
«سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الاَقْصَی...».[۱۸۵]
مسجد، زیارتگاه خاص معبود میباشد چنان که نبی خداوند(ص) فرمود: «دوستداشتنی ترین مکانها نزد خدا مساجد میباشد».[۱۸۶]

تحریفات عهدین
1. تناقضات ؛ ارنست رنان VErnest Renan. درباره کتاب مقدس مى نویسد: شماره تلفن مسجد قبا مشهد «... اینک با دقت به تفحص دقیقى که در کتاب مقدس اعمال داده ام، در عین هم اکنون که گنجینه هایى تاریخى و زیباشناختى بر اینجانب نمایان شد، این نکته نیز براى اینجانب ثابت شد که‌این کتاب همانند دیگر کتاب ها قدیمى از تناقضات، خطاها و اشتباهات مستثنا وجود ندارد. درین رمان هاى دروغین، افسانه ها و آثارى که به طور کاملً کتابت یافته آدم میباشد، وجود داراست». رابرت م. گرنت، دیوید تویسى، تاریخچه مکاتب تفسیرى و هرمنوتیکى کتاب مقدس، ترجمه و انتقاد و آدرس مسجد قبا مشهد تطبیق: ابوالفضل ساجدى، ص 298، طهران: پژوهشگاه تمدن و تفکر اسلامى، چاپ اولیه، 1385.
2. اتهامات ناروا به پیامبران ؛ خلال رسوخ تحریفات بنیادى و اعتقادى در کتاب مقدس، پاره اى از اتهامات ناروا و غیراخلاقى به برخى از پیامبران منسوب شده میباشد که خودکار مسجد قبا مشهد از ذکر آن رودربایسی داراست!! ر.ک: انجیل یوحنا، 1: 112، هجرت شکل گیری، 30: 3819.
براى آشنایى بیشتر ر.ک:
الف. انیس الاعلام، ج 3 ؛
ب. محمد، صادقى، بشارات عهدین، ص 73 و 177.
این در حالى میباشد که براهین عقلى ضرورت طهارت پیامبران را ثابت مى نماید.
در عهدوپیمان قدیم درباره حضرت لوط(ع) آمده میباشد که دخترانش وى را شراب نوشانده، مست کردند و با وی همبستر شدند. مسافرت پیدایش (30 :19 - 38).همینطور ماجرا خجالت آورى درباره حضرت داوود(ع) در قسم قدیم (کتاب دوم سموئیل) آمده میباشد. براساس این قصه وى از پشت بام زن زیباى «اوریا» را مشاهده کرد که در حالا شست و شوى خویش بود. حضرت داوود(ع) به آن زن عشق و علاقه مند شد و به سیرتکامل اى، لوازم ارسال کردن اوریا به نزاع و کشته شدن وى را مهیا ایجاد کرد و بعد از سپری شد بازه زمانی ماتم فقدان اوریا، همسر او‌را به منزل خویش پیروزی. کتاب دوم سموئیل (3 :11 - 31).
نیز در قول عتیق آمده میباشد که حضرت سلیمان(ع) بر تاثیر وسوسه همسران خود در پایان قدمت بت پرست شد. کتاب اولیه پادشاهان 11
3. وجود افسانه ها ؛ وجود افسانه هاى بى اساس در کتاب مقدس، یکى دیگر از جنبه هاى تحریف آن میباشد؛ مثلا مى اقتدار به کشتى به چنگ آوردن حضرت یعقوب باایمان و غلبه وی بر خداوند، اشاره نمود!! مسافرت پیدایش، 43 : 2330.
«اوریگن» پر رنگ ترین عضو مدرسه تفسیرى اسکندریه در ارتباط با وجود افسانه هاى غیرعقلانى در عهدین مى نویسد: «حتى اناجیل مملو‌از اینگونه عباراتى میباشد؛ مانند این گزاره که «وقتى که شیطان عیسى را بالاى کوهى بلند مى موفقیت تا از آنجا قلمرو تمام دنیا و عظمت آن را به وی نماد دهد» متى (8 :4).... خواننده ظریف صدها عبارت شبیه دیگر در اناجیل مى یابد؛ مطالبى که او‌را متقاعد خواهند تشکیل داد که حوادثى که به هیچ عنوانً فیس نداده اند باطن گزارش حوادثى گردیده اند که به راستى صورت داده اند» تاریخچه مکاتب تفسیرى و هرمنوتیکى کتاب مقدس، ص 297.
. گناه جبلى ؛ مسیحیان معتقدند: انسان در فردوس به گناه کثیف و این گناه به اکانت همگی فرزندان وی درج شده میباشد؛ یعنى، بشر ذاتاً با به دوش کشیدن توشه گناه، به جهان مى آید! هر یک سری بعد از وارد شدن به عالم هیچ گناهى مرتکب نشود و هرگونه عملکرد و کار وی در رهایى از این غلط، سودى نخواهد داد و تصلیب و به دار کشیده شدن حضرت عیسى، کفّاره گناه ذاتى و جبلى آدم میباشد! پس آدم خیر با سپردن خود گنهکار و پلید گشته و خیر با انتخاب اختیارى خویش تمیز مى گردد!
5. تقویت ظلم ؛ یکى دیگر از آموزه هاى نامعقول کتاب مقدس، توجیه ظلم و ستم و دعوت به خاموش در قبال حاکمان ظالم، به عذر و بهانه این میباشد که آنها، حکم دهنده و سایه معبود در زمین اند!! انجیل متى، 38:5 و اکثر طومار هاى پولس به رومیان.
وجود آموزه هاى غیرعقلانى، در کنار طرح مسأله تثلیث و تجسیم و وجود تناقض هاى متفاوت در متن کتاب مقدس در جلد دوم کتاب «انیس الاعلام»، 125 آیتم تناقض مو جود در کتاب مقدس، گزینه بررسى قرار گرفته میباشد.
نیز نگا:
الف. واقعیت مسیحیت، (قم: مؤسسه در رویه حق، چاپ نخستین 1361 )، صص 127 - 133
ب. مصطفى زمانى، به سوى اسلام یا این که دین کلیسا، (قم: پیام اسلام، 1346 )، ادله روشنى بر عدم حقانیت یهودیت و مسیحیت امروزى در قبال اسلام میباشد.
علاوه بر آن پژوهش ها علمى و گویش شناختى، بر عدم وثاقت متن‌ها مقدس گواهى داده میباشد. توماس میشل - مدرس الهیات مسیحى - بر آن میباشد که به یقین بیشتر متفکران کاتولیک، پروتستان و ارتودوکس، کتاب هاى مقدس، املاى الهى وجود ندارد و داراى طهارت لفظى نمى باشد و گاهى نویسندگان بشرى، نظر ها نادرست یا این که داده ها غلط آمیزى را در متن کتاب باقى نهاده اند. نگا: توماس میشل، سخن مسیحى، ترجمه حسین توفیقى، (قم: راس مطالعات و پژوهش ها ادیان و مذهب‌ها، چاپ اولیه، 1377 )، صص 23 - 27.
امتیازات اسلام
آیین مبین اسلام از جهات مختلفى بر شریعت هاى پیامبران قبل و آنچه امروزه به اسم ادیان متعدد خوانده مى گردد، امتیاز داراست. بسیارى از این امتیازات از سوى اندیشمندان و متفکران غیرمسلمان، آیتم تأکید قرار گرفته میباشد.
بررسى جامع و تفصیلى این مسأله، کاوشى ژرف مى طلبد و از طاقت این نوشتار بیرون میباشد؛ از این رو به اختصار نکاتى یکسری ذکر مى گردد:

بعضی احادیث با به کارگیری از واژه و کلمه‌هایی (مانند «رجل» در نگاه اولیه) مردان را مشتمل بر اینگونه پاداشی می داند؛ البته اصل حضور بانوان در مسجد برای نماز جماعت و حتی استحباب آن را نفی نمی‌نماید؛ چون با اعتنا به احادیث و شواهد تاریخی و نیز فتوای فقهای بزرگوار، چنانچه زنی بتواند خویش را از نگاه نامحرم بپوشاند، حضور وی در مسجد برای نماز جماعت مانعی ندارد؛ و می‌قدرت اعلام کرد که مشوق مسجد و جماعت مشمول وی نیز شود. شماره تلفن مسجد قبا مشهد
روایاتی که نماز در منزل را برای زن سزاوارتر می دانند، ناظر به موقعیت خاصی می‌باشند که نمی‌قدرت آنها را به تک تک موردها بسط اعطا کرد.
در روایتی از پیامبر آفریدگار (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) نقل گردیده‌است: «صَلَاةُ الرَّجُلِ فِی جَمَاعَةٍ خَیْرٌ مِنْ صَلَاتِهِ فِی بَیْتِهِ أَرْبَعِینَ سَنَةً»؛ [۱] «نماز مرد در جماعت، عالی از چهل سال نماز وی (به طور فرادا) در منزل میباشد». آدرس مسجد قبا مشهد
روایاتی شبیه با این قصه ـ با تفاوت در مقدار اجر ـ از رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) در متن ها حدیثی اهل سنت نیز نقل گردیده است. [۲][۳]

۲ - توضیح داستان مسجد قبا مشهد
[دستکاری]
این مجموعه از احادیث، هرچند صرفا چیزی را که اثبات می‌نمایند، استحباب کمپانی مردان در مسجد برای نماز جماعت میباشد، البته اصل حضور بانوان در مسجد برای نماز جماعت و حتی عالی بودن آن را نفی نمی‌نماید. برای این‌که‌این مجموعه از احادیث و احادیث دیگری که دراین مورد داریم، پر‌نور شوند، تحقیقی کوتاه درباره حضور زنان در مسجد برای تلاوت نماز جماعت، دعا و دیگر کارها معنوی ارائه میدهیم.

۳ - حضور بانوان در مسجد
[دستکاری]
حضور بانوان در مسجد از نظر احادیث:
براساس تفحص و جست‌وجو در منابع روایی، می‌قدرت احادیث وارده درباره‌ی حضور بانوان در مسجد را بر سه گروه تقسیم نمود:

۳.۱ - مسجد زن منزل وی
مسجد زن، منزل اوست:

۳.۱.۱ - روایاتی از نبی
فرستاده پروردگار (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) فرمودند:
ـ «شایسته ترین مسجد زنان، به عبارتی منزل‌های وی میباشد...». [۴]
ـ «شایسته ترین مسجد زنان، کنج منزل آن‌هاست». [۵][۶]
ـ «به تنهایی و در منزل نماز تلاوت زن، مثل نماز در عده میباشد؛ در حالی که بیست و پنج جايگاه فضیلت دارااست». [۷]
پیامبر معبود (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) به امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «ای علی! بر زنان؛ نماز آدینه، جماعت، اذان و اقامه واجب وجود ندارد». [۸]

۳.۱.۲ - روایتی از امام راست گو
امام راست گو (علیه‌السلام) فرمودند:
«شایسته ترین مساجد برای زنان شما، منزل‌هایشان میباشد». [۹]

۳.۲ - روا بودن حضور زنان در مسجد
حضور بانوان در مسجد روا و یا این که خوب میباشد: (مبنی بر لحاظ برخی فقها که بحثش خواهد آمد).

۳.۲.۱ - روایاتی از فرستاده آفریدگار
پیامبر خداوند (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) فرمودند:
ـ «هرگاه زنان (برای رفتن به مسجد) از شما اذن طلبیدند، آنان‌را از منفعت‌ای که از مساجد دارا هستند، محروم نسازید». [۱۰][۱۱]
ـ «زنان خویش را از (رفتن به) مسجدها گشوده ندارید؛ هرچند منزل‌های آن ها، برایشان نیکوتر میباشد».[۱۲]
«هنگام شب به زنان برای رفتن به مساجد اجازه دهید».[۱۳][۱۴]

۳.۲.۲ - سخنی از عایشه
عایشه میگوید: «زنان مؤمن، نماز صبح را با رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) به مکان می‌آوردند؛ در حالی که لباسی که آحاد تن آن ها را می‌پوشاند، به بدن داشتند و این زنان در ظلمات گشوده شناخته نمی‌شدند». [۱۵]

۳.۲.۳ - روایتی از ابن‌عباس
ابن‌ عباس درباره رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) و شغل‌کرد وی می گوید: «نبی آفریدگار (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) دختران و زنان خویش را برای اقامه جماعت در نمازهای عیدین به بیرون منزل می‌بردند». [۱۶]

۳.۲.۴ - روایتی دیگر
از ابن‌عباس نقل شد‌ه‌است: «زنی خوشگل پشت رمز پیامبر خداوند (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) نماز میخواند...». [۱۷]